Xe máy bị ngập nước thường không hỏng ngay ở đoạn lội, mà hỏng thêm ở mười phút sau đó, khi người lái vừa lên tới chỗ khô đã vội bấm đề liên tục. Bạn vừa đi qua một đoạn phố ngập ở Thái Hà, Nguyễn Trãi hay Trần Duy Hưng sau cơn mưa lớn, xe tắt máy giữa chừng hoặc bạn chủ động tắt máy khi lên tới bờ. Giờ chiếc xe thuê đang đứng đó, ướt sũng, và bạn không biết có nên nổ lại không. Bài này không bàn chuyện lội nước thế nào cho đúng, mà chỉ đi qua các bước kiểm tra từ lúc xe đã dừng tới lúc quyết định đi tiếp hay gọi cửa hàng. Các bước áp dụng chung cho xe số lẫn xe ga.
Xe máy bị ngập nước: vì sao không nên đề ngay
Khi xe lội qua chỗ nước sâu, nước có thể lọt vào ba nơi: ống xả, hộp lọc gió và các giắc điện. Nếu chỉ ống xả có nước, xe thường nổ lại được sau khi nước chảy ra. Nhưng nếu nước đã theo đường hút gió vào trong máy, việc đề liên tục có thể khiến piston nén vào nước, thứ không nén được như hỗn hợp xăng và gió. Đó là lúc một ca nhẹ biến thành ca phải mở máy.
Đề liên tục còn làm cạn ắc quy rất nhanh, nhất là khi giắc điện đang ẩm. Vì vậy quy tắc đầu tiên rất đơn giản: tay rời khỏi nút đề, để xe yên đó trong lúc bạn làm các bước dưới đây.
Dắt xe lên chỗ cao và an toàn trước đã
Việc đầu tiên không phải là sửa xe mà là ra khỏi chỗ nước. Tắt khóa điện, rồi dắt xe tới nơi:
- Cao hơn mặt nước, như vỉa hè rộng, sân trước cửa hàng, lối vào một tòa nhà hay đoạn đường dốc lên.
- Không chắn lối đi của người khác, có thể đứng lâu mà không bị xe khác tạt nước vào.
- Có mái che nếu trời vẫn mưa, để giắc điện và yên xe không ướt thêm.
Trên những trục hay đọng nước ở Đống Đa, Thanh Xuân, Cầu Giấy, gần như luôn có vỉa hè cao hoặc sảnh tòa nhà cách đó vài chục mét. Dắt thêm một đoạn ngắn còn hơn kiểm tra xe ngay mép nước. Xe số thì về số 0 trước khi dắt để bánh sau quay tự do.
Nhìn ống xả, vệt nước và lọc gió trước khi chạm vào khóa
Khi xe đã đứng chắc trên chân chống, dành vài phút quan sát. Bạn không cần dụng cụ, chỉ cần mắt và một chiếc điện thoại có đèn pin.
Ống xả. Cúi xuống nhìn đầu ống xả. Nước nhỏ giọt hay chảy thành dòng nghĩa là nước đã vào phần ống xả. Đừng nghiêng hay lật xe để dốc nước ra, cứ để nước tự chảy.
Vệt nước trên thân xe. Bùn và nước để lại một đường mốc khá rõ. Nhìn xem vệt đó tới đâu: dưới trục bánh xe, ngang sàn để chân hay gần tới yên. Vệt càng cao, khả năng nước vào hộp lọc gió càng lớn.
Khu vực lọc gió. Vị trí hộp lọc gió khác nhau theo từng dòng xe, thường nằm ở hông xe gần yên hoặc trong khoang phía trên động cơ. Nếu vệt nước đã chạm tới vùng đó, hoặc bạn thấy nước rỉ ra từ các khe ốp nhựa quanh đó, hãy coi đây là ca cần báo cửa hàng và không tự tháo vỏ lọc gió ra xem.
Cốp và đèn. Mở cốp xem có nước đọng không, nhìn đèn pha có mờ hơi nước không. Hai chi tiết này giúp bạn mô tả chính xác khi gọi điện.
Chờ một lúc rồi mới thử đề
Sau khi quan sát, hãy chờ. Khoảng thời gian chờ giúp nước trong ống xả chảy bớt và giắc điện ráo hơn. Không có con số chuẩn cho mọi trường hợp, nhưng chờ cho tới khi ống xả không còn nhỏ giọt là mốc dễ nhớ. Tranh thủ lúc này lau khô tay lái, nút đề và ổ khóa bằng khăn khô.
Nếu vệt nước cao tới sàn để chân trở lên, hoặc xe tắt máy ngay giữa vùng nước sâu, nên nhắn cửa hàng trong lúc chờ, kèm vài tấm ảnh. Bạn vẫn có thể thử đề sau đó, nhưng cửa hàng nắm tình hình trước thì sẽ hướng dẫn sát hơn.
Thử đề ngắn một lần, rồi quan sát
Khi đã chờ đủ, làm như sau:
- Bật khóa, nhìn đèn báo trên đồng hồ có sáng như bình thường không.
- Xe số để số 0, xe ga bóp phanh như lúc nổ máy thông thường.
- Bấm đề một lần ngắn, không giữ lâu. Với xe số có cần đạp khởi động, có thể đạp nhẹ một lần thay cho đề.
- Nếu máy nổ, để xe chạy không tải một lúc, không vặn ga mạnh. Nhìn khói và nghe tiếng máy.
Lúc mới nổ, một ít khói trắng kèm hơi nước ở đuôi ống xả là chuyện thường gặp, khói sẽ giảm dần. Nếu đề một lần không nổ, đừng đề tiếp lần hai, lần ba theo phản xạ. Đây chính là chỗ bài xe máy ướt nước mưa ngập đề không nổ khuyên dừng lại.
Phanh ướt: bóp nhẹ cho khô trước khi vào đường đông
Máy nổ rồi chưa có nghĩa là xe sẵn sàng. Má phanh vừa ngâm nước sẽ ăn kém hơn hẳn trong những lần bóp đầu, nhất là phanh tang trống bánh sau. Trước khi hòa vào dòng xe:
- Chạy thật chậm trên đoạn đường vắng, bóp nhẹ cả hai phanh vài lần liên tiếp để ma sát làm khô má phanh.
- Thử một lần phanh dứt khoát ở tốc độ đi bộ, cảm nhận xe có dừng gọn không.
- Giữ khoảng cách xa hơn bình thường với xe trước trong vài cây số đầu.
Khi nào gọi cửa hàng thay vì tự xử lý
Hãy gọi cửa hàng theo số 0942467674 nếu gặp một trong các dấu hiệu sau:
- Không nổ sau lần đề thử, hoặc nổ rồi tắt ngay.
- Khói trắng nhiều và không giảm sau một lúc chạy không tải.
- Tiếng lạ như tiếng gõ trong máy, tiếng rít hay tiếng lạch cạch khi khởi hành.
- Xe ì, vặn ga mà xe không đi tương xứng, hay với xe ga có cảm giác trượt.
- Nước đã ngập tới yên hoặc xe tắt máy giữa vùng nước sâu: báo luôn, không cần tự thử nhiều.
Khi gọi, nói rõ đoạn phố đã lội, nước cao tới đâu trên xe, xe tắt máy lúc nào và các dấu hiệu bạn thấy, gửi ảnh qua Zalo. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, làm việc từ 09:00 đến 21:00. Cách xử lý chiếc xe và mọi chi phí kiểm tra, sửa chữa nếu có đều cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng trước khi làm. Đừng tự mang xe ra tiệm sửa ngoài khi chưa trao đổi, và xin tin nhắn ghi lại những gì đã thống nhất.
Cách đi qua đường ngập với từng dòng xe được viết riêng: Honda Wave, Honda Air Blade, Honda Vision và Yamaha Sirius.
Tóm lại, sau khi lội nước: tay rời nút đề, dắt lên chỗ cao, nhìn ống xả và vệt nước, chờ, đề thử đúng một lần, làm khô phanh, và gọi cửa hàng khi có dấu hiệu lạ. Các bài chăm sóc xe khác nằm ở mục bảo dưỡng xe máy và chuyên mục xe máy.