Săn mây Tà Xùa bằng xe máy là kiểu chuyến đi mà người trẻ Hà Nội hay chọn cho một cuối tuần: chiều thứ sáu ra khỏi phố, ngủ lại một đêm ở bản vùng cao, sáng hôm sau đứng trên sống lưng khủng long Tà Xùa ngắm biển mây trôi dưới chân. Kế hoạch ấy chỉ đẹp khi mọi khâu nối đúng nhau: giờ ra khỏi thành phố, chỗ ngủ đêm trước, lúc lên đỉnh và cả cách đỗ xe lúc đứng chụp. Bài này xếp từng khâu theo đúng thứ tự thời gian của một chuyến đi thật, để lần đầu lên Tà Xùa của bạn không hỏng vì một chi tiết nhỏ.
Săn mây Tà Xùa bằng xe máy: tại sao phải ở lại bản đêm trước
Mây ở Tà Xùa đẹp nhất từ lúc rạng đông đến khoảng tám giờ sáng, khi lớp sương dày chưa kịp tan và mặt trời còn nghiêng, chiếu lên biển mây một màu vàng nhạt. Muốn có chỗ đứng đẹp và yên tĩnh, bạn phải có mặt ở điểm ngắm trước khi trời hửng, nghĩa là khoảng năm giờ sáng đã phải ngồi trên yên xe. Từ Hà Nội lên vùng này chừng hai trăm cây số, gồm cả đoạn tỉnh lộ đèo cuối chặng, nên chạy từ nửa đêm trong ngày sẽ không còn là chuyến đi mà là đánh cược với sương muối, buồn ngủ và đèn pin yếu.
Đó là lý do công thức của hầu hết người đi quen là một câu: chiều thứ sáu di chuyển, ngủ lại bản gần điểm săn mây, sáng thứ bảy dậy sớm leo nửa chặng cuối. Bạn đổi một đêm nhà nghỉ lấy khoảng ngủ ít hơn, nhưng đổi được trọn khung giờ mây đẹp nhất và một đoạn đường đèo chạy trong ánh sáng hửng thay vì trong bóng tối. Ai từng săn mây Mộc Châu theo cách này rồi sẽ nhận ra logic giống hệt nhau, chỉ khác hướng đường và mặt thung lũng.
Chia chặng chiều thứ sáu: ra khỏi Hà Nội đúng giờ
Chặng một bắt đầu từ lúc rời khỏi thành phố, và giờ xuất phát quyết định phần còn lại của buổi tối. Nên ra khỏi Hà Nội trước bảy giờ tối, khi dòng xe cuối giờ tan tầm đã tan dần nhưng chưa tới khung cảnh phường vắng. Từ nội thành, bạn theo hướng tây bắc lên quốc lộ, men theo quốc lộ 32 hoặc quốc lộ 6 tùy hướng bạn quen, cả hai đều đưa bạn tới vùng chân núi phía Yên Bái và Sơn La trước khi rẽ vào tỉnh lộ nhỏ lên Bắc Yên. Đừng bám vào một con số km chính xác trên bản đồ: đoạn cuối lên Tà Xùa chậm hơn mọi tính toán, cua nhiều và mặt đường có chỗ đang sửa.
Chạy chặng một chậm rãi, dừng ăn tối giữa đường, và canh tới nơi ngủ trước mười giờ đêm. Ai hay thức khuya làm việc cả tuần thì nên đi sớm hơn một tiếng, vì vai lái mệt trước khi tới đường đèo là lỗi hay gặp nhất của người đi săn mây lần đầu. Kinh nghiệm chọn giờ chạy đường núi phía Bắc buổi sớm và tránh mưa đã được bàn kỹ trong bài chay xe máy Phố Bắc sớm và tránh mưa chọn giờ thế nào, áp dụng luôn cho chặng chiều thứ sáu.
Ở lại bản đêm trước: chỗ ngủ gần và chỗ để xe
Nguyên tắc chọn chỗ ngủ đêm trước chỉ có một: càng gần điểm săn mây càng tốt, lý tưởng là sáng mai chỉ cần chạy mười lăm phút là tới chân đỉnh. Chỗ ngủ càng xa, giờ báo thức càng sớm, và mỗi ba mươi phút ngủ thêm bị đổi thành ba mươi phút chạy trong sương dày. Trước khi chốt phòng, hãy hỏi rõ vài điều thực tế, và cách hỏi khách sạn hoặc homestay về chỗ để xe trước khi chốt đã được gom trong bài hỏi khách sạn hoặc homestay về chỗ để xe trước khi chốt: đêm vùng cao có khi mưa phùn hoặc sương xuống, xe đứng ngoài hiên ướt yên, gương phủ nước, và sáng ra bạn sẽ mất mười phút lau khô trước khi lên đường.
Buổi tối ở bản, chuẩn bị theo kiểu đi trời lạnh: áo gió, găng tay kín ngón, khăn trùm cổ, và tất dày, vì sáng mai trên đỉnh nhiệt độ thấp hơn hẳn dưới thung lũng, thời gian đứng đợi mây có khi lâu hơn thời gian chạy xe. Sạc đầy pin điện thoại và đèn pin, để ý áo mưa ở nơi với tay được. Xếp sẵn mũ bảo hiểm, găng và chìa khóa ở một chỗ cố định, khỏi sáng mò tìm trong tối. Ăn tối no và uống đủ nước, ngủ sớm, đó là phần chuẩn bị quan trọng nhất mà chẳng ai nhắc.
Đường lên Tà Xùa xe máy lúc trời chưa sáng
Bốn rưỡi sáng, tỉnh lộ lên Tà Xùa còn chìm trong sương. Đường lên Tà Xùa xe máy đoạn cuối là đường đèo tỉnh lộ hẹp: nhiều cua gấp liên tiếp, có đoạn dốc đổ dài, mép đường mòn và có nơi sạt lún sau mưa. Chạy khung giờ này, thứ nhất là bật đèn sớm và bật cả đèn gần lẫn đèn xa khi vắng xe, thứ hai là hạ tốc ở từng khúc cua vì sương muối để mặt đường ẩm như sau một cơn mưa dù đêm qua trời khô. Bài về chạy xe máy lúc sương muối buổi sớm miền Bắc đã nói kỹ từng dấu hiệu mặt đường, đọc trước một lần sẽ đỡ bất ngờ.
Nếu đi nhóm, chạy hàng một với khoảng cách xa hơn bình thường: trong sương dày, đèn hậu của xe bạn chỉ hiện ra ở cua cuối, đuổi sát là tông bánh sau. Chạy đều số, giữ vòng máy, nhả ga vào cua thay vì bóp phanh gấp, và nhớ quy tắc cũ: trên đèo, người đi xuống nhường người đi lên, nhường bằng đèn xi nhan chứ không dừng chết giữa mặt đường. Đừng cố vượt xe tải chở hàng lên dốc trong khúc cua mù sương, mặc cho nó đi trước, bạn sẽ có dịp vượt ở đoạn thẳng sau khi trời sáng.
Lên điểm săn mây: giờ nào, đứng ở đâu, đỗ xe ra sao
Tới gần đỉnh khi trời chưa hửng, bạn chọn chỗ đỗ trước khi chọn chỗ đứng. Điểm ngắm nổi tiếng trên sống lưng khủng long Tà Xùa cuối tuần có khi kín xe từ sớm, nên đỗ xe gọn vào lề hoặc vào các bãi mòn sẵn, không để chắn lối đi bộ của người khác, và giữ đèn xe tắt khi đã dựng xong. Đứng trong lề hoặc sau rào chắn tự nhiên, không đứng chồm lên mép vực lấy góc, vì gió đỉnh có cơn giật mạnh bất ngờ.
Mây đẹp nhất thường vào khung sau đêm mưa phùn và sáng nở, nhưng mây là thứ không ai hẹn trước được, nên hãy coi một buổi sáng không mây như một buổi tập chặng cho lần sau. Khi mây thật sự dày, nó chuyển động khá nhanh: canh ống kính trước, chụp vài khung đầu rồi mới xếp kiểu. Chụp xong, giữ rác và tàn thuốc mang xuống, đồ nóng chỉ nên là nước ấm trong bình mang theo từ homestay, vì đỉnh cao gió lớn và quanh vùng là đất rừng, bản làng.
Kết lại một chuyến săn mây đúng nghĩa
Tóm lại, một chuyến săn mây Tà Xùa chuẩn là: rời Hà Nội chiều thứ sáu không muộn, ngủ bản gần đỉnh, dậy trước năm giờ, chạy tỉnh lộ trong sương thật chậm, lên đỉnh trước khi trời hửng, đỗ xe gọn và đứng an toàn. So với kiểu săn mây sáng sớm xuất phát từ đêm ở vùng khác như bài săn mây Mộc Châu sáng sớm bằng xe máy, Tà Xùa chỉ khác ở chỗ khung giờ của nó không tha thứ cho ai đi trễ. Các cung đường vùng phía Bắc khác nằm trong mục cung đường Phố Bác, còn toàn bộ hành trình đang có trong trang cung đường và hành trình. Chuyến đầu tiên có thể không có mây, nhưng nếu mọi khâu đúng giờ, gần như chắc chắn chuyến thứ hai bạn đã chỉ dẫn cho người khác đi theo.