Đợt rét đậm về Hà Nội, gió mùa Đông Bắc thổi qua mặt hồ và các trục đường lớn, và người đi xe máy là nhóm chịu đủ: tay lái cứng, chân tê, mắt cay vì gió. Đi xe máy ngày rét đậm Hà Nội an toàn hay không phụ thuộc hai việc: mặc đúng kiểu để cơ thể giữ được độ mềm của tay chân, và lái đúng cách cho phù hợp với tầm nhìn giảm và độ bám mặt đường thấp của ngày lạnh. Bài này đi theo trình tự một buổi sáng rét, từ lúc mặc áo tới lúc tới nơi.
Đi xe máy ngày rét đậm Hà Nội: nguyên tắc mặc nhiều lớp
Nguyên tắc gốc khi trời rét đậm là mặc nhiều lớp mỏng thay vì một lớp dày, vì các lớp khe không khí giữ nhiệt tốt hơn, và khi chạy xe, bạn cần các lớp ôm sát để không bị gió thổi phồng vạt áo. Lớp trong là áo giữ ẩm hút mồ hôi, lớp giữa là áo len hoặc áo dạ mỏng, lớp ngoài là áo gió khóa kín cổ tay và eo. Áo len cổ cao đáng giá hơn áo dạ rộng, vì gió len qua khe cổ là nguyên nhân khiến người lạnh run giữa đường.
Chi tiết hay bị bỏ qua là eo và thắt lưng: gió lọt từ hông lên làm lạnh vùng bụng trước khi bạn nhận ra, nên chọn lớp ngoài đủ dài hoặc cạp quần che kín. Với chân, quần dày hoặc quần lót trong thể thao đều ổn, quan trọng là ống quần không quá rộng để gió thổi phồng, và mép ống không kề sát bàn đạp phanh, phần tư thế chân trên xe ga đã bàn trong bài dừng và dựng xe ga chỗ gửi chật.
Đừng quên phần đầu: mũ bảo hiểm kín má giữ ấm trán và tai, thêm khăn trùm cổ để gió không lọt lên từ cổ áo, vì hai điểm này lạnh sớm nhất và khiến đầu nặng, khó tập trung vào đường. Kính mũ chống nắng hôm đó cũng chống được gió cay mắt, nên lau sạch trước khi đi, vì sương mù trên kính còn làm giảm tầm nhìn hơn cả sương ngoài đường.
Tay là điểm yếu nhất: găng tay và cách giữ tay lái
Tay là bộ phận chịu gió trực diện, và tay lạnh thì phản xạ bóp phanh chậm đi vài phần giây, đúng khoảng thời gian quyết định một cú phanh gấp. Vì vậy ngày rét đậm, găng tay không phải trang sức: chọn loại dày có lớp chống gió, cổ tay dài trùm qua mép áo, và khi găng bị ướt do sương hoặc mưa phùn, đổi ngay, vì găng ướt làm tay lạnh nhanh gấp đôi găng khô.
Về lái: tay cứng thì cú lái dễ bị giật, nên khởi động bằng cách nắm và mở bàn tay vài lần trước khi lên xe, và chạy hai cây số đầu thật chậm cho máu lưu thông. Khi đi, hai khuỷu tay giữ tư thế cong tự nhiên thay vì duỗi thẳng, tư thế duỗi làm máu tới tay chậm hơn và vai mỏi nhanh hơn.
Sương mù buổi sáng: tầm nhìn giảm và mặt đường ẩm
Rét đậm thường đi kèm sương mù sáng sớm, tầm nhìn giảm còn mặt đường ẩm chưa ráo, nên hai quy tắc cần nhớ: bật đèn pha kể cả trời đã sáng rõ, vì sương làm xe đối diện thấy bạn muộn hơn, và đi chậm hơn thường lệ một phần tư tới một phần ba, đặc biệt qua các đoạn ven hồ và dốc cầu, nơi sương dày nhất và gió mùa thổi ngang.
Khoảng cách với xe trước cũng giãn ra, vì ngày lạnh, phanh trên mặt ẩm cần quãng dài hơn, và cách đi trên mặt đường ẩm đã bàn chi tiết trong bài mưa rào bất chợt khi chạy xe ga áp dụng nguyên cho ngày sương mù. Một chi tiết riêng của rét đậm là vệt dầu loang trên mặt nhựa không thấy rõ, nên tránh vệt bóng loáng giữa làn, đừng bóp phanh khi đang qua.
Xe ga ngày lạnh: đề máy và giữ ắc quy
Xe ga để qua đêm ngoài trời rét, ắc quy yếu nhanh hơn ngày thường, và lần đề đầu tiên thường chậm hơn. Đề theo đúng cách: bóp phanh, đề từng lần ngắn dưới năm giây, chờ giữa các lần, nếu máy không nổ, tham khảo trình tự kiểm tra năm bước trong bài bấm đề không nổ, đừng bấm đề liên tục làm ắc quy cạn giữa đường.
Máy nổ rồi, để máy nổ chạy không chừng một phút cho dầu bôi trơn đủ vòng trước khi lăn bánh, ngày lạnh dầu đặc, các chi tiết cần thời gian dài hơn để bôi trơn đều. Với khách thuê xe, hỏi bên cho thuê ắc quy đã được chăm gần đây chưa, và phần kiểm tra tổng thể đã có trong bài kiểm tra xe ga khi nhận thuê.
Chặng dài ngày rét: nghỉ đúng lúc và giữ nước
Ngày rét đậm, cơ thể mất nước qua hơi thở mà bạn không thấy mồ hôi, nên uống nước ấm từng chút trong chuyến, đừng đợi khát. Quãng nghỉ nên vào các quán có nơi ngồi kín gió, và cứ bốn mươi phút chạy là một lần nghỉ ngắn, vì ngồi trên xe lâu, chân tê dần và khi xuống xe, bước đầu dễ loạng choạng, cứ đứng yên hai chân vững vàng vài giây rồi mới bước.
Nếu tay chân đã tê cứng thật sự, đừng cố chạy tiếp, tê nặng là dấu hiệu phản xạ đã chậm đáng kể, nghỉ, xoa tay chân cho nóng lại rồi mới đi nốt quãng còn lại. Trời rét không tha cho ai, nhưng người mặc đúng và nghỉ đúng vẫn tới nơi bằng cả hai tay mềm.
Tổng quan dòng xe nhỏ gọn nằm trong trang Honda Click, danh sách các dòng xe cho thuê nằm trong trang xe máy. Rét đậm ở Hà Nội chỉ dài vài đợt mỗi năm, chuẩn bị đúng kiểu, những ngày đó vẫn là những ngày đi xe dễ chịu.