Làm rơi hàng trên đường xe máy là chuyện nhỏ nhưng có thể gây hậu quả lớn: một túi đồ buộc lỏng bật ra giữa đường Hà Nội lúc đông xe có thể khiến người phía sau phanh gấp hoặc ngã. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 nghiêm cấm làm rơi vãi hàng hóa trên đường bộ, đồng thời có giới hạn rõ cho việc xếp hàng trên xe mô tô, xe gắn máy. Nghị định xử phạt cũng nêu riêng hành vi để rơi hàng hóa xuống đường của người điều khiển xe máy.
Bài này đọc các điều khoản đó, gợi ý cách buộc hàng khi đi xe và nói rõ những điều bài không khẳng định. Đây là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý, và quy định có thể thay đổi. Bạn có thể đối chiếu tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (văn bản hợp nhất) và Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Làm rơi hàng trên đường xe máy: luật cấm rơi vãi hàng hóa trên đường bộ
Điều 9 khoản 20 của luật liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có làm rơi vãi đất đá, hàng hóa, vật liệu xây dựng, phế thải trên đường bộ. Câu chữ nói về hàng hóa nói chung, không giới hạn theo loại xe, nên người đi xe máy cũng thuộc diện này. Điều đó nghĩa là hàng của bạn rơi xuống đường không chỉ là chuyện mất đồ mà còn là hành vi luật cấm.
Luật nêu thêm các giới hạn khi chở hàng. Điều 33 khoản 3 điểm đ cấm người lái xe mô tô, xe gắn máy mang, vác và chở vật cồng kềnh, và xếp hàng hóa trên xe quá giới hạn quy định. Bài không định nghĩa thế nào là “vật cồng kềnh”, vì luật không định nghĩa; bài quy định chở hàng cồng kềnh trên xe máy nói thêm cách hiểu thực tế.
Giới hạn xếp hàng trên xe máy: 0,3 mét, 0,5 mét và 02 mét
Điều 33 khoản 5 của luật nêu xe mô tô, xe gắn máy không được xếp hàng hóa vượt quá chiều rộng giá đèo hàng về mỗi bên 0,3 mét, vượt quá về phía sau giá đèo hàng 0,5 mét theo thiết kế của nhà sản xuất, và chiều cao xếp hàng tính từ mặt đường xe chạy không vượt quá 02 mét. Cụm “theo thiết kế của nhà sản xuất” áp dụng cho kích thước giá đèo hàng, nên đừng chỉ nhớ các con số mà quên điều kiện đó.
Khi thuê xe tay ga, nhiều xe không có giá đèo hàng như xe số, nên hàng thường để ở cốp hoặc đặt trước chân. Hãy hỏi tiệm chiếc xe của bạn có giá đèo hàng không, và đừng buộc thêm đồ ngoài khả năng của xe. Bài buộc đồ sau xe máy đúng cách và bài buộc đồ trên yên sau: nguyên tắc không xô lệch xe gợi ý cách buộc.
Nghị định xử phạt: hàng sắp xếp không an toàn và để rơi xuống đường
Điều 36 Nghị định 168/2024 có khoản riêng cho người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy. Theo đó bị xử phạt hành vi vận chuyển hàng hóa mà sắp xếp, chằng buộc không bảo đảm an toàn hoặc gây nguy hiểm cho người, phương tiện tham gia giao thông; vận chuyển hàng trên xe gây cản trở tầm nhìn của người lái hoặc che khuất đèn, biển số xe; và để rơi hàng hóa xuống đường. Khoản tiếp theo còn nêu chở quá khổ giới hạn cho phép và vận chuyển hàng rời, vật liệu xây dựng, phế thải để rơi vãi xuống đường.
Bài không nêu số tiền vì mức xử phạt có thể thay đổi. Bài cũng không viết rằng “buộc dây lỏng” có một điểm phạt riêng; điều khoản gần nhất là hành vi sắp xếp, chằng buộc không bảo đảm an toàn và hành vi để rơi hàng hóa, và việc một vụ cụ thể thuộc điểm nào do người có thẩm quyền xác định. Bài không dẫn điều khoản về xe ô tô vì đó là nhóm khác.
Khi hàng rơi gây tai nạn: nguyên tắc về trách nhiệm
Điều 83 khoản 1 của luật nêu người gây tai nạn giao thông đường bộ thì tùy tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, và nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật. Văn bản bài đã đọc chỉ nêu nguyên tắc này.
Vì vậy bài không khẳng định mức bồi thường cụ thể, trường hợp lỗi hỗn hợp hay trách nhiệm dân sự của chủ xe cho thuê và người thuê, vì chưa đối chiếu các văn bản khác. Hãy hỏi người có chuyên môn nếu có thiệt hại thật.
Cách buộc và chở hàng để khỏi làm rơi
Hãy đặt hàng nặng thấp và gần tâm xe, buộc ít nhất hai điểm chắc, và kéo thử bằng tay trước khi chạy. Dùng dây chằng có độ đàn hồi phù hợp hoặc lưới, kiểm tra các góc túi và quai xách. Đừng treo túi nặng lên tay lái, đừng để hàng che đèn hậu hoặc biển số, và không để hàng vượt ra hai bên quá giới hạn.
Sau khoảng vài trăm mét đầu hoặc khi xóc mạnh qua gờ giảm tốc, hãy dừng ở chỗ an toàn kiểm tra lại dây. Nếu chở đồ dễ vỡ hoặc đồ dễ bay như giấy, hãy dùng thùng hoặc túi kín. Khi chở nhiều đồ, hãy cân nhắc đi hai chuyến thay vì chất đầy một chuyến. Bài chở két bia hộp khi đi hai người trên xe máy minh họa một trường hợp chằng buộc.
Điều bài không khẳng định
Bài không khẳng định điều khoản “chở hàng trên xe có quy định phải chằng buộc” áp dụng cho xe máy, vì văn bản không nói loại xe nào bắt buộc chằng buộc; với xe máy, bài dùng điều khoản của nghị định về sắp xếp, chằng buộc không bảo đảm an toàn. Bài không nêu số tiền phạt. Bài không khẳng định hậu quả bồi thường cụ thể.
Nếu hàng của bạn đã rơi xuống đường và có thể gây nguy hiểm, hãy dừng ở chỗ an toàn, bật xi nhan và nhặt lại nếu thật sự an toàn, hoặc báo cho người xung quanh. Đừng lao ra giữa đường khi xe đang chạy.
Liên hệ tiệm
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, số liên hệ 0942467674. Hãy hỏi tiệm xe có giá đèo hàng hay móc treo không trước khi chở đồ. Giá thuê và tiền cọc là thông tin tham khảo, cần xác nhận trực tiếp trước khi đặt xe. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục quy định giao thông và trang an toàn pháp lý.
Tóm lại
Luật cấm làm rơi vãi hàng hóa trên đường bộ và giới hạn xếp hàng trên xe máy ở 0,3 mét hai bên, 0,5 mét phía sau giá đèo hàng theo thiết kế và cao tối đa 02 mét. Nghị định xử phạt việc sắp xếp, chằng buộc không an toàn và để rơi hàng hóa xuống đường. Hãy buộc chắc, kiểm tra lại giữa đường; quy định có thể thay đổi.