Bạn thuê xe máy điện để đi làm ca tối ở một xưởng bên Gia Lâm, hay hẹn bạn bè đi dạo quanh Hồ Tây sau mười giờ đêm, thì đèn xe máy điện đi đêm là thứ đáng dành vài phút trước khi lăn bánh. Ban đêm, ánh đèn gần như là cách duy nhất để người khác biết bạn đang ở đó, đang rẽ hay đang phanh. Bài này đi theo đúng thứ tự một lần kiểm tra trước khi xuất phát: bật nguồn, thử từng đèn, nhờ người xem đèn phanh, rồi biết phải làm gì nếu có đèn không sáng.
Vì sao đèn xe máy điện đi đêm cần kiểm tra riêng
Trên xe xăng, nhiều người quen nổ máy là thấy đèn bật. Xe máy điện thì khác ở vài điểm nhỏ nhưng dễ gây nhầm:
- Đèn phụ thuộc vào trạng thái nguồn. Khi chưa bật khóa điện hoặc chưa vào chế độ sẵn sàng chạy, phần lớn đèn sẽ không sáng. Đèn tối có khi chỉ vì chưa bật nguồn đúng cách.
- Công tắc đèn trên mỗi mẫu một khác. Có mẫu đèn trước tự sáng khi bật nguồn, có mẫu cần gạt công tắc riêng.
- Xe không có tiếng máy để báo hiệu. Người đi bộ trong ngõ nhỏ ở Đống Đa hay trên đường Thanh Niên chỉ nhận ra bạn nhờ ánh đèn.
Nếu bạn cần so sánh với cách thử đèn trên xe xăng thuê, bài kiểm tra đèn pha, đèn cốt và đèn hậu trước khi chạy đêm qua cầu Nhật Tân đã nói kỹ phần dùng đèn khi lên cầu. Ở đây ta tập trung vào những gì riêng của xe điện.
Bật nguồn đúng cách rồi mới thử đèn
Trước khi kết luận đèn nào hỏng, hãy chắc rằng xe đã được bật nguồn hoàn toàn:
- Dựng xe bằng chân chống trên nền phẳng.
- Cắm chìa hoặc chạm thẻ, bật khóa điện theo hướng dẫn của cửa hàng.
- Nhìn đồng hồ: màn hình sáng lên, biểu tượng mức pin hiện ra.
- Không chạm tay ga trong lúc thử đèn, vì vặn ga nhầm có thể làm xe chồm khỏi chân chống.
Nếu màn hình không lên, hỏi lại nhân viên cách bật đúng trên mẫu xe đó. Các biểu tượng trên đồng hồ có thể tra thêm trong bài đọc đèn báo lỗi và biểu tượng trên đồng hồ xe máy điện.
Kiểm tra đèn xe điện thuê theo thứ tự trước - sau - hai bên
Đi theo một vòng cố định giúp bạn không bỏ sót.
Đèn pha và đèn cốt
Đứng trước xe hoặc quay đầu xe về phía bức tường, cửa cuốn. Bật đèn cốt trước: vùng sáng phải rõ, chiếu chếch xuống mặt đường. Chuyển sang đèn pha: vùng sáng phải vươn xa và cao hơn. Nếu bật qua lại mà vệt sáng không đổi, có thể công tắc hoặc một trong hai bóng có vấn đề.
Đèn LED trên xe điện ít khi mờ dần mà hay hỏng kiểu tắt một phần hoặc nhấp nháy. Thấy một nửa chóa đèn tối, hay đèn chập chờn khi lắc nhẹ tay lái, hãy báo ngay.
Xi nhan trái, phải và đèn cảnh báo
Bật xi nhan trái, đi một vòng nhìn cả xi nhan trước và sau bên trái. Làm tương tự với bên phải. Đèn xi nhan nháy quá nhanh so với bình thường thường là dấu hiệu có một bóng cùng bên không sáng.
Đèn hậu và đèn biển số
Đèn hậu phải sáng đỏ liên tục, đèn soi biển số cũng cần sáng. Người lái không bao giờ tự nhìn thấy hai đèn này khi đang chạy, nên chỉ có lúc này để kiểm tra.
Cách nhờ người đứng sau kiểm tra đèn phanh
Đèn phanh khó tự thử nhất, vì nó nằm sau lưng bạn và chỉ sáng khi tay đang bóp phanh. Cách đơn giản nhất là nhờ một người đứng phía sau xe, cách khoảng hai, ba bước chân:
- Bạn ngồi trên xe, bóp phanh trái và giữ khoảng hai giây, rồi nhả.
- Bóp phanh phải, giữ, rồi nhả.
- Người đứng sau trả lời rõ cho từng lần: sáng hay không, sáng mạnh hơn đèn hậu hay gần như bằng.
Đèn phanh tốt phải sáng rõ hơn hẳn đèn hậu, bật ngay khi bóp và tắt ngay khi nhả. Nếu đèn phanh sáng mãi không tắt, hoặc chỉ sáng với một bên tay phanh, hãy báo cửa hàng.
Đi một mình, không có ai giúp? Hãy đỗ xe lùi sát vào một bức tường sáng màu hoặc cửa kính, bóp phanh và nhìn qua gương chiếu hậu xem có vệt đỏ hắt lên không. Chi tiết hơn về bước này có trong bài kiểm tra đèn phanh xe máy thuê trước khi nhận xe.
Đèn có ngốn pin nhiều không
Câu hỏi này rất hay gặp ở người lần đầu đi xe điện ban đêm. Nói chung, phần điện dành cho đèn nhỏ hơn rất nhiều so với phần động cơ dùng để kéo xe chạy. Bật đèn suốt chuyến về đêm không làm quãng đường đi được giảm đến mức bạn nên lo lắng. Tốc độ, tải trọng và dốc cầu ảnh hưởng tới pin nhiều hơn hẳn.
Vì vậy đừng bao giờ tắt đèn để tiết kiệm pin; nếu lo pin, hãy sạc đầy trước khi đi.
Xe máy điện tắt đèn khi chạy: xử lý thế nào
Đang đi trên đê Hồng Hà hay một đoạn đường vắng ven Long Biên mà đèn trước đột ngột tắt là tình huống đáng sợ. Giữ bình tĩnh và làm theo thứ tự:
- Nhả ga, giữ thẳng tay lái, giảm tốc từ từ.
- Tấp vào lề ở chỗ có đèn đường, tránh dừng ngay khúc cua hoặc chân dốc cầu.
- Nhìn đồng hồ. Nếu cả màn hình cũng tắt, có thể xe đang mất nguồn chung, không phải chỉ hỏng đèn. Nếu màn hình vẫn sáng, thử lại công tắc pha cốt, có khi chỉ là gạt nhầm.
- Bật đèn pin điện thoại nếu cần soi đường, và đứng hẳn lên vỉa hè.
- Gọi cho cửa hàng để được hướng dẫn tiếp. Đừng tự tháo cụm đèn hay mở hộp điện trên xe thuê.
Nếu đèn và đồng hồ tắt cùng lúc, bài đang chạy bỗng tắt hết đèn đồng hồ và đèn xe có các bước chi tiết hơn.
Báo cửa hàng khi đèn hỏng: nói gì cho nhanh
Phát hiện đèn hỏng ngay lúc nhận xe là tốt nhất. Ở tiệm số 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, bạn có thể thử đèn ngay trước cửa rồi báo nhân viên, giờ mở cửa từ 09:00 đến 21:00. Nếu đã đi rồi mới thấy lỗi, khi gọi hoặc nhắn hãy nêu rõ:
- Đèn nào không sáng: pha, cốt, xi nhan bên nào, đèn hậu hay đèn phanh.
- Lỗi xảy ra từ đầu hay đột ngột khi đang chạy, có kèm biểu tượng lạ trên đồng hồ không.
- Bạn đang ở đâu, cần đi tiếp bao xa.
Quay video ngắn cảnh bật đèn để nhân viên nhìn là hiểu; cách hỗ trợ cụ thể hãy xác nhận trực tiếp với cửa hàng. Không nên cố chạy đêm với đèn phanh hoặc đèn pha không sáng, vì rủi ro bị xe khác không nhìn thấy cao hơn nhiều so với vài phút chờ xử lý.
Thói quen nhỏ cho người hay đi đêm
Nếu bạn thuê xe theo tuần để đi ca tối, hãy biến lần thử đèn thành thói quen mỗi ngày trước khi rời nhà: bật nguồn, thử pha cốt lên tường, nháy xi nhan hai bên, bóp phanh nhìn qua gương. Cả quá trình chưa tới một phút. Sau hôm mưa, lau sạch chóa đèn bám bùn.
Muốn tìm hiểu thêm về cách dùng và chăm xe điện khi thuê, xem chuyên mục xe máy điện hoặc trang tổng hợp xe máy để chọn mẫu xe phù hợp với lịch đi của bạn.