Con đã tự đạp được chiếc xe đạp nhỏ, còn bố mẹ muốn đi cùng mà không phải chạy bộ theo sau, nên nhiều nhà chọn cách đạp xe điện kèm con đạp xe quanh khu nhà vào chiều tối hoặc sáng cuối tuần. Nghe thì đơn giản, nhưng hai chiếc xe khác nhau rất xa: xe của người lớn nặng, có motor, dễ trôi nhanh hơn mình tưởng; xe của con nhẹ, tay lái còn chao, phanh còn chậm. Bài này tập trung vào vị trí của người lớn, nhịp đi, điểm dừng và những đoạn nên xuống dắt.
Vì sao đạp xe điện kèm con đạp xe khác với đi một mình
Khi đi một mình, bạn chỉ lo cho chiếc xe của mình. Khi đi kèm, bạn phải nhìn cùng lúc ba thứ: con đang ở đâu, xe cộ quanh đó đang đến từ phía nào, và chính chiếc xe đạp điện dưới tay mình. Xe điện chỉ cần vặn ga nhẹ là đã vượt lên trước con, và khi đó bạn mất tầm nhìn về phía con.
Trẻ tự đạp xe cũng có những thói quen riêng. Các bé hay nhìn theo thứ mình thích như con chó bên đường, quả bóng hay bạn cùng lớp, rồi tay lái lệch theo ánh mắt. Bé cũng hay dừng đột ngột giữa đường để chỉnh chân. Người lớn cần đoán trước những lúc ấy.
Vì vậy nguyên tắc chung rất ngắn: người lớn là tấm chắn và là người điều nhịp, không phải người dẫn đường đi trước.
Đi phía nào: người lớn ở phía ngoài hoặc phía sau con
Vị trí của người lớn phụ thuộc vào chỗ xe cộ qua lại. Có hai cách đứng hợp lý:
- Đi phía ngoài, lùi nhẹ nửa thân xe. Trên đường nội bộ có xe máy và ô tô thỉnh thoảng đi qua, bạn đi song song ở phía có xe qua lại, còn con đi phía trong sát lề. Lùi lại khoảng nửa thân xe để vẫn nhìn thấy tay lái và bánh trước của con, đồng thời xe phía sau phải tránh bạn trước khi tới gần con.
- Đi ngay phía sau con. Khi đường hẹp, chỉ đủ một hàng, hoặc khi đi trên lối dạo ven hồ, bạn bám ngay sau con. Từ phía sau bạn thấy được con có đạp đều, có lệch về mép hồ hay không.
Điều nên tránh là để con đi phía ngoài còn mình nép sát lề, hoặc vọt lên trước rồi ngoái đầu lại nhìn. Ngoái đầu làm xe lạng và mất tầm nhìn phía trước. Nếu đi theo nhóm nhiều người lớn và nhiều trẻ, cách xếp hàng và giữ khoảng cách có thể tham khảo thêm bài đi nhóm bằng xe đạp điện xếp hàng thế nào, rồi đặt mỗi bé giữa hai người lớn.
Giữ tốc độ theo con, không để con đuổi theo mình
Lỗi phổ biến nhất là người lớn đi theo nhịp của xe điện, còn con phải gắng đạp để theo kịp. Hãy đảo ngược: con quyết định nhịp, bạn chỉnh xe mình cho khớp.
Một vài cách làm cụ thể:
- Tắt trợ lực hoặc để ở mức thấp nhất, chủ yếu đạp nhẹ bằng chân. Như vậy bạn khó vô tình vượt lên trước con.
- Đặt sẵn hai ngón tay lên phanh trong suốt chặng đường. Khi con dừng đột ngột, bạn chỉ cần bóp nhẹ chứ không phải với tay. Cách phối hợp hai phanh cho êm được nói kỹ ở bài phanh xe đạp điện êm khi có người băng ngang.
- Báo trước bằng câu ngắn: “Sắp rẽ phải nhé”, “Phía trước có gờ, đạp chậm lại”.
- Con muốn đi nhanh hơn thì chỉ ở đoạn thẳng, thoáng; gần ngã ba hay cổng tòa nhà thì nhắc con chậm lại.
Không cần đặt mục tiêu quãng đường; một vòng mà con đạp vững, dừng đúng lúc nghe gọi là đủ.
Chọn đường vắng trong khu dân cư và ven hồ ít xe
Đường tốt nhất cho buổi đi kèm con là đường nội bộ khu dân cư ít xe, mặt đường phẳng, có vỉa hè hoặc lề rộng. Ở Hà Nội, nhiều khu đô thị tại Long Biên, Cầu Giấy hay Hà Đông có hồ điều hòa nhỏ với lối dạo bao quanh; buổi sáng sớm cuối tuần các đoạn này thường vắng xe máy. Ven Hồ Tây phía đường Trích Sài cũng có lúc yên, nhưng chiều tối rất đông người, nên chọn giờ sớm.
Với cung đường mới, hãy tự đi trước một vòng để để ý:
- Có cổng ra vào hầm gửi xe hay bãi đỗ ô tô không, vì xe từ đó ra thường bất ngờ.
- Có đoạn nào giao với đường lớn, nơi xe máy chạy nhanh.
- Có đoạn dốc xuống, kể cả dốc thoải, vì trẻ hay thả trôi ở đó.
- Mép hồ có lan can hay chỉ là bờ kè thấp.
Tránh hẳn những tuyến có xe buýt, xe tải hay đường đôi đông xe.
Điểm dừng và những đoạn nên xuống dắt cùng con
Một buổi đi kèm nên có vài điểm dừng cố định đã thỏa thuận trước với con, chẳng hạn ở góc sân chơi, ghế đá ven hồ hay trước cổng nhà văn hóa. Mỗi lần dừng, cả hai dắt xe vào sát lề, dựng chân chống rồi mới nghỉ.
Có những đoạn nên xuống dắt cả hai xe, dù con đạp được:
- Qua đường có xe máy, ô tô. Cả bố mẹ và con xuống xe, dắt sang theo vạch hoặc chỗ có người trông xe chỉ dẫn.
- Đi ngang cổng chợ, cổng trường lúc tan học, lối ra hầm gửi xe. Người và xe đổ ra từ nhiều phía.
- Đoạn dốc xuống có khúc cua. Trẻ chưa quen bóp phanh dần, dễ trượt bánh trước.
- Lối hẹp có người đi bộ đông, như đường dạo ven hồ vào giờ tập thể dục.
Khi dắt, người lớn dắt xe đạp điện ở phía có xe qua lại, con dắt xe của mình ở phía trong. Nhớ tắt nguồn xe điện trước khi dắt, tránh chạm nhầm tay ga làm xe giật về trước.
Mũ bảo hiểm và chuẩn bị trước khi ra khỏi nhà
Cả người lớn và con đều nên đội mũ bảo hiểm vừa đầu, cài quai chắc. Mũ của con phải đúng cỡ, không xoay khi lắc đầu. Nếu bạn thuê xe, có thể đọc thêm bài xe đạp điện thuê có cần đội mũ bảo hiểm không để chuẩn bị mũ cho cả nhà.
Trước khi đi, kiểm tra nhanh:
- Phanh hai xe ăn đều, tay phanh của con vừa tầm ngón tay bé.
- Lốp đủ hơi, xích không lỏng, chuông còn kêu.
- Quần áo sáng màu, buổi chiều muộn có đèn trước và đèn sau.
- Con đi giày bít mũi, dây giày buộc gọn.
Về quy định cho trẻ tự đạp xe hoặc điều khiển xe điện, hãy kiểm tra quy định hiện hành từ nguồn chính thức; bài này chỉ bàn về cách đi kèm an toàn trong khu dân cư.
Kết lại
Đi kèm con tự đạp xe bằng xe đạp điện là chuyện của vị trí và nhịp: người lớn đi phía ngoài hoặc phía sau con, giữ tốc độ theo con, chọn đường vắng và sẵn sàng xuống dắt ở những đoạn đông. Xem thêm chuyên mục xe đạp điện và trang tổng hợp xe máy và xe điện. Nếu cần thuê xe đạp điện cho buổi đi cùng con, tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở 09:00–21:00; giá xe và việc giao nhận vui lòng liên hệ để xác nhận trước.