Lần đầu thuê xe ga chạy quanh Hà Nội, gần như ai cũng dẫn đường bằng điện thoại khi đi xe máy, và cũng gần như ai cũng từng lạc vào một phố một chiều vì mải nhìn màn hình. Điện thoại dẫn đường rất tốt, với điều kiện nó được gắn đúng chỗ, bản đồ được đặt đúng chế độ, và người lái biết lúc nào nên tin nó, lúc nào nên tin mắt mình. Bài này sắp xếp lại ba việc đó cho người mới cầm xe ga ở Hà Nội.
Giá đỡ điện thoại xe ga: kẹp cổ gương là gọn nhất
Tay lái xe ga bọc nhựa kín, hai bên là cụm công tắc, nên chỗ trống để kẹp giá đỡ rất hẹp. Loại kẹp vào cổ gương là lựa chọn gọn nhất: không làm xước nhựa, nằm ngay giữa tầm mắt, và tháo ra trả xe chỉ mất một phút. Loại kẹp ghi đông kim loại hợp với xe số, xe côn tay hơn là xe ga. Chọn giá có bốn góc giữ hoặc ngàm khoá vặn, có đệm cao su vì đường Hà Nội không thiếu ổ gà và gờ giảm tốc.
Trước khi chạy, lắc thử giá đỡ bằng tay, nghiêng màn hình khoảng ba mươi đến bốn mươi lăm độ, thấp hơn tầm mắt một chút để liếc là thấy mà không che mặt đường. Một số dòng điện thoại cảnh báo rung mạnh kéo dài có thể ảnh hưởng cụm camera, nên nếu máy đắt tiền, ưu tiên giá có đệm chống rung. Trời mưa, cần túi chống nước hoặc giá có nắp che; màn hình cảm ứng dính nước sẽ tự bấm lung tung.
Với xe thuê, hỏi cửa hàng có sẵn giá đỡ không để đỡ phải mua; nếu tự mang, chỉ dùng loại kẹp, không khoan hay bắt vít vào bất kỳ chỗ nào của xe. Khi nhận xe, kiểm tra gương đã chặt chưa, vì giá kẹp cổ gương lỏng sẽ xoay gương theo. Danh sách kiểm tra nhanh lúc nhận xe có ở bài nhận xe ga thuê: kiểm tra nhanh Honda Click trước khi lăn bánh.
Dẫn đường bằng điện thoại khi đi xe máy: bật chế độ xe máy và tin đến đâu
Trong ứng dụng bản đồ, khi tìm đường hãy chọn biểu tượng xe máy thay vì ô tô. Chế độ xe máy tránh các đường cấm xe máy như đường vành đai 3 trên cao hay làn cao tốc của đại lộ Thăng Long, đồng thời sẵn sàng dẫn qua ngõ nhỏ để rút ngắn đường. Chính điểm mạnh đó cũng là điểm phải cảnh giác: ngõ có thể quá hẹp để quay đầu, hoặc chạy xuyên qua một chợ cóc buổi sáng, lúc đó đi vòng đường lớn còn nhanh hơn.
Hướng chung của chỉ dẫn thường đúng, nhưng chi tiết ở từng ngã rẽ thì bản đồ cập nhật chậm hơn thực tế. Nhiều phố trong khu phố cổ chỉ cho đi một chiều, có phố cấm xe vào buổi tối cuối tuần khi mở phố đi bộ quanh Hồ Gươm, có đoạn tạm rào vì thi công. Khi thấy biển cấm trái với chỉ dẫn, tin biển, đi tiếp cho ứng dụng tính lại đường, không quay đầu giữa phố.
Cầu Long Biên là ví dụ quen thuộc về thứ bản đồ không nói: trên cầu các xe đi bên trái, ngược với thói quen thường ngày, và bản đồ chỉ bảo bạn lên cầu chứ không bảo bạn chuyển làn. Mỗi lần ứng dụng dẫn qua một cây cầu hay một nút giao lớn như Ngã Tư Sở, hãy đọc biển và dòng xe trước, chỉ dẫn chỉ là gợi ý.
Tải bản đồ sẵn và lo pin trước khi nổ máy
Trong nội thành, sóng dữ liệu ít khi mất, nhưng ra ngoại thành về phía Ba Vì, Sóc Sơn hay chạy dọc đê, sóng chập chờn là bình thường. Tải sẵn khu vực Hà Nội và các huyện định đi để dùng ngoại tuyến; việc này mất vài phút lúc còn Wi-Fi ở khách sạn, đỡ phải đứng giữa đồng chờ tải lại bản đồ.
Dẫn đường bật màn hình liên tục, lại thêm định vị, nên pin tụt nhanh hơn ngày thường rất nhiều. Giữa trưa hè, điện thoại gắn ngoài nắng còn nóng tới mức tự giảm độ sáng hoặc tắt ứng dụng. Mang pin dự phòng với dây ngắn, để trong cốp, sạc lúc dừng chứ không cắm dây lủng lẳng khi chạy, và không cắm sạc khi đang mưa. Đặt điểm đến từ khi xe còn dựng, lưu sẵn địa chỉ chỗ ở và địa chỉ cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Long Biên để tối về trả xe không phải gõ lại.
Nghe chỉ dẫn bằng giọng nói, mắt vẫn ở trên đường
Trong phố chạy chậm, loa ngoài của điện thoại thường đủ nghe nếu bật to; ra đường lớn tiếng gió át mất. Nếu muốn dùng tai nghe, chỉ đeo một bên tai để vẫn nghe còi và tiếng xe sau; không đeo hai tai khi lái. Bật chỉ dẫn giọng nói và học cách nghe trước một ngã rẽ: ứng dụng báo rẽ khi còn cách vài trăm mét, đó là lúc chuyển làn, không phải lúc tới sát ngã tư mới nhìn màn hình.
Ở ngã tư đông như Ngã Tư Sở, Ô Chợ Dừa hay đầu cầu Chương Dương phía Long Biên, không nhìn màn hình dù chỉ một giây. Nhìn trước lúc dừng đèn đỏ, nhớ hướng rẽ, rồi tập trung hoàn toàn vào dòng xe. Lỡ rẽ sai cũng không sao, đi thêm một đoạn ứng dụng sẽ tự tìm đường khác. Cách đọc dòng xe và nhập dòng ở ngã tư đông được nói riêng trong bài bóp còi, nhập dòng, ngã tư đông: cách đọc dòng xe Hà Nội khi lái xe ga.
Muốn xem lại đường, tấp sát lề chỗ không có biển cấm dừng, bật xi nhan phải, dừng hẳn rồi mới chạm màn hình. Dừng giữa làn để xem bản đồ là lỗi gây ùn và va chạm hay gặp nhất của người mới.
Những thứ bản đồ không biết và thói quen cho cả kỳ thuê
Bản đồ không biết đường ngập sau trận mưa lớn, không biết đoạn phố đang chắn rào vì sửa ống nước, và không biết giờ cấm theo biển phụ. Người mới nên hỏi chủ nhà hoặc nhân viên cửa hàng về một hai điểm ngập quen thuộc trên lộ trình của mình, rồi tự đi thử tuyến chính một lần vào giờ vắng trước khi tin hoàn toàn vào chỉ dẫn. Ai còn băn khoăn có cần bản đồ số không, bài người mới chạy xe máy có cần bản đồ số không trả lời ngắn gọn.
Vài thói quen nhỏ giữ cho cả kỳ thuê: tắt thông báo tin nhắn khi đang dẫn đường để màn hình không che chỉ dẫn, tháo điện thoại khỏi giá mỗi khi gửi xe, lau giá đỡ sau ngày mưa để ngàm không kẹt cát. Khách quốc tế dùng bản đồ tiếng Anh có thể đọc thêm ứng dụng bản đồ tiếng Anh cho khách quốc tế thuê xe máy. Các mẫu xe ga nhỏ dễ cầm cho người mới nằm ở trang Honda Click, còn toàn bộ các dòng xe thuê ở mục xe máy.