Kính mũ bảo hiểm bị mờ khi mưa lạnh thường không phải do nước mưa bên ngoài, mà do chính hơi thở của bạn đọng lại ở mặt trong. Cảnh quen thuộc của những tối mùa đông Hà Nội: trời mưa lâm thâm, gió bấc thổi, bạn kéo kính xuống cho đỡ rát mặt, và chỉ sau một lần dừng đèn đỏ là trước mắt đã trắng xóa một lớp hơi. Bài này tập trung vào loại mờ từ bên trong đó: vì sao nó xuất hiện, làm gì để kính không đọng hơi, xử lý ra sao khi kính đã mờ giữa đường, và lái thế nào để không phải đánh cược với tầm nhìn.
Vì sao kính mũ bảo hiểm bị mờ khi mưa lạnh
Hơi thở ấm và ẩm. Khi gặp mặt kính đã bị mưa và gió lạnh làm nguội, hơi nước trong hơi thở ngưng lại thành vô số giọt li ti, giống như hơi thở lên cửa kính ô tô vào sáng mùa đông. Trời càng lạnh, mưa càng dày, mặt trong càng mờ nhanh.
Có ba lúc kính mờ nhanh nhất:
- Khi xe dừng. Lúc chạy, gió lùa qua khe kính cuốn bớt hơi ẩm. Lúc đứng đèn đỏ ở các nút như Nguyễn Văn Cừ giao Ngọc Lâm hay đầu cầu Chương Dương, gió gần như bằng không, hơi thở dồn hết lên kính.
- Khi kính đóng kín hoàn toàn. Không khí bên trong không có lối ra, mỗi hơi thở lại thêm một lớp ẩm.
- Khi bạn thở gấp. Leo dốc cầu, vội vàng, hay căng thẳng vì đường đông khiến nhịp thở nhanh hơn, hơi ẩm tăng lên.
Cần phân biệt với mờ do mưa bên ngoài. Hơi đọng ở mặt trong thì lau ngoài không ăn thua, trong khi màng nước mưa ở mặt ngoài lại cần xử lý khác. Trường hợp mưa phùn bám thành màng đục ở mặt ngoài được nói riêng trong bài mưa phùn làm mờ kính mũ bảo hiểm.
Hé kính đúng lúc: cho hơi thở có lối thoát
Cách hiệu quả nhất và không tốn gì là hé kính một khe nhỏ thay vì đóng kín. Khe hở ở mép dưới cho không khí lưu thông, hơi ẩm thoát ra trước khi kịp đọng lại.
- Khi chạy đều trong phố, hé kính một khe vừa đủ để gió lùa vào mặt trong. Mưa vẫn bị phần lớn mặt kính chắn lại.
- Khi giảm tốc chuẩn bị dừng, mở kính rộng thêm một nấc. Đây là thói quen đáng tập nhất, vì lúc dừng là lúc hơi đọng nhanh nhất.
- Khi xe chạy lại, hạ kính về khe nhỏ ban đầu sau khi đã lấy được tốc độ, chứ không phải lúc vừa nhả phanh, để tay còn tập trung vào ga và lái.
Nếu mũ của bạn có lỗ thông gió ở cằm hay trán, hãy mở chúng ra trong ngày mưa lạnh. Nhiều người đóng hết vì sợ lạnh, nhưng chính việc đó làm kính mờ nhanh hơn.
Thở hướng xuống và giữ khăn đúng chỗ
Hướng hơi thở quan trọng không kém khe hở. Vài thói quen nhỏ giúp kính trong lâu hơn:
- Thở ra hướng xuống cằm, hơi mím môi dưới, thay vì thở thẳng lên. Lúc đầu hơi khó, đi vài buổi sẽ quen.
- Khăn quàng cổ không kéo lên quá mũi. Khăn kéo cao làm hơi thở bị dội ngược lên kính. Để khăn ở dưới cằm, chỉ che cổ.
- Khẩu trang phải ôm sát sống mũi. Khẩu trang lỏng ở phía trên sẽ dẫn hơi thở thẳng lên mặt trong của kính.
Với người đeo kính cận, hơi thở còn làm mờ cả mắt kính. Cách khắc phục cũng giống trên: thở hướng xuống, khẩu trang ôm sát mũi, và hé kính mũ sớm hơn trước mỗi lần dừng.
Khăn chống mờ và chuẩn bị trước khi đi
Trước những chuyến đi trong mùa mưa lạnh, dành vài phút cho mặt trong của kính:
- Lau sạch mặt trong bằng khăn mềm khô. Vết dầu từ tay, mỡ da hay bụi đều làm hơi nước bám dễ hơn.
- Dùng khăn chống mờ hoặc dung dịch chống mờ dành cho kính nếu bạn có sẵn, lau đều một lớp mỏng ở mặt trong rồi để khô. Hiệu quả tùy loại và tùy chất liệu kính, nên hãy thử trước ở nhà, đừng thử lần đầu ngay trên đường. Đọc kỹ hướng dẫn để tránh làm hỏng lớp phủ có sẵn của kính.
- Mang theo một khăn mềm khô trong túi áo mưa hoặc cốp, gói trong túi ni lông cho khỏi ướt.
Nếu đi xe thuê, mũ đi kèm có thể đã qua nhiều người dùng. Hãy kiểm tra mặt trong kính có bị trầy, bám bẩn hay không ngay lúc nhận xe; bài mũ bảo hiểm khi nhận xe thuê, kiểm tra gì có danh sách những điểm nên soi.
Kính đã mờ giữa đường: giảm tốc trước, lau sau
Khi kính mờ đột ngột, phản xạ đầu tiên của nhiều người là giơ tay quệt kính. Thứ tự đúng nên là:
- Nhả ga, giảm tốc từ từ. Không phanh gấp, vì xe phía sau cũng đang nhìn qua mưa. Tầm nhìn kém thì tốc độ phải chậm lại tương ứng.
- Mở hé kính rộng hơn. Thường chỉ cần vài giây gió lùa là lớp hơi mỏng tan bớt, đủ để bạn nhìn đường.
- Bật đèn chiếu gần nếu chưa bật, để xe khác nhìn thấy bạn dù bạn đang nhìn họ chưa rõ.
- Tìm chỗ dừng an toàn sát lề, ngoài làn xe chạy, rồi mới lau kính. Trên cầu Long Biên hay dốc cầu Vĩnh Tuy, cố đi chậm qua hết cầu rồi mới dừng, không dừng giữa cầu.
Khi lau, dùng khăn mềm khô thấm nhẹ chứ không chà mạnh. Chà bằng găng tay ướt hay vạt áo mưa dễ để lại vệt nhòe và làm xước kính. Lau mặt trong trước, sau đó mới lau mặt ngoài nếu cần.
Lái thế nào khi tầm nhìn chưa hoàn toàn trong
Dù đã xử lý, ngày mưa lạnh vẫn có những lúc kính không trong hẳn. Khi đó, phần còn lại thuộc về cách lái:
- Giãn khoảng cách với xe trước nhiều hơn ngày khô, vì đường trơn và mắt cần thêm thời gian để nhận ra đèn phanh.
- Đi làn sát lề phải, tốc độ đều, tránh len lỏi giữa các dòng xe ở những trục đông như Trần Nhật Duật hay đường Láng.
- Cẩn thận ở ngã tư và chỗ rẽ, nơi đèn xe ngược chiều loang trên kính ướt dễ làm bạn nhìn sai khoảng cách.
- Nếu kính mờ liên tục và không xử lý được, hãy tấp vào quán nước hay mái hiên chờ mưa ngớt. Đến muộn mười phút vẫn hơn cố đi trong tình trạng nhìn không rõ.
Những kỹ năng chạy xe khi trời rét kèm gió được bàn thêm ở bài chạy xe máy mùa đông kèm gió giật ở Hà Nội, và mục thời tiết và đường sá gom các tình huống thời tiết khác.
Tóm lại, kính mũ mờ trong mưa lạnh chủ yếu do hơi thở đọng ở mặt trong: hé kính cho hơi có lối thoát, mở rộng thêm trước mỗi lần dừng, thở hướng xuống, giữ kính sạch và mang khăn mềm, giảm tốc trước rồi mới lau. Các kỹ năng nền cho người đi xe máy hằng ngày có trong mục kỹ năng lái cơ bản, và toàn bộ bài hướng dẫn nằm ở chuyên mục kỹ năng.