Vạch sơn trơn khi mưa là thứ khiến nhiều người đi xe máy ở Hà Nội ngã dù không chạy nhanh: bánh xe đang bám tốt trên nhựa ướt, chạm vào vạch người đi bộ hay mũi tên chỉ hướng là trượt đi một nhịp. Nắp cống, tấm thép phủ hố đào và khe co giãn trên cầu cũng vậy. Bài này chỉ ra các bề mặt dễ trượt sau mưa và cách đặt bánh, giữ xe để đi qua mà không phải phanh hay nghiêng trên chúng.
Vì sao vạch sơn trơn khi mưa hơn mặt nhựa
Mặt đường nhựa có độ nhám, nước len vào các kẽ nhỏ nên lốp vẫn chạm được vào đá. Vạch sơn kẻ đường thì phủ thành một lớp nhẵn, dày, gần như không có kẽ. Gặp nước, giữa lốp và lớp sơn hình thành một màng nước mỏng, độ bám giảm hẳn so với nhựa ngay bên cạnh.
Vạch càng rộng và càng mới thì càng nhẵn. Những chỗ cần để ý nhất:
- Vạch người đi bộ qua đường ở các ngã tư, nơi bạn vừa phải phanh vừa có thể phải rẽ.
- Vạch dừng xe trước đèn đỏ, đúng chỗ cả dòng xe cùng bóp phanh.
- Mũi tên chỉ hướng và chữ viết trên mặt đường ở đầu các làn rẽ.
- Vạch tim đường và vạch phân làn khi bạn chuyển làn đúng lúc đè lên chúng.
Ở các ngã tư lớn quanh Cầu Giấy, Ba Đình hay Long Biên, vùng sơn trắng thường kéo dài liền mạch qua cả mặt cắt ngã tư. Muốn tránh hết là không thể, nên cách đi qua quan trọng hơn chuyện né.
Nắp cống trơn xe máy: kim loại, lệch cao độ và vũng nước
Nắp cống, nắp hố ga và nắp bể cáp trên đường nội thành thường bằng gang hoặc có khung thép. Bánh xe ô tô mài qua hằng ngày làm mặt kim loại láng, gặp nước thì trơn chẳng kém thanh ray. Nắp còn hay lệch cao độ so với mặt đường: có cái nhô lên thành gờ, có cái lún xuống thành hố nông.
Nguy hiểm nhất là khi bạn đang nghiêng xe để rẽ hoặc đang bóp phanh mà bánh trước cán lên nắp cống ướt. Bánh mất bám trong tích tắc, xe đổ trước khi bạn kịp phản ứng.
Ghi thu nước sát lề đường có các khe hở, sau mưa lớn còn đọng rác và lá. Bánh xe không nên đi sát lề trong những ngày này, vừa vì ghi trơn vừa vì nước đọng sâu hơn ở mép đường.
Tấm thép, khe co giãn và các bề mặt khác cần để ý
Các công trình đào đường lắp ống, sửa cống ở Hà Nội thường phủ hố bằng tấm thép tạm. Tấm thép phẳng, rộng, gặp nước rất trơn, mép tấm lại thường cao hơn mặt đường một chút. Thêm bùn đất từ công trường bị bánh xe kéo ra, đoạn quanh tấm thép thành chỗ trơn nhất phố.
Những bề mặt khác cũng cần đọc trước:
- Khe co giãn bằng thép trên cầu và cầu vượt.
- Vệt dầu loang ánh cầu vồng gần trạm xăng, điểm đỗ xe buýt, bãi đỗ ô tô.
- Lá cây ướt rụng dày dưới hàng cây ven hồ, ven phố cũ.
- Gạch lát, đá lát ở lối vào ngõ, sân tòa nhà, sảnh hầm gửi xe.
Cơn mưa đầu tiên sau nhiều ngày nắng là lúc mặt đường trơn nhất. Dầu nhớt và bụi tích lại bị nước đánh nổi lên thành lớp nhờn, phải mưa thêm một lúc mới trôi bớt.
Đặt bánh ở đâu khi đi xe máy đường ướt
Nguyên tắc chung: bánh xe lăn trên nhựa nhám mỗi khi có thể, đi qua sơn và kim loại theo đường thẳng khi buộc phải đi.
- Nhìn xa để thấy sớm. Nhận ra nắp cống, tấm thép, vùng sơn từ trước vài chục mét để còn thời gian chọn vệt đi.
- Đi thẳng qua vạch người đi bộ. Đều ga, đừng lượn để tránh từng vạch.
- Né nắp cống từ xa, không né sát. Xem gương, dịch nhẹ vị trí trong làn từ trước vài chục mét để bánh đi bên cạnh nắp. Bẻ lái gấp ngay trước nắp còn nguy hiểm hơn đi thẳng qua.
- Không né được thì đi thẳng qua. Xe dựng đứng, ga giữ nguyên, không phanh, không bẻ tay lái khi bánh đang trên kim loại hoặc sơn.
- Tránh vệt giữa làn ô tô. Dầu nhớt nhỏ giọt từ xe ô tô hay đọng ở giữa làn, hai vệt bánh ô tô thường sạch hơn.
Thứ tự ấy giống hệt cách đi qua đường ray hay bất kỳ bề mặt trơn nào: chọn vệt từ xa, giữ xe thẳng, không thay đổi lực khi đang ở trên chỗ trơn.
Phanh và rẽ: làm xong trước khi chạm vùng trơn
Phần lớn cú trượt trên sơn và nắp cống xảy ra khi người lái vừa phanh vừa nghiêng đúng lúc bánh chạm vùng trơn. Cách tránh là tách các việc ra.
- Phanh trên nhựa, trước vùng sơn. Ở ngã tư, giảm tốc xong trước vạch dừng, đừng để đến khi bánh đã nằm trên vạch mới bóp mạnh. Phanh đường ướt nên sớm hơn, nhẹ hơn, tăng lực từ từ, phối hợp cả hai phanh.
- Rẽ sau khi đã qua vùng sơn, hoặc rẽ rộng hơn. Nếu góc rẽ đầy vạch người đi bộ, giữ xe thẳng qua phần sơn rồi mới nghiêng. Rẽ trái ở ngã tư rộng thì đi vòng rộng hơn một chút để bánh không cán lên mũi tên đúng lúc nghiêng sâu.
- Không đổi ga đột ngột. Vặn ga mạnh khi bánh sau đang trên vạch sơn cũng làm bánh quay trượt.
Lý do vì sao không nên phanh khi xe đang nghiêng được giải thích kỹ trong bài phanh giữa khúc cua. Trên vạch sơn ướt, quỹ độ bám còn mỏng hơn nữa.
Đường ướt cũng cần khoảng cách dài hơn với xe phía trước, vì quãng phanh dài ra. Quy tắc hai giây nên được nới thêm khi mưa.
Đường ngập, nắp cống bị che và vài tình huống ở Hà Nội
Sau mưa to, nhiều đoạn phố nội thành ngập nước, nắp cống và hố ga bị che hoàn toàn. Có khi nắp bị nước đẩy lệch hoặc mở hẳn. Đi qua đoạn ngập, hãy bám vệt của xe đi trước, tránh đi sát lề nơi có ghi thu nước, và đi chậm, đều ga. Không chắc độ sâu thì dừng lại quan sát hoặc chọn đường khác.
Vài tình huống quen thuộc:
- Sáng mưa phùn, ra khỏi ngõ rẽ vào phố, bánh trước cán đúng nắp hố ga ở miệng ngõ. Cách đi: thẳng xe ra hết miệng ngõ rồi mới nghiêng rẽ.
- Dừng đèn đỏ ở ngã tư lớn, chân chống xuống vạch sơn ướt và trượt. Chống chân lên phần nhựa bên cạnh vạch.
- Xuống dốc cầu vượt gặp khe co giãn thép đúng chỗ đường cong. Giảm tốc trên đoạn thẳng trước khe, qua khe với xe gần như dựng đứng.
Mưa còn làm người đi xe quanh bạn khó quan sát hơn, xem thêm bài đọc hành vi người che ô, trùm áo mưa.
Lốp xe và xe thuê trong mùa mưa
Lốp mòn, gai nông thì thoát nước kém, mọi bề mặt trơn ở trên càng nguy hiểm. Trước khi chạy ngày mưa, nhìn qua gai lốp và kiểm tra áp suất theo tem hoặc sổ hướng dẫn của xe. Xe thuê cũng vậy: lúc nhận xe, hãy xem lốp cùng với nhân viên.
Nếu xe thuê bị trượt ngã, đưa người và xe vào lề an toàn trước, rồi gọi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, số 0942 467 674, trong giờ mở cửa 09:00–21:00. Chi phí liên quan đến hư hỏng cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Các kỹ năng nền về phanh, tư thế và quan sát có trong chuyên mục kỹ năng lái cơ bản; chủ đề khác về lái xe trong phố ở mục kỹ năng đi xe máy.