Gương cầu lồi ở góc ngõ cho bạn thấy chiếc xe đang tới, nhưng nó thu nhỏ chiếc xe ấy lại nên trông xa hơn thực tế. Bạn thấy một chiếc xe máy bé xíu trong gương, nghĩ còn xa, nhích ra, và nó đã ở ngay trước đầu xe. Bài này nói cách đọc khoảng cách qua gương, cách xử lý ở lối ra hầm chung cư, và việc nên làm khi gương mờ hoặc không có gương.
Gương cầu lồi ở góc ngõ cho nhìn rộng nhưng khoảng cách dễ lệch
Mặt gương cầu lồi cong ra ngoài nên thu được vùng nhìn rộng hơn nhiều so với gương phẳng. Đổi lại, mọi thứ trong gương đều bị thu nhỏ. Vật trông nhỏ hơn và xa hơn thực tế, kể cả khi chiếc xe chỉ còn cách góc ngõ rất gần. Đầu óc tự gán cho hình nhỏ cảm giác “còn xa”, và người đi xe hay bị đánh lừa ở chỗ này.
Hình ở mép gương còn bị méo nhiều hơn ở giữa, nên chiếc xe sát rìa có thể trông dẹt hoặc kéo dài, khó biết nó hướng về phía bạn hay chạy ngang.
Vì vậy gương cầu lồi trả lời tốt hai câu hỏi: có ai ở đó không, và họ đến từ hướng nào. Câu hỏi “còn cách bao xa” thì nó trả lời kém. Muốn biết xe tới gần cỡ nào, hãy dựa vào sự thay đổi của hình ảnh chứ không dựa vào kích thước.
Gương này khác gương chiếu hậu trên xe, thứ bạn tự chỉnh được như trong bài chỉnh gương xe máy khi dừng đèn đỏ. Gương ở góc ngõ là của khu phố, bạn chỉ có thể đọc nó cho đúng.
Đọc gương cầu lồi khi đi xe máy: ba điều cần nhìn để biết xe đang tới
Đừng nhìn gương như nhìn một bức ảnh. Hãy xem nó như một đoạn phim ngắn và tìm ba thứ.
Thứ nhất, có gì trong gương. Quét nhanh cả hai mép trước khi dừng mắt ở một chiếc xe. Trong ngõ Hà Nội, vật nhỏ nhất thường dễ bị bỏ sót nhất: đứa trẻ chạy ra, bà cụ đẩy xe hàng, chiếc xe đạp điện đi lặng lẽ.
Thứ hai, hình ảnh lớn lên nhanh hay chậm. Nhìn gương hai lần cách nhau chừng một hơi thở. Nếu chiếc xe phình to rõ rệt giữa hai lần nhìn, nó đang tiến sát nhanh. Kích thước gần như không đổi thì nó đi chậm hoặc chạy ngang. Nhỏ đi thì nó đang rời xa.
Thứ ba, nó đi vào tuyến nào. Ngõ nhỏ có nhiều xe rẽ vào cổng nhà, nhưng xi nhan trong gương quá bé để đọc, nên đừng đoán. Cứ coi như xe có thể ra tới góc.
Một mẹo nhỏ: chọn một mốc cố định trong gương như cột điện hay cánh cổng, rồi xem xe qua mốc đó nhanh đến đâu. Và hãy coi xe gần hơn một nấc so với điều mắt mách, vì cảm giác đầu tiên thường lạc quan.
Rẽ qua góc ngõ khuất: chậm lại trước khi thấy xe
Nhiều người chỉ giảm tốc khi đã thấy xe trong gương. Như thế là muộn, vì lúc đó bạn đã ở sát góc. Hãy nhả ga từ trước chỗ rẽ, tay đặt hờ vào phanh, và vào góc bằng tốc độ mà bạn dừng lại được gọn.
Ngõ nhỏ khu phố cổ vào giờ sáng sớm là ví dụ rõ nhất. Quán xá mở cửa, xe giao hàng ra vào, người đi bộ đi giữa lòng ngõ. Người chạy ngõ hằng ngày quen đường nên có khi không giảm tốc ở góc, và bạn là người mới đến thì càng nên nhường phần cẩn thận về mình.
Từng bước khi gặp góc khuất có gương:
- Giảm ga từ sớm, giữ phía bên phải ngõ, không cắt góc sang bên trái.
- Đọc gương hai lần liên tiếp.
- Nếu gương trống, nhích đầu xe ra từng chút và nhìn thẳng bằng mắt, tay vẫn giữ phanh.
- Chỉ tăng tốc khi đã nhìn được cả hai hướng bằng mắt, không chỉ qua gương.
Mặt ngõ cũ thường có gạch ẩm và rãnh nước, nên nếu phải hãm, hãy bóp phanh nhẹ và đều. Tinh thần của việc giữ khoảng cách an toàn khi đi xe máy vẫn đúng trong ngõ hẹp: càng ít chỗ, càng phải đi chậm.
Gương cầu lồi lối ra hầm chung cư: dừng ở đâu, nhìn gì
Lối ra hầm chung cư có những rủi ro riêng.
Thứ nhất là ánh sáng. Từ hầm tối lên mặt đất sáng, mắt cần một lúc để quen, đúng lúc bạn phải nhìn vào một chiếc gương nhỏ. Buổi tối thì đèn xe chiếu vào gương có thể làm hình bị chói, chỉ còn thấy hai chấm sáng.
Thứ hai là dốc và tường chắn. Miệng hầm thường có tường hoặc trụ che hai bên, nên bạn chỉ thấy đường nội khu khi đầu xe đã gần ra tới nơi.
Thứ ba là người đi bộ: trẻ con đạp xe quanh sân, người dắt chó, người xách đồ vừa ra khỏi thang máy.
Cách xử lý đơn giản:
- Giảm tốc từ giữa dốc, đừng đợi tới miệng hầm mới phanh.
- Dừng hẳn một nhịp ở mép trên của dốc, trước khi đầu xe nhô vào đường nội khu.
- Đọc gương, rồi nghe tiếng động cơ và tiếng bước chân. Trong không gian có tường bao, âm thanh thường tới trước hình ảnh.
- Nhìn cả hai hướng, không chỉ hướng có gương. Xe xuống hầm có thể chạy nhanh hơn vì đang xuống dốc.
- Đừng bám sát đuôi xe trước ở đoạn dốc, để dư chỗ nếu xe đó trôi lùi hoặc dừng đột ngột.
Khi gương mờ hoặc không có: tốc độ chậm và còi nhẹ
Gương ngoài ngõ ít ai lau: hơi nước bám sau cơn mưa, bụi bám lâu ngày, hoặc bị va quệt nên xoay lệch hướng. Nguyên tắc ở đây: gương không đáng tin thì coi như không có gương.
Chậm lại tới mức dừng được ngay trong tầm mắt. Chạy với tốc độ sao cho bạn dừng kịp trước thứ mà bạn chưa nhìn thấy. Ở góc khuất không gương, đó thường là tốc độ đi bộ nhanh, và dừng hẳn ở mép góc nếu cần.
Bấm còi nhẹ, một tiếng ngắn. Mục đích là báo “có xe đang tới”, không phải đòi đường. Trong ngõ có tường hai bên, tiếng còi dội lại rất to, nên bấm dài hoặc liên tục chỉ khiến người ta giật mình. Một số khu dân cư có quy định hạn chế dùng còi, hãy theo biển báo tại chỗ; quy định có thể thay đổi, nên kiểm tra văn bản mới nhất.
Mở tai ra. Tắt nhạc, bỏ tai nghe khi vào ngõ. Xe đạp điện êm nên bạn phải dựa nhiều hơn vào mắt.
Nếu ngõ quá hẹp, quá đông, hoặc bạn chưa đủ tự tin, dắt xe qua đoạn khuất là lựa chọn hoàn toàn bình thường. Còn nếu đã lỡ vào nhầm ngõ, đừng cua gấp giữa đoạn đông; xem cách quay đầu xe máy ở ngõ nhỏ để quay đầu gọn hơn.
Tập đọc gương cho thành thói quen
Kỹ năng này chỉ ngấm khi thực hành. Chọn một chiếc gương ở góc ngõ quen, đứng bên cạnh một lát vào giờ vắng. Xem một chiếc xe đi qua: nó trông bé và xa thế nào trong gương, rồi ngoài đời nó ra tới góc sau bao lâu. Làm vài lần, bạn sẽ tự hiệu chỉnh được độ lệch giữa hình trong gương và thực tế.
Lần tới gặp góc ngõ có gương, thử làm ba việc: nhả ga trước góc, đọc gương hai lần, và nếu còn nghi ngờ, bấm còi nhẹ một tiếng. Muốn đọc tiếp các bài về cách quan sát trên đường, ghé chuyên mục kỹ năng lái cơ bản, hoặc xem toàn bộ hướng dẫn tại mục kỹ năng.