Hợp đồng thuê xe máy viết tay là loại giấy gặp nhiều nhất khi thuê xe ở tiệm nhỏ hay thuê của người quen: một hai tờ giấy kẻ ô ly, chữ ký bút bi, không con dấu đỏ nào. Người thuê hay lăn tăn tờ giấy như vậy có giá trị không, và mới một bên ký thì sao. Bài này tóm lược cách nhìn chung theo Bộ luật Dân sự, không kết luận thay ai, rồi nói cần bổ sung gì cho đủ rõ.
Hợp đồng thuê xe máy viết tay có giá trị không: cách nhìn chung theo Bộ luật Dân sự
Lưu ý trước: phần này dựa trên tóm tắt các nguồn tham khảo về Bộ luật Dân sự 2015, chưa đối chiếu Công báo. Đây là thông tin chung, không thay tư vấn pháp lý riêng, và quy định có thể thay đổi. Mỗi hợp đồng có hoàn cảnh riêng nên bài chỉ dùng chữ “thường”, không nói chắc.
Theo các tóm tắt đó, Điều 119 khoản 1 cho phép giao dịch dân sự thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể. Điều 117 khoản 2 nói hình thức chỉ là điều kiện có hiệu lực khi luật có quy định riêng. Thuê xe máy là thuê tài sản (Điều 472): bên cho thuê giao xe dùng trong một thời hạn, bên thuê trả tiền thuê. Các nguồn tham khảo không nêu yêu cầu công chứng cho xe máy, khác với nhà đất, dù luật chuyên ngành vẫn có thể đòi khác ở từng loại hợp đồng.
Từ đó có thể hiểu, ở mức thường thấy, rằng một tờ giấy không bị coi là kém giá trị chỉ vì viết tay. Điều làm nó mạnh hay yếu là nội dung có rõ không, hai bên có thật sự đồng ý không, và về sau ai chứng minh được điều gì.
Hợp đồng thuê xe không đóng dấu: con dấu thường không phải thứ quyết định
Cá nhân thường không có con dấu, nên tờ hợp đồng không có dấu tròn là chuyện bình thường khi thuê xe ở Hà Nội. Theo các nguồn tham khảo, con dấu không nằm trong các điều kiện chung của giao dịch dân sự ở Điều 117; nó chỉ cần khi luật, điều lệ hoặc quy chế nội bộ của một tổ chức yêu cầu. Vì vậy thiếu dấu thường không phải điểm quyết định, dù tùy nội dung và hoàn cảnh vẫn có thể khác.
Nên nhìn kỹ hơn con dấu: ai ký bên cho thuê, họ tên người ký có viết rõ không, ngày ký có được ghi không. Hãy đề nghị người đại diện cửa hàng viết rõ họ tên dưới chữ ký, rồi chụp lại cả tờ giấy ngay khi hai bên ký xong.
Hợp đồng chỉ một bên ký: bằng chứng yếu hơn, nhưng hành vi cũng có sức nặng
Nói đơn giản, giao kết hợp đồng là một bên đề nghị và bên kia chấp nhận. Theo tóm tắt Điều 393 khoản 2, sự im lặng của bên được đề nghị thường không được coi là chấp nhận, trừ khi hai bên có thỏa thuận hoặc đã có thói quen với nhau. Từ đó rút ra hai điều:
- Tờ giấy chỉ có chữ ký của bạn thì bằng chứng cho việc cửa hàng đồng ý các điều khoản trên đó yếu hơn.
- Tờ giấy chỉ có chữ ký của cửa hàng thì bạn khó chứng minh mình đã đọc và đồng ý từng dòng.
Mặt khác, hành vi thực hiện hợp đồng cũng có thể là bằng chứng. Nếu cửa hàng đã giao xe, bạn đã nhận xe và trả tiền thuê, những việc đó có thể cho thấy hai bên đã thỏa thuận ít nhất về điều cơ bản. Mức thuyết phục tùy hoàn cảnh, và bài này không kết luận hợp đồng ấy có hiệu lực hay vô hiệu. Cách an toàn hơn nhiều là đừng để thiếu chữ ký ngay từ đầu.
Giả sử bạn nhận xe ở Long Biên lúc quầy đông khách, có người bảo cứ ký trước, bên cửa hàng ký bổ sung sau. Đừng rời quầy khi chưa đủ hai chữ ký; nếu không kịp, hãy hẹn giờ ký lại trong khung 09:00–21:00 và nhắn tin ghi nhận việc đó.
Cần bổ sung gì để hợp đồng thuê xe máy đơn giản đủ rõ
Một tờ viết tay không cần dài, nhưng nên đủ năm nhóm thông tin dưới đây. Nhóm nào thiếu thì bổ sung ngay tại quầy, trước khi ký.
Hai bên và chiếc xe
- Họ tên, số điện thoại và số giấy tờ của người thuê; họ tên và số điện thoại của người đại diện bên cho thuê. Đừng đăng ảnh tờ hợp đồng lên mạng vì trên đó có thông tin cá nhân.
- Loại xe, màu sơn và biển số. Biển số nên viết nắn nót, vì lệch một ký tự là đối chiếu rất khó.
Chuyện cửa hàng dùng thông tin cá nhân vào việc gì có trong bài thông tin cá nhân ghi trong hợp đồng thuê xe máy.
Thời hạn, giá và khoản đặt cọc
- Ngày giờ nhận xe và trả xe, nằm trong giờ mở cửa 09:00–21:00.
- Giá thuê đúng mức hai bên đã chốt, đối chiếu với trang bảng giá, ghi cả bằng số lẫn bằng chữ để không ai thêm chữ số vào sau.
- Khoản đặt cọc: ghi hình thức và điều kiện nhận lại. Mức cọc xác nhận trực tiếp với cửa hàng nên bài này không nêu số.
Tình trạng xe và phụ kiện
- Các vết xước, móp sẵn có, ghi theo vị trí và kích thước, kèm ảnh chụp có ngày giờ. Cách mô tả có trong bài ghi vết xước cũ vào hợp đồng thuê xe.
- Số km, mức xăng, phụ kiện đi kèm như mũ bảo hiểm hay chìa khóa nếu có. Mục nào không có thì ghi “không kèm” thay vì bỏ trống.
Trách nhiệm khi có sự cố
Khi xe hỏng, mất hay có thông báo phạt nguội, ai làm gì và chi phí tính thế nào là chuyện mỗi cửa hàng một cách. Hãy hỏi, xác nhận trực tiếp rồi ghi một dòng ngắn vào giấy.
Ngày ký, chữ ký và bản lưu
- Ghi ngày giờ ký; cả hai bên cùng ký và viết rõ họ tên dưới chữ ký.
- Giấy nhiều tờ thì ký nháy từng trang, gạch chéo chỗ trống, sửa sai bằng cách gạch một nét rồi ký nháy cạnh chỗ sửa. Chi tiết có trong bài ký hợp đồng thuê xe máy đúng cách.
- Mỗi bên giữ một bản, hoặc ít nhất chụp ảnh đủ các trang khi đã ký xong.
Tờ giấy đã ký mà còn thiếu: bổ sung thế nào cho đúng
Đừng viết thêm vào tờ đã ký khi bên kia không biết, vì đó là cách nhanh nhất để sinh ra tranh cãi mới. Cách gọn hơn là viết một tờ bổ sung ngắn, ghi rõ bổ sung cho hợp đồng nào (ngày thuê, biển số), nội dung và ngày giờ viết; cả hai bên cùng ký, mỗi bên giữ một bản hoặc một ảnh chụp. Với điều quan trọng, xác nhận qua điện thoại cửa hàng 0942467674.
Khi nào nên hỏi thêm người có chuyên môn
Hợp đồng thuê dài hạn, giá trị lớn hoặc đã có tranh chấp thì nên hỏi người có chuyên môn pháp lý, thay vì chỉ dựa vào một bài viết chung. Muốn đọc văn bản mới nhất, hãy tra trên hệ thống văn bản của Chính phủ, vì quy định có thể thay đổi.
Với tiệm ở Long Biên: nên hỏi gì trước khi ký
Tiệm Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00. Bài này không khẳng định cửa hàng dùng loại giấy nào, nên muốn biết cụ thể thì gọi 0942467674 hỏi trước khi đến. Bốn câu đáng hỏi: tờ giấy có lập hai bản không, ai ký bên cửa hàng, khoản đặt cọc ghi thế nào, và nếu có giấy tờ để lại thì có biên nhận không.
Các bước giấy tờ khác khi thuê xe nằm trong mục thủ tục thuê xe, còn kinh nghiệm chung ở chuyên mục thuê xe máy ở Hà Nội.