Xe máy đang chạy bị mất điện là tình huống ít gặp nhưng khiến người lái hoảng nhất, nhất là khi trời đã tối: đang đi trên đường Lạc Long Quân hay dọc đê Âu Cơ, mặt đồng hồ bỗng tối đen, đèn pha tắt, xi nhan không nháy, có xe còn tắt máy luôn. Bạn không cần hiểu hệ thống điện để xử lý đúng: giữ an toàn trước, thử lại đúng một lần, rồi báo cửa hàng để họ quyết định cách sửa.
Nhận ra xe máy đang chạy bị mất điện
Mất điện toàn bộ khác với cháy một bóng đèn. Nếu chỉ đèn pha tắt mà đồng hồ vẫn sáng, đó là lỗi riêng của đèn, xem thêm bài đèn pha xe thuê không sáng khi đi đêm. Còn khi mất nguồn điện đột ngột, các dấu hiệu thường đến cùng lúc:
- Mặt đồng hồ tắt hẳn: kim hoặc màn hình xăng, tốc độ, đèn báo đều tối.
- Đèn pha, đèn hậu, đèn xi nhan cùng không hoạt động.
- Bấm còi không kêu, nút đề không phản ứng.
- Với nhiều xe ga phun xăng điện tử như Vision hay Air Blade, động cơ tắt theo vì bộ điều khiển và bơm xăng cần điện.
- Với một số xe số đời cũ, máy có thể vẫn nổ nhưng đèn chập chờn hoặc tắt.
Trường hợp máy vẫn nổ dễ đánh lừa nhất: bạn tưởng đi tiếp được, nhưng phía sau không ai thấy đèn hậu của bạn.
Ngay lúc đèn tắt: giảm tốc và tìm chỗ dừng
Đừng phanh gấp. Xe phía sau không thấy đèn phanh của bạn sáng, nên một cú bóp mạnh rất dễ khiến người sau đâm vào đuôi xe. Hãy làm lần lượt như sau:
- Nhả ga từ từ, giữ tay lái thẳng. Để xe tự chậm lại, bóp phanh nhẹ và đều.
- Ra hiệu bằng tay. Xi nhan đã mất, hãy đưa tay phải ra ngoài một chút để báo người sau rằng bạn sắp tấp vào lề phải. Đừng buông hẳn tay lái khi xe còn nhanh.
- Liếc gương rồi nhập dần vào làn sát lề phải. Không cắt ngang dòng xe.
- Chọn chỗ dừng có ánh sáng. Trước cửa hàng tiện lợi, trạm xăng, cổng trường hay cột đèn đường là tốt nhất. Ở đó bạn được nhìn thấy và người khác dễ giúp.
Có những đoạn tuyệt đối không nên dừng nếu còn trôi xe được: giữa cầu như Chương Dương, Vĩnh Tuy hay Nhật Tân, dưới gầm cầu vượt thiếu sáng, hoặc ngay khúc cua. Nếu xe đã tắt máy, hãy tận dụng đà trôi để ra khỏi những đoạn đó rồi mới dừng. Nếu buộc phải dừng ở chỗ tối, xuống xe, dắt xe lên vỉa hè hoặc sát mép đường, người đứng ở phía trong chứ không đứng giữa xe và dòng xe đang chạy.
Khi đã đứng yên, bật đèn pin điện thoại và cầm hướng về phía sau để người đi tới nhận ra có người và xe đang đứng đó.
Có nên bật lại chìa khóa không?
Có, nhưng chỉ thử một lần và làm đúng cách. Đôi khi nguồn mất do chìa hoặc ổ khóa tiếp xúc kém, xoay lại là có điện.
- Dựng chân chống giữa trên chỗ bằng phẳng.
- Xoay chìa về vị trí tắt, chờ chừng nửa phút.
- Xoay lại vị trí mở, quan sát mặt đồng hồ có sáng không.
- Nếu đồng hồ sáng, thử đề máy một lần. Máy nổ thì kiểm tra đèn pha, đèn hậu, xi nhan, còi trước khi đi tiếp.
Nếu xoay chìa mà đồng hồ vẫn tối, đừng vặn đi vặn lại nhiều lần, cũng đừng đề liên tục. Điện đã mất thì đề thêm không giúp gì.
Trường hợp có điện trở lại nhưng đèn yếu hoặc thỉnh thoảng lại tắt, coi như xe chưa an toàn để đi đêm. Hãy báo cửa hàng trước khi quyết định đi tiếp, và nếu được thì chỉ đi đoạn ngắn đến chỗ sáng gần nhất. Dấu hiệu bình điện yếu dần được nói kỹ trong bài ắc quy xe thuê yếu, đề không nổ.
Vì sao không tự tháo bình điện hay cầu chì
Trên mạng có nhiều video hướng dẫn mở yếm, rút cầu chì, siết cọc bình. Với xe thuê, nên dừng lại ở bước bật chìa, vì mấy lẽ:
- Dễ gây chập điện. Dụng cụ kim loại chạm cùng lúc hai cọc bình hoặc chạm vào khung xe có thể làm tóe lửa, cháy dây hoặc hỏng thêm linh kiện.
- Ốp nhựa xe ga dễ gãy lẫy. Bình điện và hộp cầu chì nhiều xe ga nằm sau ốp cài lẫy nhựa, cạy sai là gãy.
- Thay cầu chì sai loại rất nguy hiểm. Cầu chì cháy thường là dấu hiệu có chỗ chập. Thay bằng dây đồng hay cầu chì lớn hơn có thể khiến dây điện nóng chảy.
- Cửa hàng cần thấy xe nguyên trạng. Thợ tìm nguyên nhân nhanh hơn khi xe chưa bị tháo lắp.
Điều bạn có thể làm là nhìn bằng mắt: có dây nào lủng lẳng, có mùi khét, có khói hay chỗ nào nóng bất thường không. Nếu có mùi khét hoặc khói, tránh xa xe một khoảng và báo ngay, như hướng dẫn trong bài đang đi xe thuê có mùi khét.
Báo cửa hàng: nói gì để được hỗ trợ nhanh
Dùng số điện thoại hoặc Zalo cửa hàng đã đưa lúc giao xe. Một tin nhắn rõ ràng nên có:
- Vị trí chính xác: gửi định vị trên bản đồ, kèm một mốc dễ nhận, ví dụ “đối diện cổng công viên Nghĩa Đô, phố Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy”.
- Chuyện gì đã xảy ra: mất điện lúc đang chạy hay lúc vừa đề, máy còn nổ hay đã tắt.
- Đã thử gì: đã xoay chìa lại bao nhiêu lần, đồng hồ có sáng lại không.
- Ảnh hoặc đoạn video ngắn: mặt đồng hồ khi xoay chìa, toàn bộ xe ở chỗ đang dừng.
- Bạn có an toàn không: đang đứng ở chỗ sáng hay chỗ tối.
Sau đó làm theo hướng dẫn của cửa hàng: chờ người tới, dắt xe tới một tiệm sửa gần đó mà cửa hàng chỉ định, hoặc gửi xe ở bãi có người trông. Đừng tự mang xe đi sửa ở tiệm bất kỳ rồi mới báo, vì việc đổi phụ tùng cần cửa hàng đồng ý trước. Bài báo cửa hàng ngay khi nào trong lúc thuê xe liệt kê thêm những tình huống nên gọi sớm thay vì cố xử lý.
Phòng trước khi đi tối
Vài thói quen nhỏ giảm hẳn rủi ro:
- Lúc nhận xe, bật chìa và xem đồng hồ sáng đủ, bật thử đèn pha cả cốt lẫn pha, đèn hậu, xi nhan hai bên, còi.
- Nếu thấy đồng hồ chớp tắt khi đi qua ổ gà, hoặc đèn sáng yếu hơn bình thường, báo cửa hàng trước khi trời tối chứ đừng đợi đến lúc nó tắt hẳn.
- Sạc đầy điện thoại trước chuyến đi đêm.
- Ưu tiên các tuyến đông và sáng như Nguyễn Văn Cừ, Kim Mã, Láng Hạ thay vì đường ven đê vắng nếu bạn chưa quen đường.
Gặp lúc xe tối đèn giữa đường, hãy nhớ thứ tự: chậm lại và ra lề chỗ sáng, xoay chìa thử một lần, không tháo bình hay cầu chì, rồi báo cửa hàng kèm vị trí và ảnh. Các tình huống hỏng hóc khác được gom ở mục xử lý sự cố xe, còn thông tin chung về các dòng xe nằm trong chuyên mục xe máy.