Bạn thuê xe ở Long Biên, tối nay phải về chỗ ở bên Tây Hồ hoặc lên Đông Anh, và đường ngắn nhất là qua cầu Nhật Tân hay cầu Vĩnh Tuy. Trước khi dắt xe ra khỏi cửa hàng, việc kiểm tra đèn pha xe máy thuê cùng đèn cốt, đèn hậu và đèn biển số chỉ mất vài phút, nhưng nó quyết định bạn có nhìn rõ mặt đường và người phía sau có thấy bạn hay không. Bài này không bàn chuyện đèn hỏng giữa đường, mà đi đúng vào lúc nhận xe: thử cái gì, theo thứ tự nào, nhìn ra sao cho chắc.
Vì sao phải thử đèn trước khi qua cầu ban đêm
Trong phố, đèn đường, biển hiệu và đèn xe xung quanh bù cho đèn xe của bạn khá nhiều. Lên cầu thì khác: mặt cầu rộng, xe chạy đều và nhanh hơn, gió sông thổi ngang, các quãng sáng tối xen kẽ giữa hai cột đèn. Đoạn dẫn lên cầu Nhật Tân từ phía Tây Hồ hay đoạn xuống cầu Vĩnh Tuy về phía Long Biên đều có chỗ nhập làn, mặt đường đổi độ dốc. Ở đó bạn cần hai thứ: đèn phía trước đủ sáng và chiếu đúng hướng để thấy vạch kẻ, vết vá, vật rơi trên làn; đèn hậu và đèn biển số sáng rõ để xe tải, ô tô phía sau nhận ra bạn từ xa.
Một bóng đèn hậu cháy không làm xe chạy kém đi, nên người lái gần như không tự phát hiện ra. Vì vậy phải thử ngay khi nhận xe, lúc người của cửa hàng còn đứng cạnh.
Kiểm tra đèn pha xe máy thuê theo thứ tự tại cửa hàng
Nổ máy trước khi thử, vì nhiều đời xe chỉ sáng đủ khi máy chạy, và nhiều xe đời mới đèn tự sáng khi nổ máy, không có công tắc tắt. Sau đó làm theo trình tự cố định:
- Đèn cốt. Gạt về chế độ cốt, xem bóng sáng đều, không chớp tắt khi lắc nhẹ tay lái.
- Đèn pha. Gạt sang pha: vệt sáng phải dài và cao hơn rõ rệt, đèn báo pha trên đồng hồ sáng lên. Gạt qua lại vài lần để chắc công tắc không kẹt.
- Nút nháy pha (nếu có). Bấm thử, nút này cần khi xin vượt ở chỗ tối.
- Đèn hậu. Ra sau xe nhìn trực tiếp, đèn phải sáng liên tục mà không cần bóp phanh.
- Đèn biển số. Bóng nhỏ, hay bị bỏ qua nhất: xem có ánh sáng rọi vào chữ số không.
- Đèn phanh. Bóp lần lượt phanh trước, phanh sau, đèn hậu phải sáng mạnh lên.
Cách thử đèn phanh kỹ hơn có trong bài kiểm tra đèn phanh xe máy thuê trước khi nhận xe. Nếu đi một mình, nhờ nhân viên đứng sau nhìn giúp, hoặc lùi đuôi xe sát tường để thấy ánh đèn hắt lại.
Đèn cốt xe máy thuê: soi lên tường để xem góc chiếu
Đèn sáng chưa đủ, còn phải chiếu đúng chỗ. Khi đi đêm trên cầu, phần lớn thời gian bạn chạy bằng đèn cốt vì luôn có xe ngược chiều hoặc xe phía trước, nên đèn cốt là thứ cần soi kỹ nhất.
Dựng xe thẳng, cách một bức tường vài bước chân, bật cốt và nhìn vệt sáng:
- Vệt sáng thấp hơn tầm đèn một chút, mép trên rõ: bình thường.
- Vệt sáng hắt ngang hoặc quá tầm đèn: đèn chiếu lên, sẽ làm chói người ngược chiều.
- Vệt sáng dồn sát chân tường: chỉ thấy mặt đường ngay trước bánh, khó đoán chỗ nhập làn.
- Vệt sáng lệch hẳn sang một bên: cụm đèn có thể đã bị va hoặc lỏng.
Chở thêm người ở yên sau làm đầu xe nhấc lên và đèn chiếu cao hơn, nên nếu tối nay chở người, hãy để người đó ngồi lên rồi soi lại. Chi tiết về góc chiếu có ở bài chỉnh góc chiếu đèn pha xe máy. Với xe thuê, bạn chỉ cần nhận ra điều bất thường và báo cửa hàng, không tự vặn ốc chỉnh đèn.
Nhận xe ban ngày thì thử đèn thế nào
Cửa hàng mở từ 09:00 đến 21:00, nên phần đông khách nhận xe khi trời còn sáng rồi mới chạy đêm. Dưới nắng, đèn rất khó nhìn. Vài mẹo:
- Dắt đầu xe vào chỗ râm dưới mái hiên hay sát một góc tường.
- Khum bàn tay trước mặt đèn, nhìn ánh sáng hắt lên lòng bàn tay khi gạt giữa pha và cốt.
- Cúi sát nhìn trực tiếp vào bóng đèn hậu và đèn biển số.
- Chụp ảnh đuôi xe khi bật đèn, ảnh điện thoại thường làm đèn hiện rõ hơn mắt thường.
Ghi kết quả cùng phần kiểm tra phanh, lốp, còi trong checklist nhận xe máy thuê.
Thấy đèn có vấn đề thì báo ngay tại quầy
Đừng nghĩ đèn hậu tối một chút vẫn chạy được. Những dấu hiệu sau nên nói với cửa hàng trước khi ký nhận: một bóng không sáng hoặc tắt khi xe rung; pha và cốt sáng gần như nhau; mặt kính đèn mờ đục, nứt, đọng hơi nước; công tắc pha cốt lỏng, gạt không ăn khớp.
Thường thì cửa hàng sẽ thay bóng, kiểm tra giắc cắm hoặc đổi xe khác. Việc của bạn là chỉ ra rõ và đề nghị ghi vào biên bản giao nhận hoặc chụp lại. Không tự tháo mặt đèn hay gắn thêm đèn trợ sáng lên xe thuê, vừa dễ hỏng hệ thống điện, vừa khó phân định trách nhiệm khi trả xe. Còn nếu đèn yếu dần hay tắt giữa đường, bài đèn pha xe thuê không sáng khi đi đêm hướng dẫn cách xử lý.
Đi xe máy ban đêm qua cầu: dùng đèn cho đúng
Đã có đèn tốt thì dùng đúng lúc:
- Chạy đèn cốt là chính, bật pha liên tục sẽ làm chói xe phía trước và xe ngược chiều.
- Chỉ bật pha khi phía trước trống, như quãng tối ở chân cầu vắng xe, rồi hạ cốt ngay khi thấy đèn xe khác.
- Giữ làn xe máy, không bám sát đuôi xe trước, để đèn còn khoảng trống chiếu xa.
- Lau kính mũ bảo hiểm trước khi lên cầu, kính mờ làm ánh đèn ngược chiều nhòe thành vệt.
Người ở Tây Hồ hay Đông Anh thường qua Nhật Tân lúc tan tầm tối, người ở Long Biên hay đi Vĩnh Tuy. Đường quen dễ làm mình chủ quan, nhưng chính những chuyến quen ấy cần bộ đèn chạy tốt nhất.
Gói lại trước khi lên xe
Thử theo thứ tự cốt, pha, nháy pha, đèn hậu, đèn biển số, đèn phanh; soi đèn cốt lên tường; báo ngay khi thấy bất thường. Xem thêm các bài trong mục nhận xe và trả xe và chuyên mục thuê xe máy để chuẩn bị đủ cho cả kỳ thuê.