Khô mắt khi đi xe máy thường đến rất nhanh với người ít khi chạy đường thoáng. Vừa lên cầu Nhật Tân, gió sông thổi thẳng vào mặt, mắt bắt đầu cay, rồi nước mắt chảy ròng xuống má, nhìn biển báo và xe phía trước bị nhòe. Đi dọc đê sông Hồng hay chạy đều trên Đại lộ Thăng Long cũng vậy: không có nhà cửa che chắn, gió và bụi cứ thế táp vào mắt suốt nhiều cây số.
Bài này nói về cách che mắt khỏi gió và giữ mắt dễ chịu trên những cung đường như thế. Nếu vấn đề của bạn là nắng chói buổi chiều, hãy đọc thêm bài mắt bị nắng chiếu buổi chiều chạy xe làm sao.
Vì sao khô mắt khi đi xe máy rồi lại chảy nước mắt
Mắt cần một lớp nước mỏng phủ bề mặt để dễ chịu và nhìn rõ. Khi xe chạy, gió ngược chiều làm lớp nước này bay hơi nhanh hơn nhiều so với lúc ở trong nhà, mắt khô, cay, cộm như có bụi.
Nghe ngược đời nhưng mắt khô lại hay chảy nước mắt: mắt phản ứng với gió và bụi bằng cách tiết nhiều nước để rửa đi. Nước mắt tràn ra đột ngột, làm mờ tầm nhìn đúng lúc cần nhìn rõ.
Vài yếu tố làm nặng thêm:
- Tốc độ. Chạy càng nhanh, gió vào mắt càng mạnh.
- Không gian thoáng. Cầu, đê, đại lộ rộng không có gì chắn gió ngang.
- Bụi và hạt nhỏ. Đoạn có xe tải, công trình hay đường đất làm mắt bị kích thích thêm.
- Ít chớp mắt. Khi tập trung nhìn đường, người ta vô thức chớp ít hơn bình thường.
Chảy nước mắt khi đi xe máy nguy hiểm ở chỗ nào
Vài giây mờ mắt trên cầu hay đường đông đủ để bỏ lỡ một chiếc xe chuyển làn hay một ổ gà. Nhiều người theo phản xạ đưa tay dụi mắt, tức là bỏ một tay khỏi tay lái, hoặc nheo mắt, quay đầu né gió khiến tầm nhìn hẹp đi. Vì thế hãy chặn gió từ trước thay vì xử lý khi nước mắt đã chảy.
Kính chắn gió của mũ bảo hiểm: lớp che đầu tiên
Nếu hay đi đường thoáng, mũ có kính chắn gió đáng cân nhắc; mũ nửa đầu thường không có kính nên mắt hứng trọn gió. Vài điều nên để ý:
- Hạ kính xuống hẳn khi chạy. Kính chỉ hạ một nửa vẫn để gió lùa từ dưới lên, đôi khi còn hắt gió thẳng vào mắt.
- Giữ kính sạch, không xước. Kính trầy làm nhìn kém, nhất là buổi tối gặp đèn ngược chiều. Lau bằng khăn mềm và nước sạch.
- Ban đêm dùng kính trong. Kính màu tối đỡ chói ban ngày nhưng làm khó nhìn khi trời tối.
- Mờ hơi nước ngày lạnh. Sáng sớm mùa đông, hé kính khi chờ đèn đỏ rồi hạ xuống trước khi chạy.
Mũ rộng dễ bị gió đẩy lệch, kính lệch theo và lại hở mắt. Bài mũ bảo hiểm khi nhận xe thuê kiểm tra gì có danh sách điểm cần xem.
Kính mắt bảo hộ khi mũ không có kính
Mũ không có kính chắn gió thì một chiếc kính mắt ôm sát mặt là cách che đơn giản. Nên ưu tiên:
- Gọng ôm sát, che được cả hai bên thái dương để gió không lùa từ cạnh vào.
- Tròng trong hoặc màu nhạt cho đi lại hằng ngày; tròng tối chỉ hợp ban ngày nắng.
- Gọng chắc, đeo thử cùng mũ xem có cấn tai hay bị quai mũ đẩy lệch không.
Người đeo kính cận đã có sẵn một lớp che, dù hở hai bên; xem thêm bài đeo kính cận dưới mũ bảo hiểm khi đi xe máy.
Nếu dùng kính áp tròng và hay khô mắt khi đi xe, hãy hỏi bác sĩ mắt.
Chớp mắt chủ động và cách thả lỏng mắt khi chạy
Chớp mắt trải lại lớp nước lên mặt mắt, mà khi lái ta hay nhìn chằm chằm và quên chớp. Vài thói quen nhỏ:
- Chớp mắt chủ động ở những điểm đều đặn, ví dụ mỗi lần dừng đèn đỏ hoặc khi đi qua một cột cây số. Chớp chậm và nhắm hẳn mắt trong tích tắc chỉ khi xe đã dừng hẳn.
- Khi đang chạy, chỉ chớp bình thường, không nhắm mắt lâu dù chỉ một chút.
- Đổi điểm nhìn: nhìn xa phía trước, rồi lướt qua gương, rồi nhìn lại mặt đường. Mắt di chuyển thì đỡ căng hơn nhìn một điểm.
- Đừng dụi mắt bằng tay khi đang lái. Nếu nước mắt làm mờ nhiều, giảm tốc, bật xi nhan và tấp vào chỗ an toàn.
Tránh giờ bụi và chia chặng nghỉ trên cung đường thoáng gió
Ngoài kính, chọn giờ và chỗ nghỉ cũng giúp mắt đỡ khô:
- Tránh khung giờ nhiều xe tải và bụi nếu có thể, nhất là đoạn gần công trình, bãi vật liệu ven đê hay đường gom ngoại thành.
- Ngày gió mạnh hoặc hanh khô, chuẩn bị kính kỹ hơn.
- Nghỉ trước khi lên cầu dài, đừng chờ tới giữa cầu Nhật Tân mới thấy mắt cay, vì trên cầu không được dừng xe.
- Dừng nghỉ sau mỗi chặng, chọn chỗ đỗ ngoài lòng đường như quán nước ven đê hay cây xăng, cởi kính, nhắm mắt nghỉ một lúc và rửa mặt bằng nước sạch nếu có.
Chạy dọc đê sông Hồng từ Long Biên lên Tây Hồ chẳng hạn, hãy ghé một quán nước giữa chặng thay vì chạy một mạch.
Khi nào nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ
Bài viết chia sẻ kinh nghiệm đi xe, không phải lời khuyên y khoa và không dùng để chẩn đoán. Cảm giác khô, cay do gió thường dịu đi sau khi nghỉ và ra khỏi chỗ gió. Nếu mắt đỏ, đau, khô hoặc cộm kéo dài nhiều ngày, nhìn mờ không hết sau khi nghỉ, hoặc nghi có dị vật bay vào mắt, hãy đến bác sĩ mắt để được kiểm tra, đừng tự dụi hay tự xử lý.
Về thuốc nhỏ mắt hay nước mắt nhân tạo, bài này không gợi ý loại nào. Muốn dùng, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ để được tư vấn đúng với tình trạng mắt của bạn.
Nguồn đối chiếu
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo phổ thông, mức độ phù hợp có thể thay đổi theo tình trạng mắt của từng người. Bạn có thể đối chiếu khuyến cáo sức khỏe trên cổng thông tin của Bộ Y tế.
Tóm lại, gió thổi vào mắt là chuyện khó tránh trên cầu và đê, nhưng hạ kính chắn gió, đeo kính ôm sát, chớp mắt chủ động và nghỉ đúng chỗ sẽ giúp mắt dễ chịu và nhìn đường rõ hơn. Các bài chăm sóc cơ thể khi đi xe khác nằm trong mục sức khỏe khi lái xe, còn toàn bộ chủ đề lái xe máy ở Hà Nội ở chuyên mục kỹ năng.