Người ta chuẩn bị kỹ cho chuyến đi: chọn điểm đến, đặt phòng, lên lộ trình, nhưng đồ bảo hộ thường chỉ được nghĩ đến ở phút cuối, hoặc không được nghĩ đến. Thực tế, các số liệu tai nạn giao thông ở Việt Nam qua nhiều năm đều cho thấy chấn thương đầu là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên xe máy, trong khi hầu hết các chấn thương tay chân có thể giảm nhẹ đáng kể chỉ bằng găng tay và giày kín. Bài viết này giúp bạn chọn đồ bảo hộ theo mức phù hợp với từng loại chuyến đi, không thừa, không thiếu.
Mũ bảo hiểm: món không được phép tiết kiệm
Mũ bảo hiểm là đồ bảo hộ duy nhất bắt buộc theo luật, và cũng là món đáng đầu tư nhất. Ba tiêu chí khi chọn mũ:
Chuẩn đạt
Chọn mũ có dấu chứng nhận đạt tiêu chuẩn an toàn, niêm yết rõ trên mũ. Mũ trùm kín đầu, có quai cài chắc dưới cằm. Mũ hạt dẻ không che trán và không có lớp hấp thụ xung lực đúng chuẩn chỉ nên coi là mũ trùm che nắng, không phải bảo hộ.
Đúng cỡ
Mũ rộng sẽ xê dịch khi rung, mất tác dụng giữ đầu; mũ chật gây đau sau chuyến dài. Đeo thử, cài quai, lắc mạnh đầu: mũ không được xoay tự do. Với trẻ em đi cùng, chọn mũ riêng đúng cỡ trẻ, không phải mũ người lớn siết thêm quai.
Còn tình trạng tốt
Mũ từng chịu một cú đập mạnh, kể cả khi nhìn ngoài không thấy vết, cũng nên thay: lớp hấp thụ xung lực bên trong đã mất khả năng làm việc. Mũ dùng nhiều năm, lớp xốp bên trong bị vụn, quai bị rão, cũng đến lúc thay. Về nguyên tắc chung, mũ bảo hiểm có tuổi thọ sử dụng vài năm tùy tần suất và điều kiện giữ gìn, và mọi cú rơi từ tay lên mặt đường cứng cũng đáng một lần kiểm tra.
Giữ gìn đúng cách
Mũ cần được để nơi thoáng, tránh nắng gắt thường xuyên làm chảy lớp vỏ và lớp xốp. Rửa lớp lót trong bằng xà phòng loãng rồi phơi chỗ mát, vì mồ hôi tích nhiều năm vừa bết vừa làm lớp lót mất độ ôm. Không treo mũ bằng móc qua vành quai dài ngày, độ nặng của mũ làm rão chính cái quai giữ an toàn cho bạn.
Găng tay: rẻ nhất, hiệu quả cao bất ngờ
Khi ngã, phản xạ đầu tiên của con người là chống tay. Bàn tay trần chạm mặt đường ở tốc độ chạy xe là trượt da, gãy xương ngón, và vài tuần bất tiện. Một đôi găng tay may đủ dày, kín ngón, giữ được độ bám khi ướt, đã giảm đáng kể mức thương tích này, với chi phí chỉ bằng một bữa ăn.
Găng xe máy tốt có thêm tấm đệm ở vùng bàn tay và khớp ngón, đúng hai điểm chạm đất đầu tiên. Găng mùa hè có lỗ thoáng; găng mùa đông dày hơn kèm lớp chắn gió. Khi thuê xe đường trường, nếu không mang theo găng, một đôi găng vải dày thông dụng cũng tốt hơn hẳn bàn tay trần.
Giày dép: quyết định mức thương tích ở chân
Dép lê và xe máy là cặp đôi tồi tệ nhất về an toàn. Chân trần hoặc dép hở khi ngã là trượt da toàn bộ mu chân, và khi cần chống chân gấp trong đèn đỏ, dép tuột làm bạn mất thăng bằng ngay tại chỗ.
Giày kín mũi, đế bám tốt là mức tối thiểu. Với chuyến đường trường, giày cao cổ tốt hơn hẳn: bảo vệ cả cổ chân, vùng rất dễ gãy khi xe ngã đè. Quần dài cũng thuộc nhóm đồ bảo hộ bị coi nhẹ: quần jean dày hoặc quần chuyên dụng giảm trượt da rõ rệt so với quần vải mỏng hoặc quần đùi.
Kính: bảo vệ mắt khỏi bụi và côn trùng
Ở tốc độ đường trường, một hạt bụi hay một con côn trùng vào mắt là vài giây mù hoàn toàn, đủ để lệch làn. Kính hoặc mũ có kính che là món đáng có cho mọi chuyến ra khỏi phố. Chọn kính bọc nhẹ hai bên, không bị rung theo gió. Kính râm dùng ban ngày nên đổi sang kính trong hoặc mũ kính khi trời tối.
Áo mưa: món bảo hộ của mùa mưa
Áo mưa trên xe máy có hai loại. Loại một mảnh quần áo liền tốt hơn rõ rệt: không bay phần áo, giữ được chân khô, không vướng tay lái. Loại hai mảnh áo và quần riêng tiện cất giữ hơn nhưng hay hở eo và phần áo dễ phồng theo gió. Nguyên tắc chung: chọn loại có lớp phản sáng, màu nổi bật để nhận diện tốt trong mưa, và luôn mang theo áo mưa trong mùa mưa dù dự báo trời đẹp, vì mưa Hà Nội không báo trước đầy đủ.
Mưa to kèm gió lớn thì không nên cố đi; dừng nơi có mái che, đợi cơn mưa nhỏ dần. Đi trong mưa to vừa ướt vừa giảm tầm nhìn của bạn và cả những người cùng đường.
Chọn mức bảo hộ theo loại chuyến đi
Không phải chuyến đi nào cũng cần trang bị như đi đường trường. Ba mức tham khảo:
Chạy phố hàng ngày
Mũ đạt chuẩn cài quai, giày kín mũi, quần dài. Găng và kính tùy điều kiện, nhưng đáng có nếu bạn đi đường nhiều bụi hoặc hay chạy giờ cao điểm tấp nập.
Chuyến chơi ngày quanh Hà Nội
Thêm găng tay, kính, và áo mưa theo mùa. Nếu đi nhóm, thống nhất mức trang bị chung để không ai trong nhóm là điểm yếu về an toàn.
Chuyến đường trường nhiều ngày
Đủ bộ: mũ chất lượng tốt, găng, kính, giày cao cổ, áo mưa một mảnh, quần áo dày, kèm khăn che cổ mặt khi trời lạnh hoặc bụi. Ở cấp này, người đi chuyên còn dùng áo có tấm đệp khớp, nhưng với người thường, các món cơ bản trên đã xử lý được phần lớn rủi ro.
Đồ bảo hộ khi thuê xe
Hỏi trước xem mũ bảo hiểm có đi kèm xe không. Nếu có, hãy kiểm tra mũ như kiểm tra xe: quai còn chắc, lớp trong còn nguyên, không có vết nứt. Nếu mũ không đạt các điểm này, yêu cầu đổi chiếc khác; đây là yêu cầu hoàn toàn chính đáng. Nếu bạn có mũ riêng vừa cỡ, mang theo vẫn là lựa chọn tốt nhất, vì không mũ nào vừa bằng mũ bạn đã quen đeo.
Bạn có thể hỏi trước về mũ đi kèm khi đặt xe qua Zalo hoặc điện thoại. Thông tin liên hệ của Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Long Biên, có đầy đủ trên trang liên hệ, cửa hàng mở cửa từ 09:00 đến 21:00 hằng ngày.
Bảo quản bộ đồ bảo hộ
Đồ bảo hộ chỉ bảo vệ khi còn đúng tình trạng, nên khâu giữ gìn cũng là một phần của an toàn. Sau chuyến mưa, treo áo mưa nơi thoáng cho khô hẳn rồi mới gấp, để tránh ẩm mốc ăn lớp hàn; găng ướt lộn trong ra ngoài cho khô nhanh. Mũ để trong nhà hoặc trong cốp có nắp, tránh để ngoài nắng cả ngày. Sau mỗi chuyến đường trường dài, kiểm tra nhanh toàn bộ: đường chỉ găng, quai mũ, đế giày. Đồ bảo hộ hỏng từ từ, và người dùng thường phát hiện muộn; một phút kiểm tra sau mỗi chuyến là cách giữ bộ đồ luôn sẵn sàng cho chuyến sau.
Một nguyên tắc sắp xếp nhỏ: để toàn bộ đồ bảo hộ ở một chỗ cố định gần chỗ để xe, thay vì rải rác khắp nhà. Khi mọi thứ nằm cùng một chỗ, việc chuẩn bị trước chuyến đi mất dưới một phút, và bạn sẽ không bao giờ rơi vào tình huống tới chỗ xe mới phát hiện mũ còn nằm trên kệ sách.
Tóm lại
Đồ bảo hộ không cần đắt, cần đúng và đủ: mũ đạt chuẩn cài quai là bắt buộc, găng và giày kín là hai món rẻ nhất cho phần thân, kính và áo mưa tùy mùa và độ dài chuyến đi. Chọn mức theo loại chuyến: phố, chơi ngày, hay đường trường nhiều ngày. Chi phí cả bộ đồ bảo hộ cơ bản thường thấp hơn một lần điều trị thương tích nhẹ. Hãy đọc thêm các bài về an toàn đường trường và chuẩn bị chuyến đi trong mục kinh nghiệm và chia sẻ của chúng tôi.