Chạy chậm trên phố phố cổ một chiều mưa nhỏ, bạn dễ tưởng mọi người đều thấy mình. Thực tế ngược lại: người che ô trùm áo mưa khó thấy xe là nhóm đáng lo nhất quanh bạn, vì tán ô chắn mất nửa tầm nhìn, mũ áo mưa che hai bên má, và tiếng mưa rào trên nóc che cả tiếng máy xe. Tình huống hay gặp nhất ở Hà Nội là người bộ hành chồm ra khỏi vỉa hè khi đang che ô, hoặc người đạp xe trùm kín áo mưa bỗng rẽ ngang không nhìn. Bài viết này giúp bạn đọc được trước vài giây hành vi của các nhóm này, để chừa khoảng cách và tốc độ đúng lúc, thay vì phanh gấp khi đã kề sát.
Người che ô trùm áo mưa khó thấy xe: vì sao họ không thấy bạn
Đi bộ che ô, người ta nhìn chủ yếu xuống chân để tránh vũng nước, mắt bị tán ô chặn phần nhìn hai bên. Nghe cũng bị giảm: mưa rào trên vải ô, tiếng xe cộ ồn, khiến còi xe máy nhỏ gần như không nổi lên. Người đạp xe hoặc chạy xe máy trùm áo mưa còn tệ hơn: mũ áo mưa là nửa bao vây quanh đầu, quay lưng nhìn sau rất khó, nên họ thường rẽ mà không ngoái. Riêng loại áo mưa dài tới bánh xe, mép áo cuốn vào nan hoa là chuyện thường, và khi bị vướng, phản xạ của họ là giật xe sang giữa đường ngay lập tức.
Một điểm nữa: buổi mưa ai cũng vội về khô ráo, bước nhanh hơn ngày thường và chấp nhận băng qua ngả tư chật chội. Người lái xe máy nên đảo vai trò trong đầu: ngày nắng tin người khác thấy mình, ngày mưa hãy giả định không ai thấy bạn hết.
Ba nhóm cần chừa khoảng cách nhiều hơn bình thường
Nhóm thứ nhất là người bộ hành che ô chạy ngang qua lối sang đường vắng. Điểm nhận biết sớm: họ cúi xuống nhìn vũng nước dưới chân chứ không nhìn đường, và tán ô nghiêng về phía gió, che mất toàn bộ phía trước họ. Nếu thấy một người che ô đứng ngay mép vỉa hè mà chân đã xoay ra đường, hãy coi như họ sắp bước, dù chưa nhấc chân.
Nhóm thứ hai là người đạp xe trùm áo mưa. Xe đạp không gương, áo mưa không cho phép quay đầu nhìn, và xe đạp chậm nên họ hay bám sát mép đường rồi bỗng lách vào giữa để tránh vũng hoặc cống. Với nhóm này, cách an toàn là bỏ qua khoảng cách rộng hoặc giảm hẳn tốc độ theo sau họ, không cố len khe giữa họ và vỉa hè, vì chính khe đó là chỗ họ thường nép vào khi nghe tiếng xe phía sau.
Nhóm thứ ba là xe máy chở hai người cùng trùm một tấm áo mưa đôi. Nhóm này nặng, cua rộng, và hai người cùng che tầm nhìn nên gần như mù phía sau. Nếu họ rẽ, thường rẽ rất muộn và rất căng. Giữ khoảng cách xa hơn ngày thường và không bám sát sát để vượt.
Đọc tín hiệu trước vài giây
Thay vì chờ hành vi xảy ra, hãy đọc tín hiệu báo trước. Với người bộ hành: hướng mũi giày và xoay vai là chỉ dẫn đi tới sớm nhất, trước cả bước chân. Với người đạp xe: nhìn cần xe nghiêng về bên nào, đó là hướng họ sắp cắt qua. Với xe máy trước mặt: quan sát cách họ lượn lư tìm lối, khi đầu xe bắt đầu nhấp nhô sang hai bên là họ đang tính rẽ hoặc dừng.
Cách nhìn tổng quát là quét toàn cảnh phía trước hai ba giây trước khi chú điểm vào từng người. Trong mưa to, tầm nhìn hiệu dụng rút ngắn, nên tốc độ phải giảm theo: chạy càng chậm, bạn càng có thời gian đọc tín hiệu và người khác cũng có thêm thời gian thấy bạn. Đây là lý do các đoạn phố cổ chật chội như Hàng Mã, Lương Văn Can ngày mưa cần đi đúng tốc độ người bộ hành nhanh một chút, không hơn.
Khoảng cách cụ thể: với người bộ hành, chừa ít nhất một sải xe tính từ mép vũng nước họ đang nép; với người đạp xe, giữ khoảng một thân xe cộng khoảng đà; khi vượt bất kỳ nhóm nào, chỉ vượt khi đã thấy rõ đoạn trước trống và có tiếng còi nhẹ nhắc trước từ xa, không còi sát bên tai người che ô vì họ giật mình phản ứng khó lường.
Chọn tốc độ và vị trí trên đường khi mưa
Ngoài đọc người, cách đặt xe mình cũng quyết định an toàn. Trong mưa, ưu tiên chạy sát phần đường cao ráo hơn, tránh rãnh mép tụ nước nhưng cũng tránh lõi đường nơi vệt bò trơn của xe hơi. Qua ngã tư, chậm sớm và quan sát người bộ hành hai bên, vì họ hay băng khi đèn vàng sắp hết với ô che mất tín hiệu đèn. Đèn xe bật cả ngày mưa, để người khác thấy bạn trước khi nghe bạn.
Khi vượt xe bus đang đỗ, chừa cửa xe bus một khoảng rộng: người bộ hành từ sau xe bus xẹt ra là tình huống kinh điển, ngày mưa còn thêm tán ô che nên họ không bao giờ thấy xe bạn tới. Cách xử lý là tiếp cận chậm từ xa, nhích dần và quan sát gương xe bus hoặc khoảng hở dưới gầm xe bus để đoán có người sắp ra không.
Với các đoạn phố có chợ họp vỉa đường, chọn vòng tránh nếu được, vì người mua hàng che ô đứng lửng lơ giữa đường; nếu buộc phải qua, đi chậm, còi từ xa và tay sẵn phanh.
Trang bị giúp người khác thấy bạn
Một phần trách nhiệm thuộc về trang bị của chính bạn. Áo mưa màu sáng hoặc dải phản quang giúp người khác thấy bạn từ xa trong mưa xám. Đèn vị trí và đèn pha bật luôn, kể cả buổi mưa ban ngày. Còi xe giữ nguyên độ chuẩn, không độ lớn chói tai: còi quá to ở sát tai người che ô làm họ giật ô, mất thăng bằng. Gương xe lau khô trước khi xuất phát, và kính bảo hộ biết đẩy lên khi mưa quá to.
Nếu chở người ngồi sau, dặn họ tà áo mưa gọn, hai tay bám chắc, và khi cần nói to hơn ngày thường vì tiếng mưa át tiếng nói. Người sau cũng là một cặp mắt phụ: nhờ họ để ý phía sau và hai bên, nhất là khi bạn chuẩn bị rẽ.
Chậm lại là cách rẻ nhất
Tóm lại, ngày mưa đi xe máy quanh nội đô, phần rủi ro lớn nhất không nằm ở mặt đường mà nằm ở những người quanh bạn đang che mất tầm nhìn. Đọc được hướng mũi chân, nghiêng cần xe, nhấp nhô đầu xe, chừa khoảng cách rộng và giảm tốc ở phố đông, bạn đã tự loại bỏ phần lớn tình huống phanh gấp. Về kỹ năng chạy xe trong mưa lớn, đọc thêm bài chạy xe máy trong mưa lớn giảm tốc độ và đè, về phản ứng khi người đi bộ bỗng xuất hiện có bài người đi bộ bỗng xuất hiện cách phản ứng. Các chủ đề về mưa, nắng và mặt đường được gom trong trang thời tiết và đường sá, còn các tình huống giao thông nói chung nằm trong mục kỹ năng.
Nếu bạn cần thuê xe máy để đi lại quanh Hà Nội những ngày mưa nhiều, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội mở cửa từ 09:00 đến 21:00 hằng ngày, liên hệ số 0942 467 674 để được tư vấn xe có gương tốt, đèn sáng trước khi nhận xe.