Mùa mưa ở Hà Nội, chỉ cần một trận mưa lớn kéo dài nửa giờ là nhiều đoạn phố trũng ở Thanh Xuân, Đống Đa hay Hoàng Mai đã thành những vũng nước dài. Với người thuê xe nhỏ, chuyện xe 50cc đi mưa ngập có nhiều rủi ro hơn hẳn so với một chiếc xe ga cỡ lớn: máy yếu, xe nhẹ, bánh nhỏ và ống xả thấp. Bài này không nhắc lại cách lội nước chung cho mọi loại xe, mà tập trung vào những gì riêng của xe 50cc: vì sao nó dễ tắt máy, mốc nước nào là giới hạn cho xe nhỏ, cách giữ ga khi sức máy không dư, và nếu xe vẫn chết máy giữa nước thì làm gì để không hỏng thêm.
Xe 50cc đi mưa ngập: vì sao xe nhỏ dễ chết máy hơn
Một chiếc xe máy tắt giữa nước thường vì một trong hai lý do: nước tràn vào ống xả khi áp lực khí thải không đủ đẩy ra, hoặc nước bị hút vào đường nạp gió. Xe 50cc bất lợi ở cả hai điểm.
- Sức máy không dư. Động cơ nhỏ tạo ít áp lực khí thải. Khi bạn lỡ nhả ga giữa nước, áp lực tụt rất nhanh và nước có cơ hội tràn ngược vào ống xả.
- Xe thấp và bánh nhỏ. Cùng một mức nước, nước đã lên gần sàn để chân của xe 50cc trong khi mới tới nửa bánh của xe ga lớn. Hộp lọc gió và ống xả nằm gần mặt nước hơn.
- Xe nhẹ. Sóng do ô tô, xe buýt chạy qua đẩy chiếc xe nhẹ lệch hướng, và một dòng chảy vừa phải cũng đủ làm bánh trước trượt khỏi đường thẳng.
Nói cách khác, mức nước mà người đi xe tay ga lớn còn cân nhắc được thì với xe 50cc đã là lúc nên quay đầu. Nếu bạn muốn so sánh, bài xe tay ga qua đoạn phố ngập sau mưa lớn nói về ngưỡng của xe ga cỡ phổ thông.
Đọc mức nước bằng mốc trên chính chiếc xe 50cc
Đừng ước lượng độ sâu bằng mắt từ xa. Hãy dừng ở mép nước, nhìn những chiếc xe khác đang đi qua và so với mốc trên xe mình:
- Nước dưới trục bánh xe: xe 50cc đi được nếu giữ ga đều, quãng ngập ngắn và nước không chảy xiết.
- Nước ngang trục bánh tới mép dưới sàn để chân: vùng rủi ro. Chỉ đi khi đoạn ngập rất ngắn, bạn nhìn thấy rõ bờ bên kia và không có xe lớn tạo sóng.
- Nước chạm hoặc vượt sàn để chân: quay đầu. Ở mức này, ống xả và cửa hút gió của xe nhỏ gần như chắc chắn ngập.
Nếu không có xe nào đi qua để so, nhìn vào bó vỉa hè hoặc bậc cửa nhà ven đường. Khi nước đã gần ngang mặt vỉa hè thì với xe 50cc nên coi như quá sâu. Ngoài độ sâu, hãy để ý mặt nước: chỗ nước xoáy hoặc có rác dồn thành vòng thường là miệng cống hoặc hố ga, cần tránh xa.
Những đoạn trũng hay ngập và cách chọn đường vòng
Sau những trận mưa lớn, các đoạn thường được báo ngập ở Hà Nội nằm quanh khu Chùa Bộc, Tây Sơn, Thái Hà bên Đống Đa, đoạn Nguyễn Trãi, Kim Giang ở Thanh Xuân và Hoàng Mai, cùng một số tuyến ở Cầu Giấy. Mức ngập từng nơi khác nhau theo từng trận, nên đây chỉ là gợi ý để bạn cảnh giác, không phải danh sách cố định.
Với xe 50cc, chọn đường vòng nên theo vài nguyên tắc:
- Ưu tiên đường cao hơn, kể cả khi xa hơn. Các trục đường rộng mới làm thường thoát nước nhanh hơn ngõ nhỏ trong khu dân cư cũ.
- Tránh hầm chui và gầm cầu. Đây là nơi nước dồn về nhanh nhất.
- Chờ mười lăm, hai mươi phút nếu có chỗ trú. Nhiều đoạn phố rút nước khá nhanh sau khi mưa ngớt. Ngồi chờ ở một quán nước ven đường thường an toàn hơn cố lội.
Nếu đang đi giữa phố mà mưa đột ngột nặng hạt, hãy chủ động tìm chỗ dừng trước khi nước kịp dâng, thay vì chạy tiếp và đối mặt với đoạn ngập ở phía trước.
Nếu buộc phải đi: giữ ga đều khi sức máy không dư
Khi đã quyết định đi qua đoạn ngập nông, cách lái xe 50cc có vài điểm khác với xe lớn.
Với xe ga 50cc: giữ ga ở mức vừa và đều từ mép nước tới khi lên hẳn bờ. Đừng vặn mạnh để lao qua, vì xe nhỏ tạo sóng trước mũi xe và nước sẽ hắt vào chính cửa hút gió. Cũng đừng nhả ga, vì đó là lúc nước tràn vào ống xả.
Với xe số 50cc: vào số một trước khi xuống nước, giữ nguyên số, ga đều. Không sang số giữa dòng, vì chỉ một nhịp nhả ga khi cắt côn là đủ để máy hụt hơi. Chi tiết về xe số có trong bài xe số đi qua đoạn ngập giữ số thấp và ga đều.
Thêm vài điều chung cho xe nhỏ:
- Đi giữa đường, chỗ thường cao nhất, và theo vệt bánh của xe đi trước, vì đó là đường đã được thử.
- Giữ khoảng cách xa với ô tô, xe buýt. Đợi xe lớn qua hết rồi mới xuống nước, để sóng của nó không đánh vào xe mình.
- Chân đặt trên sàn, tay lái thả lỏng. Bánh nhỏ dễ chạm nắp cống hay ổ gà khuất dưới nước; cầm lái quá chặt làm xe giật mạnh hơn khi va.
- Không chở thêm người qua chỗ ngập. Người ngồi sau nên xuống đi bộ trên vỉa hè nếu an toàn, xe nhẹ hơn sẽ dễ giữ ga hơn.
Xe vẫn chết máy giữa nước: làm gì và không làm gì
Kể cả khi đã cẩn thận, xe nhỏ vẫn có thể tắt máy. Lúc đó, thứ tự xử lý nên là:
- Không cố đề hoặc đạp nổ lại ngay. Nếu nước đã vào ống xả hay buồng đốt, mỗi lần cố khởi động đều có thể làm hỏng thêm động cơ.
- Tắt khóa điện, xuống xe và dắt thẳng vào chỗ cao. Xe 50cc nhẹ nên dắt khá dễ; đi từ từ, quan sát mặt nước để tránh hố ga.
- Chờ nước rút khỏi xe. Khi đã ở chỗ khô, để xe đứng một lúc cho nước chảy ra khỏi ống xả. Không tự tháo bugi hay mở hộp lọc gió nếu bạn không quen việc này.
- Báo tiệm cho thuê sớm. Xe thuê bị ngập nước nên được kiểm tra trước khi chạy tiếp; tiệm sẽ hướng dẫn bước tiếp theo phù hợp với tình trạng xe.
Cách xử lý chi tiết hơn sau khi xe tắt giữa đường ngập có trong bài đường ngập sau mưa lớn và cách xử lý khi xe chết máy.
Sau chuyến đi mưa: kiểm tra nhanh xe 50cc
Khi đã qua được chỗ ngập, đừng vội tăng tốc. Bóp nhẹ phanh vài lần để làm khô má phanh, vì phanh ướt ăn chậm hơn bình thường. Khi về tới nơi, để ý xem máy có nổ không đều, có tiếng lạ hay khói trắng bất thường không. Nếu có, hãy báo tiệm thay vì tiếp tục đi.
Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00. Nếu xe gặp sự cố do ngập, bạn có thể liên hệ trong giờ mở cửa để được hướng dẫn; mọi việc giao nhận hay đổi xe đều cần xác nhận thời gian và chi phí trước.
Chốt lại
Với xe 50cc, an toàn nhất vẫn là tránh nước: chờ mưa ngớt, chọn đường cao, coi mép sàn để chân là giới hạn cuối. Khi buộc phải đi, giữ ga đều và tránh sóng của xe lớn. Xem thêm các bài cùng chuyên mục xe 50cc hoặc trang tổng hợp xe máy để chuẩn bị tốt hơn cho mùa mưa.