Thử xe máy điện lúc nhận xe là cách rẻ nhất để không phải trả giá cho lỗi có sẵn. Xe điện im lặng nên lỗi của nó cũng im lặng: pin cũ hay động cơ yếu có thể trông bình thường cho tới khi pin tụt vạch giữa đường phố Hà Nội. Chỉ cần khoảng mười phút và vài tấm ảnh chụp đúng chỗ là bạn đã có cơ sở rõ ràng. Bài này đi theo thứ tự bạn sẽ làm ngay trước cửa hàng.
Chụp ảnh đồng hồ xe điện trước khi chạm vào tay ga
Việc đầu tiên không phải là lăn bánh mà là cầm điện thoại. Bật khóa điện, đợi bảng đồng hồ sáng hẳn rồi chụp một tấm bao trọn mặt đồng hồ. Ảnh cần thấy rõ ba thứ: mức pin lúc nhận, số km tổng đã chạy và các đèn báo đang sáng nếu có.
Nhiều người chỉ chụp thân xe rồi quên đồng hồ, tới lúc trả xe mới khó giải thích vì sao pin thấp hơn dự tính. Một tấm ảnh có giờ tự ghi của điện thoại là bằng chứng gọn nhất về trạng thái xe lúc bàn giao.
Chụp thêm hai bên thân xe, phần chân xe, hai bánh và chỗ cắm sạc để ghi nhận vết xước có sẵn. Chỉ nhìn bên ngoài, không tự mở hay tháo pin. Tránh ánh nắng chói làm mất chữ trên màn hình, và gửi bộ ảnh cho cửa hàng ngay tại chỗ để hai bên cùng giữ một bản.
Kiểm tra pin xe điện lúc nhận khi xe còn đứng yên
Hãy hỏi người giao xe pin đã sạc đầy hay mới sạc một phần, rồi so với con số trên đồng hồ. Cách hiển thị tùy xe, tùy hãng: có xe báo bằng phần trăm, có xe dùng vạch. Thông số cụ thể nên hỏi trực tiếp thay vì đoán.
Dựng xe trên chân chống, vặn tay ga nhẹ rồi tăng dần cho bánh sau quay. Quan sát đồng hồ trong lúc đó:
- Mức pin tụt vạch ngay khi vừa tăng ga rồi mới hồi lại có thể là dấu hiệu pin đã dùng nhiều.
- Đèn báo nhấp nháy hoặc đồng hồ tắt rồi sáng lại khi vặn ga là điều đáng ghi lại ngay.
- Có mùi khét, thân pin nóng bất thường hay tiếng lạch cạch từ khoang pin thì dừng ngay, không thử tiếp.
Nếu xe vừa được dắt ra từ chỗ nắng gắt, pin nóng hơn bình thường và số hiển thị dễ lệch. Bài xe máy điện để ngoài nắng lâu và việc kiểm tra pin trước khi đi giải thích vì sao nên đưa xe vào bóng râm một lúc rồi hãy đánh giá.
Thử xe máy điện lúc nhận xe: ba chặng trong mười phút
Mười phút đủ dùng nếu bạn chia việc rõ ràng. Hãy xin phép cửa hàng thử xe trước khi ký nhận, đội mũ bảo hiểm và đi chậm.
Chặng một, ở sân hoặc ngõ nhỏ ít xe. Vặn ga từ từ, bóp phanh nhẹ rồi nhả, lặp lại vài lần. Xe điện có lực kéo ngay khi vừa vặn ga, nên đây là lúc lộ ra tay ga quá nhạy hay quá trễ. Để ý xe nhích lên mượt hay giật cục, bánh sau có tiếng rít lạ không.
Chặng hai, đoạn đường thoáng. Nếu nhận xe buổi sáng, một đoạn đê ven sông Hồng vắng người là chỗ khá hợp, miễn là bạn thấy an toàn. Tăng tốc đều tay, giữ tốc độ vừa phải trong lúc liếc đồng hồ, rồi nhả ga xem xe chạy đà có mượt không. Xe tăng tốc đều không, có hụt hơi giữa chừng không, mức pin có nhảy bất thường không. Đừng vặn hết ga cho vui, mục đích là quan sát chứ không phải thử giới hạn.
Chặng ba, dốc nhẹ và dừng xe. Chọn dốc lên cầu vượt hoặc dốc hầm chui ở nơi vắng xe. Dốc là chỗ động cơ yếu và pin cũ lộ rõ nhất vì xe phải ra sức hơn đường bằng. Quay về, dừng hẳn và chụp tấm đồng hồ thứ hai để so với tấm đầu.
Dấu hiệu pin cũ và động cơ yếu
Pin cũ và động cơ yếu hay gây biểu hiện na ná nhau, nên đừng kết luận chỉ từ một dấu hiệu. Hãy nhìn tổng thể:
- Pin có thể đã dùng nhiều: mức pin tụt nhanh sau một đoạn ngắn, tụt mạnh mỗi lần vặn ga, hoặc báo thấp sớm hơn bạn nghĩ so với mức lúc nhận.
- Động cơ yếu: lên dốc nhẹ mà phải vặn gần hết ga mới nhích, tốc độ giảm dần dù giữ nguyên tay ga, hoặc có tiếng ù, rít, rung khác thường.
- Hệ thống điện có vấn đề: đèn báo sáng bất thường, đồng hồ tắt rồi bật lại, xe ngắt điện đột ngột khi qua chỗ xóc.
Cũng cần công bằng: một số dòng xe có chế độ chạy tiết kiệm làm xe ì hơn, nên hãy hỏi người giao xe về chế độ chạy trước khi đánh giá. Nếu pin tụt nhiều hơn những gì bạn thấy ở chặng thử, bài pin xe điện yếu giữa kỳ thuê và cách xử lý sẽ giúp bạn nhận ra mẫu hình quen thuộc.
Phanh lỏng và tay ga trễ: thử sao cho nhanh
Hai lỗi này gây nguy hiểm trực tiếp nên đáng thử riêng, dù pin và động cơ trông bình thường.
Với phanh, bóp thử từng tay khi xe chạy chậm. Tay phanh không nên chạm sát tay lái mới ăn, và xe không nên trôi thêm nhiều sau khi đã bóp. Nghe xem có tiếng cọ kim loại hay tiếng rít kéo dài không. Nhiều dòng xe điện có cơ chế ngắt ga khi bóp phanh, nhưng tùy xe, hãy hỏi lại cửa hàng thay vì đoán.
Với tay ga, vặn từ từ và xem xe phản ứng. Nếu xe chỉ nhích sau một nhịp trễ rồi lao lên bất ngờ, hoặc tay ga kẹt không tự trả về khi nhả, hãy dừng thử và báo ngay. Tay ga trễ trong ngõ nhỏ đông người là tình huống không nên chấp nhận. Nếu xe bật khóa mà không phản hồi, bài xe máy điện bật khóa mà không chạy, kiểm tra gì trước khi gọi chủ xe liệt kê vài việc nên xem trước.
Khi kết quả thử không ổn thì xử lý thế nào
Phát hiện điều bất thường không có nghĩa là bạn phải bỏ cuộc, nhưng cách xử lý quyết định bạn có bị đổ lỗi về sau hay không. Làm theo thứ tự này:
- Dừng xe ở chỗ an toàn, tắt khóa điện.
- Chụp lại đồng hồ và chỗ có vấn đề, kèm giờ chụp.
- Báo cửa hàng trước khi ký nhận, nói rõ bạn thấy gì ở chặng nào.
- Đề nghị kiểm tra lại hoặc đổi xe. Đừng cho rằng nơi nào cũng có sẵn xe thay, hãy hỏi trước.
Không tự mở pin, không tự sửa dây điện hay bộ điều khiển, kể cả khi bạn thấy chỉ cần vặn một con ốc. Nếu có mùi khét, pin phồng, nóng bất thường hay rò rỉ, hãy dừng xe, tránh xa nguồn nhiệt và liên hệ cửa hàng.
Với xe điện bên Nguyễn Tú, giá và tình trạng hiện tại bạn nên liên hệ để xác nhận. Cách xử lý khi xe gặp sự cố giữa đường cũng nên hỏi rõ trước khi đặt xe.
Lúc trả xe, hãy chụp lại đúng các góc đã chụp khi nhận để hai bên đối chiếu dễ dàng. Nếu đang tính đi xa trong ngày, hãy xem thêm các bài viết về xe máy điện để lên kế hoạch pin, hoặc quay lại chuyên mục xe máy để so sánh lựa chọn khác. Lần tới nhận xe, chỉ cần nhớ ba việc: chụp đồng hồ, thử ba chặng, báo ngay nếu thấy lạ.