Vừa dựng xe trước khách sạn sau một buổi kẹt xe giữa trưa, bạn nghe phía đầu xe vẫn rì rì như quạt đang quay, phía ống xả thì tách tách từng tiếng. Tắt máy xe ga vẫn có tiếng quạt hay tiếng tách tách phần lớn là chuyện bình thường của xe đang nóng, không phải xe thuê vừa hỏng. Nhưng có vài dấu hiệu đi kèm thì nên dừng lại và báo cửa hàng.
Vì sao tắt máy xe ga vẫn có tiếng quạt chạy
Tiếng quạt điện chỉ có ở xe làm mát bằng dung dịch, loại có két nước, bình nước phụ và quạt sau lưới tản nhiệt. Trong các dòng xe hay cho thuê ở Hà Nội, Air Blade là ví dụ quen thuộc. Wave hay Vision làm mát bằng gió, quạt gắn theo trục máy nên tắt máy là quạt dừng ngay.
Quạt này tự bật khi máy nóng và tự tắt khi nhiệt độ đã hạ. Nghe quạt sau khi “tắt máy” thường rơi vào mấy trường hợp sau.
Khóa điện vẫn đang mở
Đây là lý do gặp nhiều nhất. Nhiều người dừng máy bằng nút tắt máy trên tay lái, bằng cách gạt chân chống bên, hoặc xe tự ngắt động cơ lúc chờ đèn đỏ ở những xe có chức năng ngắt tạm thời. Máy đã im nhưng khóa điện vẫn ở vị trí mở, hệ thống điện vẫn chạy, nên quạt tiếp tục làm việc cho đến khi máy nguội bớt.
Cách kiểm tra rất đơn giản: nhìn lại ổ khóa hoặc núm khóa thông minh. Xoay về vị trí tắt hẳn, rồi nghe xem tiếng quạt còn không.
Máy vừa chạy nóng trong thời tiết oi bức
Mùa hè Hà Nội, bò từng đoạn trên cầu Chương Dương hay đường Nguyễn Văn Cừ giờ tan tầm, máy gần như không có gió mát. Nhiệt độ dung dịch lên nhanh, quạt bật nhiều và lâu hơn ngày thường. Trong lúc khóa còn mở, nghe quạt chạy thêm một lúc rồi tự tắt là tín hiệu hệ thống làm mát đang làm đúng việc của nó.
Thiết kế riêng của từng mẫu xe
Tùy đời và mẫu xe, cách cấp điện cho quạt có thể khác nhau. Nếu bạn đã tắt hẳn khóa mà quạt vẫn quay thêm ít phút rồi tự dừng, hãy hỏi cửa hàng xem mẫu xe mình đang đi có như vậy không, hoặc xem sổ hướng dẫn kèm theo xe.
Xe ga tắt máy kêu tách tách: kim loại đang co lại
Tiếng tách tách, tích tích nghe từ ống xả, cổ pô hoặc thân máy trong vài phút sau khi dừng xe là hiện tượng phổ biến trên mọi loại xe máy, không riêng xe ga. Khi chạy, ống xả và lốc máy rất nóng; lúc nguội, các chi tiết kim loại co lại không đều và phát ra tiếng nhỏ, cách quãng.
Đặc điểm của tiếng bình thường:
- Xuất hiện ngay sau khi tắt máy, thưa dần rồi hết.
- Rõ hơn sau quãng đường dài hoặc khi trời nóng.
- Không kèm mùi khét, khói hay vệt chất lỏng dưới gầm.
Lúc này chỉ cần tránh chạm vào ống xả. Ống xả còn rất nóng nhiều phút sau khi dừng, người ngồi sau hoặc người đi bộ sát xe dễ bị bỏng; nếu chẳng may bị, xem cách xử lý ở bài bị bỏng ống pô xe máy.
Âm thanh và dấu hiệu bất thường cần báo cửa hàng
Những trường hợp sau nên dừng sử dụng và báo cửa hàng.
Quạt và nhiệt độ máy
- Quạt chạy mãi không dừng dù máy đã nguội, hoặc vẫn chạy khi đã rút chìa. Quạt chạy kéo dài có thể làm cạn ắc quy.
- Đèn báo nhiệt độ sáng trên đồng hồ khi đang chạy. Tấp vào lề an toàn, tắt máy và báo cửa hàng, đừng cố chạy tiếp.
- Quạt không bao giờ quay dù xe nóng bất thường, có mùi nóng gắt.
- Tiếng lạch cạch, cọ quẹt ở cánh quạt, thường do túi nilon, lá cây hay vật lạ kẹt vào lưới tản nhiệt.
Mùi, khói, chất lỏng và ống xả
- Vệt nước có màu hoặc mùi ngọt dưới đầu xe, hơi bốc lên từ khu vực két nước: dấu hiệu rò dung dịch làm mát.
- Tiếng tách tách kèm mùi khét nhựa, dây điện hoặc có khói: tắt khóa, tránh xa xe và gọi cửa hàng ngay.
- Tiếng kêu to, rung lắc ở ống xả khi đang chạy: khác hẳn tiếng co kim loại lúc nguội, xem bài ống xả xe thuê lỏng, kêu to.
Kiểm tra nhanh trong năm phút trước khi gọi
- Xoay khóa về vị trí tắt hẳn, rút chìa hoặc tắt khóa thông minh. Phần lớn trường hợp tiếng quạt dừng ngay.
- Để xe ở chỗ thoáng, đứng nghe vài phút. Tiếng tách tách thưa dần là bình thường.
- Nhìn dưới gầm và bình nước phụ bằng mắt: có vệt chất lỏng không, mức dung dịch có thấp bất thường không. Chỉ nhìn, không mở gì.
- Quay video có tiếng nếu nghi bất thường, ghi rõ giờ và nơi xe đỗ.
- Gửi video cho cửa hàng kèm mô tả: tiếng xuất hiện khi nào, kéo dài bao lâu, có đèn báo nào sáng không.
Những việc không nên tự làm
- Không mở nắp két nước khi máy còn nóng. Dung dịch bên trong có áp suất, có thể phun ra gây bỏng.
- Không tự đổ nước lã hay dung dịch không rõ loại vào bình nước phụ khi chưa hỏi cửa hàng.
- Không rút giắc quạt, tháo cầu chì hay chọc vào lưới tản nhiệt khi quạt đang quay.
- Không cố chạy tiếp khi đèn báo nhiệt độ sáng, kể cả khi chỉ còn một đoạn ngắn về khách sạn.
Ví dụ một buổi chiều ở Hà Nội
Hai bạn khách du lịch thuê Air Blade, đi từ Hoàn Kiếm lên Tây Hồ vào một chiều tháng sáu, kẹt xe gần nửa tiếng ở đoạn đông xe. Dựng xe trước quán cà phê, một bạn gạt chân chống bên cho máy tắt rồi để nguyên chìa. Quạt đầu xe cứ rì rì, ống xả tách tách, hai bạn lo xe hỏng nên nhắn hỏi cửa hàng.
Cửa hàng hỏi lại khóa đã xoay về vị trí tắt chưa. Xoay khóa xong, quạt dừng, tiếng tách tách thưa dần rồi hết. Dưới gầm khô ráo, đồng hồ không có đèn báo nào, xe chạy bình thường cả buổi.
Nếu một tiếng lạ chỉ xuất hiện một lần rồi biến mất, vẫn nên nhắn cửa hàng để ghi nhận; bài lỗi xe thuê chỉ xuất hiện một lần rồi tự hết giải thích vì sao.
Liên hệ cửa hàng khi nghi xe có vấn đề
Nếu bạn thuê tại Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, hãy gọi 0942 467 674 trong giờ mở cửa 09:00–21:00 hoặc nhắn video kèm vị trí xe. Việc kiểm tra, đổi xe và chi phí phát sinh nếu có đều xác nhận trực tiếp với cửa hàng. Khi xe đã đứng lâu vì quạt chạy và không đề được nữa, xem thêm bài xe thuê hết bình ắc quy ai thay.
Các tình huống hỏng hóc khác trên đường có trong mục hỏi đáp sự cố, còn câu hỏi về đặt xe, gia hạn và trả xe nằm ở trang hỏi đáp thuê xe máy.