Đang chạy trên đê sông Hồng hay qua mặt cầu Long Biên, bỗng thấy xe Wave kêu lạch cạch ở đâu đó dưới chân: người thuê dài ngày gặp chuyện này khá thường xuyên. Một chiếc Wave đã chạy nhiều có rất nhiều chi tiết nhựa và kim loại ghép với nhau, và phần lớn tiếng kêu là vô hại. Nhưng lẫn trong đó có vài tiếng báo hiệu phải dừng xe. Bài này không đi sâu vào một bộ phận nào, mà giúp bạn khoanh vùng tiếng kêu theo tình huống nó xuất hiện, rồi quyết định: chạy tiếp, báo cửa hàng khi tiện, hay dừng ngay.
Xe Wave kêu lạch cạch: nghe xem nó xuất hiện khi nào
Cách nhanh nhất để đoán nguồn tiếng là để ý nó đi kèm với việc gì. Khi có tiếng lạ, thử tự hỏi bốn câu:
- Tiếng có đều theo tốc độ bánh xe, nhanh dần khi xe nhanh dần không?
- Tiếng chỉ xuất hiện khi qua ổ gà, gờ giảm tốc, đường lát gạch?
- Tiếng to lên khi tăng ga, hay khi nhả ga đột ngột?
- Tiếng xuất hiện hoặc đổi đi khi bạn bóp phanh, đạp phanh?
Trả lời được một trong bốn câu là đã khoanh được gần hết khả năng. Ba nhóm phía dưới tương ứng với các câu trả lời thường gặp nhất.
Tiếng xích: theo nhịp bánh, rõ hơn khi lên ga
Tiếng từ xích thường nằm phía dưới bên trái, chỗ hộp che xích. Đặc điểm dễ nhận nhất là nó có nhịp: lạch xạch đều đều theo vòng quay bánh sau, đi chậm thì thưa, đi nhanh thì dày. Khi bạn vặn ga mạnh hay nhả ga đột ngột, xích chùng bị giật căng rồi chùng lại, nên tiếng to hẳn lên và đôi khi kèm một cú giật nhẹ.
Xích kêu thường không nguy hiểm ngay, nhưng là dấu hiệu xích khô hoặc chùng, cần được chỉnh sớm, nhất là trước chặng dài. Cách nhìn độ chùng và nghe kỹ tiếng xích trên Wave đã có trong bài xích Honda Wave thuê: nhìn độ chùng, nghe tiếng kêu. Ở đây chỉ cần nhớ: tiếng có nhịp theo bánh, tăng khi lên ga thì nghĩ tới xích trước.
Còn nếu tiếng lạch cạch xuất hiện ngay lúc bạn gạt số, hoặc đổi tiếng khi chân chạm cần số, nguồn có thể nằm ở cần số và hộp số. Bài tiếng lạch cạch ở cần số và hộp số xe số giúp tách hai loại này.
Tiếng yếm và ốp nhựa lỏng: chỉ kêu khi qua ổ gà
Nhóm phổ biến nhất trên Wave thuê là tiếng nhựa. Yếm hai bên, mặt nạ đầu xe, ốp thân dưới yên, dè chắn bùn, giỏ xe trước đều bắt bằng vít và chốt nhựa. Qua thời gian, một con vít lỏng hay một chốt gãy là đủ để mảnh nhựa rung.
Đặc điểm của tiếng này:
- Chỉ xuất hiện khi mặt đường xấu. Qua ổ gà, đoạn đường lát gạch ở phố cổ hay mặt cầu Long Biên lổn nhổn thì lạch cạch, lên đường nhựa phẳng thì im.
- Không theo nhịp bánh, không đổi khi tăng hay giảm ga.
- Lỏng là lắc được. Dừng xe, lấy tay lắc nhẹ từng mảng nhựa: chỗ nào lạch cạch theo tay là đúng nguồn. Nhờ người đi cùng nghe giúp khi bạn dắt xe qua gờ cũng là một cách.
Vài nguồn khác cũng kêu theo kiểu này: biển số lỏng ốc, chân chống nghiêng có lò xo yếu đập vào khung, gác chân sau gập ra gập vào, móc treo đồ lỏng, hay đơn giản là chìa khóa dự phòng, ổ khóa phụ nằm lăn trong cốp. Trước khi lo, mở cốp và giỏ xem có đồ gì đang va vào nhau không.
Tiếng nhựa không ảnh hưởng tới an toàn, bạn có thể chạy tiếp. Riêng chân chống thì khác: nếu thấy chân chống không tự bật lên hết, hay rơi xuống khi qua ổ gà, hãy dừng lại kiểm tra, vì chân chống chạm đất khi đang nghiêng xe vào cua rất nguy hiểm.
Tiếng đáng lo: kim loại cọ, kêu khi phanh
Có những tiếng mà gặp là nên dừng xe, không cố chạy về:
- Tiếng kim loại cọ ken két hoặc rít liên tục, không theo ổ gà, đặc biệt khi kèm cảm giác xe nặng, bị ghì lại dù đang về số mo.
- Tiếng kêu khi bóp phanh trước hay đạp phanh sau, nhất là tiếng nghiến kim loại. Đó có thể là má phanh đã mòn sát, hoặc có vật lạ kẹt trong cụm phanh. Chủ đề này có bài xe thuê có tiếng kêu khi phanh.
- Tiếng cộc cộc ở bánh xe kèm tay lái rung hoặc lắc, có thể liên quan vòng bi bánh hay cổ phuộc; xem thêm bài bánh xe máy kêu ù hoặc tay lái rơ.
- Tiếng gõ lốc cốc từ trong máy, to dần theo vòng tua, kèm mùi khét hoặc khói.
- Tiếng xích đập mạnh rồi xe giật cục liên tục, có thể xích quá chùng sắp tuột.
Với năm trường hợp này, việc đúng là tấp vào lề an toàn, tắt máy, không tự tháo gỡ.
Dừng xe rồi làm gì
Khi đã dừng ở chỗ an toàn, tránh lòng đường và tránh đứng sát dòng xe:
- Nhìn quanh xe một vòng. Có mảnh nhựa treo lủng lẳng, dây hay túi quấn vào bánh, ống xả lỏng chạm đất không.
- Ghi lại tình huống. Tiếng xuất hiện khi nào, ở bánh trước hay sau, bên trái hay phải. Nếu được, quay một đoạn video ngắn có tiếng.
- Gọi báo cửa hàng ngay, nói vị trí của bạn và mô tả như trên để được hướng dẫn chạy tiếp hay chờ hỗ trợ. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 tới 21:00; mọi việc hỗ trợ, đổi xe hay chi phí phát sinh đều cần trao đổi và xác nhận trực tiếp.
Đừng tự tăng xích, tự vặn ốc phanh hay bôi dầu lên đĩa phanh. Làm sai dễ biến lỗi nhỏ thành lỗi nguy hiểm.
Thói quen nghe xe khi thuê dài ngày
Người thuê Wave đi xa, chạy Quốc lộ 5 hướng Hải Phòng hay vòng qua Đông Anh, Sóc Sơn, nên có thói quen nghe xe từ ngày đầu. Mỗi sáng, dắt xe ra, nổ máy, chạy chậm qua một gờ giảm tốc trong ngõ: lúc xe còn êm, bạn biết tiếng bình thường của nó. Hôm nào có tiếng mới, bạn sẽ nhận ra ngay và trả lời được bốn câu hỏi ở đầu bài.
Với tiếng nhựa và tiếng xích nhẹ, chỉ cần nhắn cửa hàng để xử lý vào lần ghé tiếp. Với tiếng kim loại hay tiếng khi phanh, dừng xe trước rồi mới gọi. Xem thêm các bài về dòng xe này tại mục Honda Wave và chuyên mục xe máy.