Mùa mưa ở Hà Nội, nhiều khách trả xe ở tiệm than cùng một chuyện: tay lái ướt trơn khi mưa, vặn ga lúc được lúc hụt, ngón tay trượt khỏi tay phanh đúng lúc cần dừng. Vấn đề không nằm ở xe mà ở lớp nước giữa bàn tay và tay nắm. Bài này hướng dẫn chọn găng tay chống trơn, lau tay và tay nắm đúng lúc, giữ lực cầm vừa phải để điều khiển ga, phanh chính xác dưới mưa.
Vì sao tay lái ướt trơn khi mưa lại khó điều khiển
Nước mưa tạo một màng mỏng giữa da tay và lớp cao su bọc tay nắm. Tay nắm còn mới, vân sâu thì vẫn bám được phần nào, nhưng tay nắm đã mòn bóng thì gần như trơn tuột khi ướt. Thêm vào đó, sau một lúc dầm mưa, ngón tay lạnh và cứng lại, cảm giác lực bóp kém đi rõ rệt.
Hệ quả thấy ngay ở tay phải. Tay ga ướt khó điều khiển vì bàn tay trượt nhẹ trên tay nắm, ga tụt xuống lúc bạn muốn giữ đều, rồi khi bạn nắm chặt lại để bù thì ga mở thêm một nấc, xe giật về phía trước. Với tay phanh, ngón tay ướt dễ trượt khỏi cần phanh khi bóp mạnh, hoặc ngược lại người lái bóp dồn quá tay vì sợ trượt.
Đừng quên rằng má phanh cũng ướt cùng lúc, nên phanh ăn chậm hơn ngày khô. Cách xử lý phần này có trong bài phanh xe máy khi má phanh còn ướt, nên đọc kèm để hiểu trọn vẹn.
Chọn găng tay đi mưa chống trơn
Găng tay đi mưa chống trơn không cần đắt hay chuyên dụng, quan trọng là đúng vài tiêu chí:
- Lòng bàn tay có lớp bám: chất liệu cao su, chấm hạt silicon hoặc da tổng hợp có vân. Lớp này bám vào tay nắm tốt hơn da tay trần khi ướt.
- Không dùng găng len, găng vải thấm nước: găng sũng nước nặng, lạnh và trơn hơn cả tay không.
- Vừa khít bàn tay: đầu ngón găng thừa ra dễ vướng vào cần phanh hoặc khiến bạn bóp hụt.
- Mỏng vừa đủ: găng quá dày làm mất cảm giác ga và phanh. Nếu mùa đông buộc phải dùng găng dày, xem thêm cách làm quen trong bài đeo găng tay dày khi lái xe máy mùa đông Hà Nội.
Khi mặc áo mưa bộ, để ống tay áo trùm ra ngoài cổ găng. Lúc lái, cánh tay chúi về phía trước, nước chảy dọc tay áo sẽ trôi ra ngoài thay vì luồn vào trong găng.
Trước khi mua hay dùng một đôi găng mới, hãy thử nhúng ướt rồi nắm tay lái, vặn ga, bóp phanh vài lần khi xe đang dựng chân chống. Đôi nào vẫn bám và cử động ngón dễ dàng mới đáng mang theo.
Lau tay và tay nắm trước khi lăn bánh
Phần lớn cảm giác trơn đến từ việc lên xe khi tay nắm vẫn còn đọng nước sau trận mưa trước. Mất một phút lau là đỡ được cả quãng đường.
- Lau khô tay nắm hai bên, cần phanh và cụm nút còi, xi nhan bằng khăn khô hoặc giẻ mềm.
- Lau khô bàn tay hoặc lòng găng trước khi nắm tay lái.
- Để một chiếc khăn nhỏ trong túi nilon kín, cất ở cốp xe hay túi áo, dùng lại khi dừng đèn đỏ lâu hoặc khi trú mưa.
- Trước khi đi, không bôi kem dưỡng tay, kem chống nắng hay dầu lên lòng bàn tay, vì gặp nước chúng còn trơn hơn.
- Sau khi rửa xe, kiểm tra xem tay nắm có dính dung dịch làm bóng nhựa hay không và lau sạch nếu có.
Nếu tay nắm đã mòn bóng, sờ vào thấy nhẵn, thì lau mấy cũng không giải quyết hết. Lúc đó cần thay tay nắm.
Giữ lực cầm vừa phải để vặn ga, bóp phanh chính xác
Phản xạ khi thấy tay trơn là nắm thật chặt. Cách này làm cánh tay cứng, nhanh mỏi, và mỗi cú xóc của mặt đường lại truyền thẳng vào tay ga. Lực cầm đúng là vừa đủ để tay không trượt, khuỷu tay hơi chùng, vai thả lỏng.
Với tay ga
- Hạ cổ tay phải thấp xuống, để khi bạn duỗi ngón bóp phanh thì tay ga không bị xoay theo.
- Mở ga từng chút một, đặc biệt khi xuất phát ở đèn đỏ có vạch sơn ướt, tránh để bánh sau quay trượt.
- Nếu thấy tay trượt, nhả ga chủ động một chút rồi đặt tay lại, đừng ghì mạnh trong lúc xe đang tăng tốc.
Với tay phanh
- Móc chắc ngón tay quanh cần phanh, bóp từ nhẹ đến mạnh dần, không giật một lần.
- Trong phố đông, đặt sẵn ngón tay lên cần phanh để giảm thời gian phản xạ. Cách tập thói quen này mà không biến thành rà phanh có trong bài đặt sẵn ngón tay trên tay phanh khi đi phố đông.
- Phanh khi xe đang thẳng, tránh vừa bóp phanh vừa nghiêng xe vào cua trên mặt đường ướt.
Ví dụ tình huống mưa ở Hà Nội
Giả sử bạn đi làm về trên đường Nguyễn Văn Cừ ở Long Biên đúng lúc mưa to giờ tan tầm. Xe chạy rồi dừng liên tục, tay phải vừa giữ ga vừa bóp phanh hàng chục lần, nước chảy từ mũ xuống ống tay áo. Sau một lúc, bạn thấy ga không còn đều tay. Lúc này nên tạt vào chỗ có mái che an toàn, lau tay và tay nắm, kiểm tra găng rồi mới đi tiếp. Nếu băn khoăn có nên đợi tạnh hay không, bài mưa ập xuống đúng giờ tan tầm có cách cân nhắc cụ thể.
Một tình huống khác là lên dốc cầu Chương Dương từ phía Long Biên khi dòng xe dừng giữa dốc. Tay ướt dễ làm bạn mở ga quá tay lúc xuất phát lại. Hãy giữ phanh nhẹ, nhả phanh và vặn ga cùng lúc thật từ tốn.
Người mặc áo mưa trùm cũng cần để ý vạt áo phía trước. Vạt áo bị gió hất có thể phủ lên tay phanh, tay ga và giữ nước quanh bàn tay. Cách mặc áo mưa trùm sao cho gọn và vẫn để đèn, xi nhan dễ thấy có trong bài áo mưa trùm che đèn hậu, xi nhan và biển số.
Lưu ý riêng khi đi xe thuê ngày mưa
- Mỗi xe có hành trình tay phanh và độ nặng tay ga khác nhau. Khi nhận xe, bóp thử phanh, vặn thử ga ở chỗ vắng trước khi ra phố.
- Với xe tay ga như Honda Vision, Honda Air Blade hay Honda Click, cả hai bàn tay đều có cần phanh. Với xe số như Honda Wave, phanh sau đạp bằng chân phải, tay trái không có cần phanh.
- Nếu thấy tay nắm mòn trơn, lỏng xoay hoặc cần phanh rơ, báo ngay cho cửa hàng theo số 0942 467 674 trong giờ mở cửa 09:00–21:00 để được xử lý.
Những tình huống khác về mưa gió, đường trơn bạn có thể đọc thêm trong mục thời tiết và đường sá hoặc chuyên mục kỹ năng lái xe máy.