Mưa rào ở Hà Nội tới nhanh và tạnh cũng nhanh, nhưng đúng một vài phút đầu khi mặt đường trơn nhất, là lúc dễ ngã nhất của cả dòng xe. Đi xe ga gặp mưa rào mà xử lý theo trình tự đúng thì thường chỉ chậm lại hai mươi phút, còn xử lý vội là phanh trượt, áo mưa bay chắn mắt, hoặc đứng sai chỗ khiến cả dòng xe âu ách sau lưng. Bài này đi theo trình tự thật của một cơn mưa rào, từ khoảnh khắc hạt đầu tiên rơi tới lúc mặt đường ráo.
Đi xe ga gặp mưa rào: ba phản ứng đúng trong ba mươi giây đầu
Khoảnh khắc đầu tiên khi hạt mưa rơi là khoảnh khắc nguy hiểm nhất không phải vì ướt, mà vì tâm lý: cả dòng xe đồng loạt phanh và né về lề, mặt đường vành ngoài còn trơn, và mọi người nhìn trời nhiều hơn nhìn đường. Phản ứng đúng thứ nhất: giảm ga từ từ, không bóp phanh gấp, giữ tốc độ chậm đều. Phản ứng thứ hai: bật đèn pha ngay, kể cả ban ngày, để xe sau thấy bạn rõ hơn. Phản ứng thứ ba: đừng vội xuyên qua làn để về lề, chọn thời điểm dòng xe chậm đều rồi mới nghiêng về.
Ba mươi giây sau, bạn đã có đủ hai lựa chọn: dừng đợi mưa tạnh hoặc mặc áo mưa chạy tiếp. Không có lựa chọn nào đúng tuyệt đối, lựa chọn đúng phụ thuộc chỗ dừng được và quãng đường còn lại, hai phần dưới đây tách rõ từng lựa chọn.
Chọn chỗ dừng an toàn: không cản dòng, không cản mình
Chỗ dừng tốt cần đủ ba yếu tố: có mái che hoặc bóng râm ít nhất, đứng hẳn ngoài làn xe chạy, và mặt chỗ dừng không trơn dốc. Các điểm quen thuộc quanh Hà Nội là hiên nhà, đầu ngõ, bậc thềm ngân hàng, hoặc chỗ vỉa hè rộng sau một cột xe buýt, và điểm cần tránh là dưới cây to tán rộng vì sấm chớp, ngay trước cổng ngõ vì người ra vào, và trên mép lề gập khúc vì xe thường lượn qua sát.
Dừng xong, dựng xe sát hẳn vào trong, và đứng giữa xe với lề, đừng quay lưng ra dòng xe, vì va quẹt lúc mưa hay xảy ra ở ngay các chỗ đứng trú quen thuộc. Trong mưa to có sấm, đừng giữ ô hoặc đứng cạnh cột kim loại cao, và tuyệt đối đừng tiếp tục đứng dưới gầm cầu ngay khúc cong vì xe tới từ phía sau thường nhìn không rõ nhóm người trú.
Mặc áo mưa đúng kiểu: bộ hay cánh dơi, và mặc sao cho không bay
Hai kiểu áo mưa phổ biến là áo mưa bộ, gồm áo trên và quần riêng, và áo mưa trùm cánh dơi, một tấm trùm qua đầu người và phần yên. Áo bộ kín gió, đi xa ướt ít, nhưng tốn thời gian mặc và cởi, phù hợp khi bạn quyết định chạy tiếp quãng dài. Cánh dơi mặc trong ba mươi giây, che được cả hai người ngồi sau, nhưng dễ bay phần vạt khi chạy nhanh và có thể cuốn vào gió xe phía sau, phù hợp quãng ngắn hoặc khi chở thêm người.
Lỗi nguy hiểm nhất khi mặc là vạt áo đè lên tay lái hoặc đèn xe, và mũ áo trùm che mất góc nhìn gương, nên sau khi mặc, luôn gạt vạt lên khỏi tay ga, siết dây mũ cho vừa đầu, và chỉnh lại gương trước khi nổ máy. Cởi áo cũng phải chọn chỗ đứng hẳn vào lề, vì nhiều ca va quẹt xảy ra lúc người đang vắt áo lên vai mà vẫn đứng nửa thân ra làn.
Chạy tiếp trong mưa: đi trên đường trơn thế nào
Nếu quyết chạy tiếp, quy tắc đầu tiên là chậm hơn thường lệ một phần ba tốc độ, giãn khoảng cách với xe trước gấp đôi, và đi theo vệt bánh xe phía trước, vì vệt xe đã qua là phần mặt đường đã ráo bớt nước. Vạch sơn, nắp cống, mặt thép trên cầu, và gạch lát đỏ đều là các điểm trơn trong mưa, tránh dẫm thẳng, cách đi qua các chướng ngại này đã bàn trong bài xe ga bánh nhỏ qua ổ gà và đường ray.
Quy tắc thứ hai: phanh sớm và phanh nhạt, kết hợp phanh sau làm chính, vì phanh trước ghì mạnh trên mặt trơn là lướt bánh gần như ngay. Khi qua các vũng, không tăng ga cho xe bơi qua nước, giữ ga đều chậm, và sau khi ra khỏi vũng lớn, phanh nhẹ vài lần cho má phanh ráo nước rồi mới đi tiếp. Với các đoạn ngập sâu hơn hẳn vũng loang, đừng đoán mò mà đi, nguyên tắc ngập quá nửa bánh là quay đầu tìm đường khác, độ sâu của nước luôn khó nhìn chính xác từ trên yên.
Bảo vệ đồ đạc và sau khi mưa tạnh
Mưa tới là ưu tiên dời giấy tờ, điện thoại và đồ điện vào cốp hoặc túi ni lông kín trước khi mặc áo, vì áo mưa chỉ chắn mưa từ ngoài, đồ trong túi áo vẫn ướt theo vạt bay. Với xe ga, một điểm đáng lưu ý là hệ thống điện và bugi, nếu xe từng chết máy vì nước, tham khảo trình tự kiểm tra trong bài bấm đề không nổ, đừng cố đề liên tục khi máy đã ướt.
Khi mưa tạnh, đừng tăng ga vọt ngay, mười phút đầu sau mưa mặt đường vẫn còn các mảng trơn loang không đều, và dòng xe cũng đang hồi phục từ tấp lề, cách nhập lại dòng đã bàn trong bài đọc dòng xe Hà Nội. Cởi áo mưa khi đã về hẳn chỗ khô, gấp ngay khỏi vướng tay lái lần sau.
Tổng quan dòng xe nhỏ gọn nằm trong trang Honda Click, danh sách các dòng xe cho thuê nằm trong trang xe máy. Mưa rào Hà Nội là chuyện mỗi tuần, biết dừng đúng, mặc đúng và đi đúng, cơn mưa chỉ còn là một quãng nghỉ ngắn trong chuyến đi của bạn.