Khi phố ngập sâu, mối nguy lớn nhất không phải là nước mà là cái mình không nhìn thấy dưới nước. Chuyện nắp hố ga bật khi ngập không hiếm: cống đầy nước có thể đẩy nắp lệch hoặc bật hẳn, để lại một miệng hố hở chìm dưới làn nước đục. Bài này giải thích vì sao nắp bị bật, dấu hiệu nhận ra miệng cống nguy hiểm và cách chọn vệt đi khi buộc phải chạy xe máy qua phố ngập.
Vì sao nắp hố ga bật khi ngập
Khi mưa vượt sức chứa, đường ống thoát nước chảy đầy và có áp. Các nghiên cứu kỹ thuật về thoát nước đô thị cho thấy khi áp lực nước trong hố ga đủ lớn, nó nhấc nắp lên và nước trào ra qua miệng hố.
Không khí bị kẹt lại khi ống đầy nhanh cũng bị nén dưới nắp. Khi túi khí lớn thoát ra, áp lực có thể tăng đột ngột trong vài giây, vượt xa mức đủ để đẩy nắp. Vì vậy nắp có thể bật ngay cả khi nước chưa dâng quá cao.
Nắp hố ga trên lòng đường thường bằng gang và nặng vài chục ki-lô-gam; loại nhựa, composite nhẹ hơn thường dành cho nơi không có xe chạy. Sau khi nắp bị đẩy lệch, dòng nước có thể cuốn nó trôi đi.
Ngoài ra, theo đơn vị duy trì thoát nước được báo Tuổi Trẻ dẫn lời, khi phố ngập, nắp có thể bị bung hoặc bị người dân mở ra để nước rút nhanh hơn. Báo Tiền Phong cũng ghi nhận ở đường An Thọ, xã An Khánh, người dân kể các nắp cống bị bật mở khi ngập rồi để hở sau đó, phải cắm cành cây hay úp thùng nhựa để đánh dấu.
Một vụ việc thật ở Hà Nội
Theo Tuổi Trẻ, VnExpress và VOV, sáng 17/9/2026, một nam sinh năm nhất Trường Đại học Mỏ – Địa chất đi xe máy qua điểm ngập gần cuối phố Viên, phường Đông Ngạc, đã rơi xuống cống. Người ta chỉ tìm thấy chiếc xe gần miệng cống; thi thể em được tìm thấy trưa hôm sau ở cửa xả ra sông Nhuệ, cách đó khoảng một cây số. Đơn vị duy trì thừa nhận lúc đó không có người trực và không có biển cảnh báo ở điểm ngập. Nguyên nhân cụ thể còn chờ cơ quan chức năng làm rõ.
Theo Thoát nước Hà Nội, trận mưa đêm 16 rạng sáng 17/9/2026 phổ biến 80 tới 160 mm, có nơi gần 200 mm. Kế hoạch chống úng ngập mùa mưa 2026 theo Quyết định 2280/QĐ-UBND dự báo mưa trên 100 mm/giờ kéo dài nhiều giờ có thể gây ngập tới 220 điểm ở 54 phường, xã.
Miệng cống nước xoáy khi ngập: dấu hiệu nhận ra
Chưa có danh sách dấu hiệu chính thức nào từ cơ quan chức năng, nhưng theo cách nước thoát qua miệng hố, bạn có thể để ý:
- Nước xoáy thành vòng nhỏ, rác nổi xoay tròn một chỗ: dấu hiệu nước đang chảy xuống một miệng hố hở.
- Nước phồng lên, sủi bọt hoặc phun thành vòi trên mặt: cống đang đầy, có áp, nắp có thể đã lệch.
- Cành cây, thùng nhựa, cọc tre cắm giữa đường ngập: thường là người dân đánh dấu chỗ hở.
- Hàng song chắn rác dọc mép lề: miệng thu nước thường nằm sát lề, nơi nước sâu và chảy mạnh nhất.
Đi xe máy tránh hố ga khi ngập: vì sao đi theo vệt xe trước
Cách an toàn nhất là không đi qua đoạn ngập sâu khi không nhìn thấy mặt đường. Nếu buộc phải đi:
- Đi theo vệt xe vừa qua trước mình, giữ khoảng cách đủ xa để không bị sóng nước của xe trước đánh vào. Vệt đó ít nhất đã có xe đi qua an toàn.
- Tránh xa mép lề, nơi có miệng thu nước; đi phần giữa làn của mình.
- Quay lại ngay khi thấy nước xoáy, sủi bọt hay phun phía trước, kể cả khi người khác vẫn đi qua.
- Đi chậm, giữ ga đều, không dừng giữa chỗ ngập nếu không cần.
- Không đứng hay dừng xe trên miệng cống: Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, Điều 18, cấm dừng, đỗ xe trên miệng cống thoát nước; Điều 12 yêu cầu giảm tốc độ hoặc dừng lại khi có chướng ngại vật và khi đường trơn, lầy lội.
Nếu dắt xe qua nước, đừng đi sát lề hay sát song chắn rác, và đừng để trẻ nhỏ lội theo. Thấy nắp cống bị hở, hãy báo cho tổ dân phố, UBND phường hoặc đơn vị thoát nước để có người rào chắn.
Hố ga không nắp ngày khô cũng nguy hiểm; cách tránh có ở bài hố ga không nắp trên đường. Nước ngập quanh tủ điện, cột điện là mối nguy khác cần tránh, xem bài nước ngập quanh cột điện, tủ điện.
Những nơi hay ngập ở Hà Nội
Theo báo Đại Đoàn Kết, tối 30/9/2025, sau trận mưa do hoàn lưu bão Bualoi, nhiều nơi vẫn ngập như Đại lộ Thăng Long, Triều Khúc, Cầu Bươu, Trần Bình, Quang Trung ở Hà Đông, Võ Chí Công, Hoa Bằng; ở Long Biên có gầm chui đường sắt phố Thiên Đức, Đức Giang, Ngọc Lâm, Đàm Quang Trung và Cổ Linh. Sáng 17/9/2026, các điểm ngập được ghi nhận gồm Dương Đình Nghệ – Phạm Hùng, Hoa Bằng, Lê Đức Thọ, Tố Hữu, Lương Thế Vinh và Nguyễn Văn Trỗi.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nắp hố ga bị bật khi ngập?
Vì cống đầy nước có áp, cộng với không khí bị nén dưới nắp, đủ sức nhấc nắp lên; đôi khi nắp còn bị mở ra để nước rút nhanh.
Làm sao biết dưới nước có miệng cống hở?
Để ý chỗ nước xoáy, rác xoay tròn, nước sủi bọt hoặc phun lên, và những cành cây, thùng nhựa người dân cắm đánh dấu.
Xe thuê lỡ lội qua phố ngập thì làm gì?
Không đề máy lại ngay nếu xe chết máy giữa nước; đưa xe lên chỗ cao, báo cửa hàng và kiểm tra theo bài xe máy thuê vừa lội qua phố ngập.
Thuê xe máy mùa mưa
Mùa mưa nên hỏi trước cửa hàng cách xử lý khi xe bị ngập nước. Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Thêm kỹ năng đi xe khi thời tiết xấu có ở chuyên mục thời tiết và đường sá và trang kỹ năng lái xe máy.