Khởi hành xe máy trên nền trơn là lúc nhiều người lái hay mất thăng bằng mà ít ngờ tới: bạn dắt xe ra khỏi sân khách sạn lát gạch còn ướt, hoặc xuất phát từ một đoạn đường rải cát ở ngoại thành Hà Nội, hoặc từ một sân dốc nhẹ trước nhà nghỉ, rồi vừa vặn ga là bánh sau lướt hoặc xe nghiêng. Lúc mới lăn bánh xe còn chậm, nhưng bánh chưa bám, thân xe chưa thẳng, nên một động tác vội cũng đủ làm xe đổ. Bài nói cách xem nền, đặt chân, vặn ga nhẹ, nhìn thẳng và chưa đánh lái vội. Đây là mô tả chung, không thay hướng dẫn của người dạy lái.
Bài không biết nền sân hay đường bạn gặp, không biết loại xe bạn thuê và không thay quyết định của người đang ngồi trên xe. Những điều thuộc về tiệm đều là điều xác nhận trực tiếp.
Khởi hành xe máy trên nền trơn: vì sao lúc xuất phát dễ trượt
Khi xe đứng yên, trọng lượng dồn xuống hai bánh nhưng lực bám của bánh sau chưa được thử. Lúc bạn vặn ga, lực kéo truyền xuống mặt đường; nếu mặt đường trơn, bánh có thể quay mà xe không tiến hoặc lướt sang một bên. Cùng lúc xe còn chậm nên khó giữ thăng bằng.
Điều này khác với khi xe đã chạy đều: lúc ấy quán tính giúp xe ổn định hơn. Vì vậy, lúc xuất phát trên nền trơn cần nhẹ tay hơn bình thường. Bài không nêu mặt nền nào là nguy hiểm vì còn tùy lốp, tải và tay lái; điều cần là quan sát và chậm rãi.
Xem nền trước khi lên xe: gạch ướt, rêu, cát, dầu và lá
Trước khi lên xe, hãy nhìn và, nếu an toàn, thử bằng chân hoặc tay:
- Gạch hoặc đá ướt, có rêu: bề mặt bóng, nhìn thấy nước đọng hoặc màu xanh.
- Cát, sỏi, bụi dày: hạt rời trên nền cứng.
- Dầu, mỡ hay nước xà phòng: vệt bóng ở chỗ đỗ xe.
- Lá khô hoặc lá ướt: phủ kín mặt đường.
Nếu thấy nền đáng ngờ, hãy dắt xe sang chỗ khô và phẳng hơn rồi mới lên xe. Việc dắt thêm vài mét không tốn bao nhiêu, nhưng ngã khi đang đề xe có thể làm hỏng xe và làm bạn bị thương.
Tư thế khi lên xe và đặt chân: hai chân chạm đất, trọng tâm thấp
Khi chuẩn bị xuất phát, ngồi vững trên yên, hai chân chạm đất để giữ thăng bằng. Nếu xe cao so với bạn, hãy chọn chỗ nền hơi cao hơn cho chân hoặc dắt xe qua đoạn ấy. Giữ thân người thẳng, tay giữ chắc ghi đông, mắt nhìn về phía trước.
Với người ngồi sau, nhờ họ chờ bạn ổn định rồi mới lên, và lên nhẹ nhàng để xe không chao. Nếu có hành lý, kiểm tra xem đã buộc chắc chưa. Đừng xuất phát khi đang cầm thứ gì trên tay hoặc khi điện thoại đang chiếm sự chú ý.
Vặn ga nhẹ và nhả đều: xe ga và xe số khác nhau thế nào
Khi xuất phát trên nền trơn, hãy vặn ga thật nhẹ và đều, để xe lăn từ từ thay vì lao đi. Với xe tay ga, vặn ga êm giúp xe tăng tốc mượt; với xe số, hãy vào số nhẹ nhàng và giữ ga thấp, tuỳ cách vận hành mà bạn đã được tiệm hướng dẫn. Bài không biết loại xe bạn thuê.
Đừng vặn mạnh rồi nhả đột ngột. Ga bốc lên làm bánh sau trượt, ga nhả đột ngột làm xe chao. Nếu bạn chưa quen xe, hãy thử vài lần ở chỗ phẳng, khô trước khi gặp đoạn khó. Bài không thay hướng dẫn của người dạy lái; hãy hỏi tiệm cách vận hành xe thuê của bạn.
Nhìn thẳng, chưa đánh lái: giữ xe thẳng đến khi lăn đều
Một sai lầm thường gặp là đánh lái ngay khi xe vừa nhúc nhích, vì muốn ra khỏi chỗ đỗ. Trên nền trơn, xe vừa lăn mà tay lái đã nghiêng có thể làm bánh trước trượt. Hãy giữ tay lái thẳng, nhìn về phía trước ở khoảng cách xa hơn bánh xe một chút.
Chỉ khi xe đã lăn đều và bạn thấy bánh bám ổn, hãy bắt đầu đánh lái nhẹ. Nếu cần rẽ ngay, hãy chọn hướng ra thoáng và đánh lái thật nhẹ, giảm ga trước khi vào cua. Đừng nhìn xuống chân hay xuống đường quá lâu vì xe sẽ đi theo hướng bạn nhìn.
Sân dốc: phanh sau, nhả phanh từ từ và để ý hướng xe
Ở sân dốc, xe có thể tự lăn khi bạn vừa nhả phanh. Hãy giữ phanh sau và nhả từ từ cùng lúc vặn ga nhẹ, để xe không trôi lùi hay lao tới. Nếu dốc hướng xuống đường, giữ phanh chắc và kiểm tra trước xem có xe hay người đi qua không.
Nếu bạn thấy khó giữ xe ở dốc, đừng cố; hãy nhờ người giữ xe hoặc dắt xe sang chỗ phẳng hơn. Bài không nêu độ dốc cụ thể vì tùy xe và nền; hãy quyết định theo cảm nhận và an toàn của bạn lúc đó.
Đường rải cát: ga đều, không phanh gấp, không nghiêng xe
Trên đoạn đường rải cát, bánh xe dễ trượt ngang. Hãy giữ ga đều và thấp, đứng yên người trên xe thay vì nghiêng, và tránh phanh gấp. Nếu cần giảm tốc, nhả ga trước rồi dùng phanh nhẹ.
Hãy chọn vệt bánh xe đã nén chặt nếu có, vì cát rời dày dễ làm xe lún và trượt. Nếu đoạn cát kéo dài, đi chậm và để chân sẵn sàng chạm đất. Bài không đánh giá đoạn đường cụ thể; nếu thấy quá khó, dắt xe qua là một lựa chọn an toàn.
Nếu bánh sau trượt hoặc xe quay đuôi: nhả ga và giữ thẳng
Nếu bánh sau trượt hoặc đuôi xe quay, phản xạ tốt nhất là nhả ga nhẹ và giữ tay lái thẳng, để bánh tìm lại độ bám. Đừng siết phanh gấp hay đánh lái mạnh để chống lại; hai phản ứng ấy thường làm xe đổ.
Nếu xe không lấy lại được thăng bằng, buông xe và tránh xa để không bị xe đè. An toàn của bạn quan trọng hơn chiếc xe. Sau đó, đứng dậy kiểm tra xe và bản thân, báo tiệm nếu có hư hại.
Báo tiệm: số liên hệ và giờ làm việc
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này; số liên hệ là 0942467674. Nếu xe có hư hại sau khi trượt hay bạn cần hướng dẫn cách vận hành xe thuê, bài không có dữ kiện về chính sách của tiệm, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp, nhắn tin để có bằng chứng. Gọi hay nhắn khi xe đã dừng hẳn ở chỗ an toàn; đang chạy thì không dùng điện thoại.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục kỹ năng lái cơ bản và trang kỹ năng.
Tóm lại
Khởi hành xe máy trên nền trơn: xem nền trước khi lên xe, hai chân chạm đất, vặn ga nhẹ và đều, nhìn thẳng và chưa đánh lái khi xe chưa lăn đều, giữ phanh sau ở sân dốc, đi ga thấp trên cát, nhả ga và giữ thẳng nếu bánh trượt. Xem thêm chuyên mục kỹ năng lái cơ bản và trang kỹ năng.