Khu Phố Cổ Hà Nội đẹp và đáng đi, nhưng đi đúng khung giờ đông thì trải nghiệm hoàn toàn khác: dòng xe máy nối đuôi nhau qua các ngã tư, người đi bộ len giữa các xe, hàng quán bày bàn ghế ra tới mép đường. Nhiều người mới lái xe ở Hà Nội sợ nhất chính là đoạn này. Bài viết này giúp bạn hiểu rõ đặc thù giao thông của phố cổ trong giờ cao điểm và cách xử lý để vẫn đi được, an toàn và bớt mệt mỏi.
Giờ cao điểm quanh phố cổ diễn ra như thế nào
Hà Nội có hai khung giờ đông xe rõ rệt: buổi sáng khoảng từ bảy giờ đến tám giờ ba mươi và buổi chiều khoảng từ bốn giờ ba mươi đến bảy giờ. Quanh khu phố cổ, khung giờ chiều thường nặng hơn buổi sáng, vì lúc đó vừa có người tan làm đổ về, vừa có khách tham quan đi dạo, các quán nước và hàng ăn cũng bắt đầu bày hàng ra vỉa hè.
Ngoài hai khung giờ chính, ngày cuối tuần còn có thêm đỉnh đông vào giữa trưa và buổi chiều, khi khách đi dạo tập trung về phía hồ Hoàn Kiếm. Nếu có thể chọn giờ, hãy tránh đúng các khung này. Nếu buộc phải đi, việc biết trước mật độ xe giúp bạn chủ động về tinh thần thay vì bị bất ngờ kéo theo những quyết định vội vàng.
Vì sao phố cổ khó đi hơn các khu khác
Đường phố cổ hẹp, phần lớn là đường một chiều, có đoạn chỉ vừa cho hai làn xe máy. Hệ thống đường một chiều xoắn quanh các phố Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Bạc, Hàng Gà, nên nếu đi nhầm hướng, việc quay lại không phải chỉ rẽ một cái là xong mà nhiều khi phải vòng thêm hai ba con phố. Vì vậy, xem trước tuyến đường trên bản đồ trước khi đi là việc đáng làm, kể cả với người tự nhận quen Hà Nội.
Vỉa hè phố cổ thường có người đi bộ và hàng quán, nên dòng xe máy bị dồn hết xuống lòng đường. Cộng thêm xe ôm công nghệ và xe taxi đón trả khách ngay giữa đường, mật độ tại các ngã tư có thể dày đặc chỉ trong vài phút. Ở đây, kỹ năng quan trọng nhất không phải đi nhanh mà là đi đều và đoán trước được hành vi của người xung quanh.
Chọn giờ đi nếu được chủ động
Giữa buổi sáng sau chín giờ và đầu buổi chiều từ một giờ đến ba giờ là khoảng lặng tương đối của phố cổ: hàng quán đã bày nhưng khách chưa đông, dòng xe thưa hơn hẳn. Đây là khung giờ đáng để đi tham quan, chụp ảnh và ghé quán cà phê, vì bạn vừa đi dễ hơn vừa thấy được vẻ thật của khu phố.
Buổi tối sau khi phần lớn hàng quán đóng cửa, dòng xe cũng thưa dần, dù một số đoạn quanh hồ vẫn đông người dạo bộ. Nếu đi buổi tối, đèn xe phải sáng và tốc độ phải chậm hơn ngày thường, vì người đi bộ nhiều và nhiều đoạn đèn đường không đủ rõ.
Giữ tốc độ và khoảng cách trong dòng xe dày
Nguyên tắc số một trong giờ cao điểm: đi cùng nhịp với dòng xe, không cố vượt liên tục. Trong dòng xe dày, mỗi lần vượt đều là một lần tiếp xúc với rủi ro mới: tầm nhìn bị xe phía trước che khuất, và xe phía trước có thể đổi hướng mà không ra hiệu. Đi chậm hơn dòng xe năm hay mười cây số một giờ nhưng đều tay vẫn an toàn hơn là len lách liên tục giữa các khe xe.
Giữ khoảng cách với xe phía trước dài hơn ngày thường, vì phanh gấp trong dòng xe dày dễ gây va chạm nối dây từng chặng một. Khoảng cách đủ an toàn là khoảng cách mà bạn có thể dừng hẳn được nếu xe trước chết máy hoặc giảm tốc đột ngột. Một mẹo nhỏ: đi lệch về bên trái hoặc bên phải của xe phía trước một chút thay vì đi chính giữa sau nó, để bạn nhìn thấy thêm phần đường phía trước và có lối thoát khi cần.
Chọn vị trí trong làn đường
Ở các con phố cổ, mép đường bên phải gần vỉa hè có người đi bộ, quán bày hàng và xe đỗ; mép bên trái thường có xe vượt với tốc độ cao hơn. Nếu đi chậm, giữ lệch phải nhưng chừa lại một khoảng cách với mép đường, tránh vướng người bước xuống từ vỉa hè. Nếu đi cùng tốc độ với dòng xe, giữ vị trí ổn định ở giữa làn và hạn chế đổi vị trí không cần thiết.
Tránh chạy đúng lên các tấm nắp cống và miệng bọng nước, đặc biệt khi trời mưa hoặc mới mưa xong, vì các tấm này trơn hơn mặt đường thường. Ở các ngã tư không có đèn tín hiệu, giảm tốc gần như là nguyên tắc bắt buộc, nhìn cả hai hướng rồi mới băng qua, kể cả khi bạn đang đi đúng hướng được phép.
Người đi bộ, hàng quán và vỉa hè
Trong giờ đông, người đi bộ băng đường liên tục, nhiều người vừa đi vừa nhìn điện thoại. Hãy giả định rằng mọi người phía trước đều có thể đổi hướng bất cứ lúc nào, và giảm tốc mỗi khi thấy nhóm người đứng gần mép đường. Một nhóm bạn đang đứng chụp ảnh có thể bước xuống lòng đường ngay giây tiếp theo.
Hàng quán bày bàn ghế ra vỉa hè khiến người đi bộ phải bước xuống lòng đường, nhân viên bưng bê cũng di chuyển qua lại giữa các bàn. Nếu bạn muốn ghé quán, hãy gửi xe đúng chỗ được chỉ định thay vì để tạm dưới lối đi. Việc này vừa giữ lối thông thoáng cho người khác, vừa bảo vệ xe của bạn khỏi bị quệt phải.
Xe buýt, xe tải và các phương tiện lớn
Phố cổ vẫn có xe buýt và xe tải nhỏ chạy qua trong giờ cao điểm. Xe cỡ lớn có điểm mù rộng và cần không gian để quay đầu, vì vậy tuyệt đối không bám sát hông xe hay đi trong vùng điểm mù của xe buýt. Khi xe buýt nhập lề đón khách, hãy nhường nó nhập trước rồi đi tiếp, không chen vào phía bên phải của nó cùng lúc.
Với xe tải đang dừng trước cửa quán để xuống hàng, hãy chờ khoảng trống hoặc vòng qua phía có tầm nhìn thoáng. Đừng len vào khe hẹp giữa xe tải và vỉa hè, vì khe đó thường hẹp hơn so với vẻ ngoài và người khuân hàng có thể xuất hiện bất cứ lúc nào từ hai phía.
Khi nào nên dừng hẳn và chờ
Có những lúc dòng xe đứng im hoàn toàn do tai nạn hoặc có xe hỏng giữa ngã tư. Khi dòng xe đã đứng, cứ dừng theo dòng, và tắt máy nếu phải chờ lâu. Cố chen qua lối đi bộ hoặc làn ngược chiều trong các đoạn này vừa là nguồn tai nạn phổ biến, vừa làm tắc nghẽn thêm nặng.
Đặt mục tiêu thực tế cho chuyến đi trong giờ cao điểm: quãng đường mười lăm phút vào giờ vắng có thể mất gấp đôi thời gian. Chấp nhận việc mất thêm thời gian giúp bạn không cuống lên, và người không cuống thì mới điều khiển xe an toàn được. Nếu thấy mệt hoặc căng quá, tìm một quán nước ven đường ngồi năm mười phút còn hơn cố đi tiếp trong trạng thái mất tập trung.
Gửi xe quanh phố cổ giờ cao điểm
Bãi gửi xe quanh phố cổ vào các khung giờ đông, nhất là cuối tuần, kín chỗ rất nhanh. Đi sớm hơn dự kiến nửa tiếng để có chỗ gửi thoải mái; khi bãi chính đã kín, hãy hỏi nhân viên bãi chỉ hướng bãi phụ gần đó thay vì tự đi vòng tìm. Chuẩn bị sẵn tiền lẻ cũng giúp lượt gửi nhận nhanh hơn khi hàng chục người cùng chờ.
Chọn dòng xe hợp lý cho khu phố cổ
Trong các con phố hẹp, xe nhỏ gọn thuận lợi hơn hẳn: dễ giữ thăng bằng ở tốc độ thấp, dễ gửi bãi, dễ dừng đỗ đúng quy định. Xe ga nhỏ gọn như Vision hay Click dễ điều khiển ở tốc độ thấp và có cốp đựng đồ; xe số nhẹ như Wave cũng gọn, nhẹ và bền bỉ. Nếu bạn định thuê một chiếc xe ga nhỏ để đi phố cổ, xem trước bảng giá xe ga để chọn dòng hợp với nhu cầu và ngân sách.
Tóm lại
Đi xe trong phố cổ giờ cao điểm không đáng sợ nếu bạn tuân theo vài nguyên tắc: đi cùng nhịp dòng xe, giữ khoảng cách dài hơn bình thường, giả định người đi bộ luôn có thể xuất hiện, và không chen vào điểm mù của xe lớn. Chủ động chọn khung giờ vắng hơn khi có thể, chuẩn bị tiền lẻ cho lượt gửi xe, và chọn dòng xe nhỏ gọn. Làm được những điều này, khu Phố Cổ sẽ là điểm đến dễ chịu thay vì nỗi ám ảnh. Thêm nhiều mẹo di chuyển thực tế khác được tổng hợp trong chuyên mục kinh nghiệm, và nếu bạn mới bắt đầu khám phá Hà Nội bằng xe máy, bài gợi ý khám phá Hà Nội bằng xe máy cho người mới là chỗ nên đọc trước khi xuất phát.