Bạn đang chạy sau một chiếc xe máy chở hàng thì thùng xốp, bao tải hay tấm ván trên giá chở hàng của họ bật ra, rơi ngay trước bánh xe mình. Phanh hay lách? Có nên dừng lại nhặt giúp? Khi xe phía trước rơi hàng xuống đường, bạn thường chỉ có một hai giây, và phần lớn kết quả đã được quyết định từ trước: bạn đi cách xe kia bao xa, có để ý đống hàng đang lỏng hay không. Bài này dành cho người đi xe thuê trên những trục nhiều xe chở hàng ở Hà Nội.
Nếu món đồ rơi là của chính bạn, cách xử lý khác hẳn; xem bài đồ buộc sau xe bị lỏng hoặc rơi giữa đường.
Nhận ra hàng sắp rơi từ xe chở hàng phía trước
Hàng buộc lỏng thường lộ dấu hiệu trước khi rơi. Quanh chợ đầu mối Long Biên lúc tờ mờ sáng, trên đường Nguyễn Văn Linh qua Long Biên hay các tuyến dẫn vào khu công nghiệp, xe máy chở thùng, bao, ống, tấm vật liệu đi lại liên tục. Đi sau những xe này, hãy nhìn đống hàng chứ không chỉ nhìn đèn hậu:
- Dây chằng chùng hoặc một đầu dây lủng lẳng, đập vào thùng mỗi lần xe xóc.
- Thùng xô hẳn về một bên, hoặc chiếc thùng trên cùng nghiêng dần.
- Tấm ván, tấm tôn, ống nhựa dài rung mạnh ở đầu chìa ra sau.
- Bao tải xệ sát bánh sau, miệng bao bung.
- Người lái liên tục ngoái lại hoặc vòng tay ra sau đỡ hàng: chính họ cũng biết hàng đang lỏng.
Thấy một dấu hiệu là nhả ga, nới khoảng cách rộng hơn mức bạn vẫn giữ sau một xe bình thường; cách ước lượng theo giây có trong bài giữ khoảng cách an toàn khi đi xe máy. Đừng chạy song song sát hông xe chở hàng cồng kềnh, vì hàng có thể đổ ngang chứ không chỉ rơi ra sau. Chỉ vượt khi bên trái thật sự trống và vượt dứt khoát.
Xe phía trước rơi hàng xuống đường: phanh thẳng trước, lách sau
Khi hàng đã rơi, câu hỏi đầu tiên không phải né sang đâu mà là còn đủ quãng để dừng không. Nếu đã giữ khoảng cách rộng, câu trả lời gần như luôn là có:
- Nhả ga, bóp đều cả hai phanh, giữ xe thẳng. Xe đứng thẳng dừng được ngắn nhất và ít trượt nhất.
- Nhìn vào khoảng trống, không dán mắt vào món hàng, vì tay lái dễ đi theo mắt.
- Dừng cách món hàng một quãng. Hàng vừa chạm đất còn lăn, nảy hoặc trượt thêm.
Điều 12 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 cũng yêu cầu chấp hành khoảng cách an toàn tối thiểu với xe phía trước cùng làn (khoản 1) và quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại khi có chướng ngại vật trên đường (khoản 3 điểm b).
Chỉ lách khi đủ cả ba điều kiện: bạn đã biết bên định lách đang trống nhờ liếc gương từ trước; khoảng trống đủ rộng, không phải làn ngược chiều hay mép đường có ổ gà; món hàng không lăn về phía đó. Lách thì đi một đường mềm, phanh xong rồi mới lách hoặc lách qua rồi mới phanh; kỹ thuật ấn tay lái có trong bài đánh lái né vật cản bất ngờ. Hàng rời như cam, bưởi, chai nước lăn tỏa cả làn thì đừng luồn qua khe; phanh dừng, chờ hàng ngừng lăn rồi đi tiếp ở phần đường trống.
Vì sao không cán lên bao, ống hay tấm hàng
Với xe máy, loại hàng quan trọng hơn kích thước:
- Ống nhựa, ống thép, thanh tròn lăn dưới bánh trước như con lăn, dễ đẩy bánh trượt ngang.
- Tấm ván, tấm tôn, tấm nhựa trơn khi ẩm; cạnh tôn có thể cắt lốp, mép tấm có thể hất bánh lệch hướng.
- Bao tải trông mềm nhưng có thể chứa gạo, xi măng hay sắt vụn, cứng như một bậc thềm.
- Thùng xốp chở hải sản có thể đổ ra nước và đá lạnh, trơn cả một vệt đường.
- Dây chằng, lưới buộc rơi theo hàng có thể cuốn vào bánh, xích hoặc đĩa phanh.
Nếu buộc phải đi qua một vật thấp và mềm, hãy giảm tốc từ trước, giữ xe thẳng và không bóp phanh khi bánh đang nằm trên vật.
Báo cho xe phía sau ngay sau khi đã tránh được
Người chạy sau bạn chưa chắc đã thấy món hàng vì chính xe bạn che mất, nên đây là lúc dễ có va chạm thứ hai. Bật xi nhan về phía lề định tấp vào, giảm tốc dần, không dừng khựng ngay sau vật rơi; Điều 18 khoản 3 điểm a của luật yêu cầu có tín hiệu khi ra, vào vị trí dừng xe. Đứng ở lề rồi thì vẫy tay ra hiệu cho xe đang tới giảm tốc.
Dừng nhặt hàng rơi giúp người khác: giúp từ lề, không đứng giữa làn
Giúp được thì nên giúp, vì món hàng nằm giữa đường nguy hiểm cho mọi người đi sau. Nhưng phần việc của bạn nằm ở lề:
- Chỉ dừng khi có chỗ tấp vào lề, phía trước món hàng, ở vị trí luật cho dừng.
- Ra hiệu cho xe sau từ vỉa hè, không chạy ra giữa đường.
- Để chủ hàng tự nhặt khi đường thưa. Bạn có thể giữ xe giúp họ hoặc đỡ hàng đã đưa vào lề.
- Chỉ bước xuống lòng đường khi dòng xe thật sự ngắt quãng và món hàng đủ nhẹ để mang vào một lần.
- Không nhặt giúp trên cầu Chương Dương, cầu Vĩnh Tuy hay đoạn xe chạy nhanh có dải phân cách cứng, nhất là lúc trời tối; thấy cảnh sát giao thông gần đó thì báo cho họ.
Về chỗ dừng, Điều 18 khoản 6 chỉ cho dừng, đỗ sát lề hoặc vỉa hè bên phải trên đường phố; khoản 4 không cho dừng trên cầu (trừ nơi tổ chức giao thông cho phép) và trong phạm vi 05 mét từ mép đường giao nhau.
Hình dung đoạn Nguyễn Văn Cừ hướng lên cầu Chương Dương buổi sáng: xe phía trước chở ba thùng xốp chồng cao, dây đã chùng. Thùng trên cùng bật ra, nảy hai lần rồi nằm chéo giữa làn. Người đi cách vài thân xe chỉ cần phanh đều và dừng; người bám sát đuôi buộc phải lách gấp sang bên, đúng chỗ xe khác đang vượt lên.
Về phía chủ hàng, Điều 9 khoản 20 của luật cấm làm rơi vãi hàng hóa trên đường bộ; xem bài hàng buộc lỏng rơi xuống đường khi chạy xe máy. Nếu hàng rơi khiến bạn ngã, hãy kiểm tra người trước, gọi 115 khi có người bị thương; trách nhiệm của người chở đồ có ở bài đồ buộc sau xe máy rơi làm xe phía sau ngã.
Đi xe thuê mà lỡ cán qua hàng rơi
Lỡ cán qua thanh sắt, tấm tôn hay mép thùng thì tấp vào chỗ an toàn, nhìn kỹ lốp, vành, chắn bùn, nhất là vết cắt ở hông lốp. Tay lái lệch, xe rung hay phanh kêu lạ thì không chạy tiếp. Với xe thuê từ Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, hãy chụp ảnh chỗ hư hỏng và gọi 0942 467 674 trong giờ 09:00–21:00 trước khi tự sửa.
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên. Trên bảng giá hiện hành, Honda Wave thuê ngày 150.000 đồng. Honda Vision thuê ngày 200.000 đồng. Tiền cọc và giấy tờ cần mang theo được xác nhận trực tiếp trước khi nhận xe.
Tóm lại: bốn việc khi đi sau xe chở hàng
- Thấy dây chùng, thùng lệch là nới khoảng cách ngay.
- Hàng rơi thì phanh thẳng trước; chỉ lách khi biết chắc bên cạnh trống.
- Không cán lên ống, tấm tôn, bao nặng hay dây buộc.
- Cảnh báo xe sau và giúp từ lề, không giúp trên cầu hay đoạn xe chạy nhanh.
Điều khoản trích theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH; quy định có thể thay đổi, hãy đối chiếu văn bản mới nhất. Các tình huống tương tự có trong nhóm bài tình huống giao thông và chuyên mục kỹ năng.