Chạy xe khi mưa dông là một trong những tình huống khó nhất của người đi xe máy trong phố. Không chỉ có nước và đường trơn, mưa dông còn kèm gió giật mạnh từng cơn, tầm nhìn giảm vì mưa quất ngang, và các rủi ro phụ như cây gãy, biển quảng cáo lật hay dây điện chùng. Ở Hà Nội, các cơn dông đầu chiều mùa hạ và dông cuối ngày mùa thu thường đến rất nhanh, ai đang ngoài đường gần như không kịp về trước. Bài viết này tóm tắt cách xử lý mưa gió giật khi chạy xe, từ giữ tay lái đến chọn chỗ trú, dành cho khách thuê xe máy.
Chạy xe khi mưa dông: đi tiếp hay dừng lại
Nghe dự báo trước khi ra đường là thói quen đầu tiên. Nghe dự báo, nên để ý các loại dông kèm gió mạnh. Nhưng khi đã lỡ ở giữa đường và dông ập tới, hãy đánh giá nhanh ba thứ: cường độ mưa, hướng gió, và khoảng cách tới chỗ trú an toàn. Mưa nhỏ kèm gió nhẹ thì đi tiếp được với tốc độ chậm; mưa dông to kèm gió giật thình thình thì ưu tiên dừng trú.
Tín hiệu cho thấy nên dừng ngay: mưa quất không nhìn rõ xe phía trước mười mét, gió giật làm xe chênh mạnh dù chạy thẳng, bạn nghe tiếng rít gió qua các khoảng cao, hoặc thấy người đi đường khác kéo xe vào mái che hàng loạt. Lúc đó, vài phút tới nơi trú quan trọng hơn mọi mục tiêu lịch trình.
Nếu chọn đi tiếp, hãy chấp nhận tốc độ rất thấp và lộ trình ngắn từng đoạn. Còn nếu lựa chọn dừng, hãy tìm chỗ trú đúng kiểu: mái bê tông của nhà liền kề, sân chợ có mái, bến xe có nhà chờ, hoặc các mái hiên rộng. Chỗ trú sai là gốc cây to, mép tường rào riêng lẻ, bảng hiệu lớn và cột điện, vì những thứ này chính là mối nguy rơi đổ khi gió giật.
Kỹ thuật giữ tay lái khi mưa gió giật
Gió giật nguy hiểm ở chỗ nó đến bất ngờ và đẩy ngang. Kỹ thuật giữ xe gồm ba điểm. Một, hai tay bám ghi đông chắc nhưng không cứng, khuỷu tay khép nhẹ để tay lái hấp thụ lực gió thay vì truyền thẳng vào thân người. Hai, giảm tốc độ xuống mức mà một cơn giật cũng không làm lệch hẳn đường chạy, thường dưới ba mươi cây số một giờ trong phố. Ba, chủ động nghiêng xe nhẹ ngược hướng gió thường trực, và sẵn sàng thu người khi gió giật thổi tới.
Với các đoạn qua cầu vượt cao hoặc hở gió như đầu cầu và bờ sông, gió mạnh hơn mặt đất. Khi qua các đoạn này trong dông, giữ ga đều và tách khỏi các xe tải, xe container vì thân xe lớn chắn gió tạo vùng lặng rồi quật mạnh khiến xe nhỏ chênh khi ra khỏi bóng xe lớn. Đi chậm phía sau, để xe lớn qua trước rồi mới qua đoạn hở gió.
Trời mưa dông còn khiến mặt đường chuyển từ khô sang ướt rất nhanh, lớp dầu mỡ tích lâu trên nhựa nổi lên tạo mặt trơn cực mạnh trong mười phút đầu mưa. Đây là thời điểm trơn nhất, bạn nên giảm tốc mạnh hơn nhìn thấy, tránh bẻ lái và phanh gấp trong giai đoạn này.
Trang bị và bảo quản xe trong mưa dông
Khách thuê xe máy nên có sẵn áo mưa xe máy chất dày, loại bó gọn trong cốp. Áo mưa tốt giữ bạn không ướt và mắt nhìn rõ, vì ướt lạnh khiến tay co cứng, phản ứng chậm. Kính mũ bảo hiểm sạch và có lớp chống sương nếu có thể, vì mưa quất vào mặt mà không có kính che thì gần như không mở mắt ra được khi chạy.
Về xe, đèn là thứ quan trọng nhất trong mưa dông: bật đèn cốt liên tục để người khác nhìn thấy mình qua màn mưa. Còi chỉ nên dùng ngắn, vì trong gió mạnh tiếng còi bị át. Sau khi dông qua, nếu xe đã qua nhiều vũng nước, về nơi bạn nên để xe khô rồi kiểm tra nhanh đèn, còi và phanh, đồng thời lau khô yên và khóa để tránh rỉ.
Đồ đạc trong cốp cũng cần tính: túi nilon bọc điện thoại và giấy tờ là thói quen tốt của dân đi mưa nhiều. Nếu mang laptop hoặc tài liệu, buộc phải có túi chống nước riêng, vì cốp xe ga không kín nước tuyệt đối trong dông to.
Chỗ trú và thời điểm ra lại đường
Trong lúc trú, đứng sâu trong mái, xa mép, và để xe sát mình. Dông thường kéo dài mười lăm phút tới một giờ, phần lớn tạnh sau đó ít nhất tạm thời. Đừng vội lao ra ngay khi mưa nhỏ đi: vỉa hè còn trơn, cống tràn, và gió giật sau dông vẫn còn thỉnh thoảng quật. Chờ thêm vài phút cho mặt đường ráo bớt và tầm nhìn phục hồi.
Ra lại đường, tốc độ vẫn giữ thấp trong năm mười phút đầu, vì các vệt nước còn dạt thành dòng ở các mép đường và người đi bộ vội vàng vượt đường. Nhớ rằng các đoạn ngập sau dông cũng xuất hiện ở các trũng quen thuộc, nếu ngập quá sâu thì phải dắt bộ và cách kéo xe qua đoạn ngập nước đã được kể chi tiết. Tổng quan hơn về thời tiết và đường sá có trong mục thời tiết và đường sá, các tình huống bất ngờ khác trong mục tình huống giao thông, và đầy đủ các bài kỹ năng trong mục kỹ năng.
Mưa dông ở Hà Nội không chờ ai, nhưng người biết xử lý luôn chủ động hơn thời tiết. Giữ tay lái mềm, chọn chỗ trú đúng, và kiên nhẫn chờ thêm vài phút: đó là cách chạy xe máy qua dông an toàn nhất mà không cần kỹ năng gì siêu phàm.