Nhiều người để ý lốp, phanh và đèn mà quên rằng gương chiếu hậu là đôi mắt phụ của mình trên đường. Chỉnh gương xe máy khi dừng đèn đỏ là thói quen nhỏ nhưng mang lại giá trị lớn: bạn chọn được thời điểm xe đứng yên, tay rảnh, và quan sát được cả hai bên trước khi dòng xe chuyển động trở lại. Bài này nói cách chỉnh gương xe máy đúng chuẩn, các lỗi hay gặp, và những điểm riêng cần lưu tâm khi bạn đi bằng xe thuê.
Tổng quan các tình huống và kỹ năng lái nằm ở trang kỹ năng và tình huống, còn thủ tục và kiểm tra xe trước khi nhận nằm trong trang thuê xe máy.
Cách chỉnh gương xe máy đúng chuẩn ngay tại vạch đèn đỏ
Nguyên tắc vàng là chỉnh gương cho vai của bạn biến mất khỏi tầm nhìn tối đa, chỉ để lại một góc nhỏ ở mép trong làm mốc thân xe. Chỉnh gương ngang: nghiêng ra ngoài tới mức bạn vừa thấy hết làn kế bên, không nghiêng quá thành thấy lề đường mà bỏ sót xe cùng chiều. Chỉnh gương dọc: hạ thấp vừa để thấy được mặt đường sát sau, vì phần nhiều xe máy lưu thông ở phố Hà Nội đổi làn từ hai phía, nếu gương chỉ ngắm trời thì gần như vô dụng.
Thứ tự làm tại đèn đỏ rất gọn: nhìn nhanh gương trái, chỉnh, nhìn gương phải, chỉnh, rồi liếc lại lần cuối khi đèn còn vài giây. Cả buổi chỉ mất khoảng mười lăm giây, và bạn không cần rời khỏi yên xe. Với người hay đi các tuyến đông như khu cầu Long Biên buổi sáng, khoảng mười lăm giây đó đáng giá hơn nhiều phút hoảng hốt khi không thấy xe phía sau.
Vì sao dừng đèn đỏ là thời điểm chỉnh gương tốt nhất
Chỉnh gương khi đang chạy là tự rủi ro: một tay rời bóp phanh, mắt rời đường, và chỉ cần hai giây thiếu tập trung cũng đủ để va chạm. Chỉnh trước khi xuất phát thì hay quên, hoặc chỉnh xong lại bị xê dịch khi xe va dọc trên đường. Dừng đèn đỏ cho bạn trạng thái trung tính: xe đứng, tay chắc, chân chống buộc xuống hoặc hai bàn chân chống đất, và bạn có tới vài chục giây trống hoàn toàn của mình.
Ngoài ra, hàng vạch đèn đỏ chính là lớp học thật: đứng giữa dòng xe, bạn quan sát được ngay gương của mình có bắt được xe bus tiến gần bên trái không, có thấy xe chở hàng chen mép phải không. Chỉnh rồi kiểm chứng ngay, sai thì sửa ở đèn đỏ kế tiếp, quen dần thành phản xạ.
Lỗi hay gặp khi chỉnh gương và cách khắc phục
Lỗi phổ biến nhất là chỉnh gương để soi chính mình: nhiều người thích thấy vai và người mình trong gương vì cảm giác chắc chắn, nhưng phần lớn diện tích gương bị thân thể bạn che mất, đúng vùng cần thấy nhất. Lỗi thứ hai là hai gương xiên vào nhau, cùng soi một dải mặt đường, để hở hoàn toàn góc ngoài bên phải, nơi xe taxi hay tạt vào đón khách. Lỗi thứ ba là gương lỏng: chỉnh lúc đầu rất chuẩn, chạy một quãng thì rung xê dịch, nên siết lại vít cổ gương nếu có thể.
Cách kiểm tra nhanh: đứng tại đèn đỏ, nhắm một con xe đang tiến gần phía sau từ xa, và theo dõi nó liên tục từ gương trái sang gương phải. Nếu có khoảnh khắc nó biến mất giữa hai gương, nghĩa là còn góc mù ở giữa, hãy mở rộng thêm một chút cả hai gương. Nếu thấy nó suốt hành trình tiến gần tới bên mình, góc mù đã bị thu hẹp tới mức chấp nhận được.
Một lưu ý về phụ kiện: gương cầu lồi dán thêm có thể mở rộng tầm nhìn nhưng đồng thời làm xa hình ảnh, khiến bạn đánh giá sai khoảng cách. Nếu dán, hãy dán ở góc ngoài mặt gương, phần dành riêng cho góc mù, chứ không phủ kín cả tấm kính. Và quan trọng hơn bất kỳ phụ kiện nào là nhịp liếc gương: lưu thông dày thì vài giây một lần, đường thoáng thì giãn ra, để não luôn có sẵn bức tranh phía sau.
Gương trên xe thuê: kiểm tra trước khi chỉnh
Xe thuê có một đặc thù: nhiều người dùng qua tay, và gương của nó thường bị chỉnh theo dáng người trước. Vì vậy đừng lấy gương chuẩn mặc định, hãy coi bước chỉnh gương là một phần của bước nhận và trả xe máy: nhìn gương có nứt mặt, có trầy kính, có lỏng cổ không, và kính cầu lồi phụ nếu có còn dán chắc hay không. Gương nứt thì nhờ đổi xe hoặc đổi gương, vì gương nứt làm méo hình ảnh và khiến khoảng cách thực tế khó phán đoán.
Khi nhận xe, bạn cũng nên làm thử một thao tác siết nhẹ cổ gương: gương quá lỏng sẽ tuột lại sau vài cú sốc ổ gà, và phát hiện điều đó ngay tại cửa hàng vẫn hơn phát hiện giữa đường. Đồng thời đặt lại tư thế ngồi chuẩn của mình trước rồi mới chỉnh gương, vì dịch ngồi đi vài centimet cũng làm đổi hết toàn cảnh của hai gương.
Đi đường dài rời Hà Nội, gương lại càng quan trọng hơn trong phố: trên quốc lộ, đèo hoặc đường tỉnh, xe tải và xe khách tới từ phía sau nhanh và im lặng hơn bạn tưởng. Một bộ gương chỉnh chuẩn là hệ thống cảnh báo sớm rẻ nhất mà bạn có, và nó có sẵn trên mọi chiếc xe, chỉ chờ bạn dành cho nó mười lăm giây tại vạch đèn đỏ đầu tiên.
Tóm lại, mười lăm giây tại đèn đỏ đổi lấy cả hành trình an toàn
Chỉnh gương xe máy khi dừng đèn đỏ không phải kỹ năng hoa mỹ, mà là bước vệ sinh an toàn cơ bản: vai ra khỏi tầm ngắm, hai gương phủ hai bên, và một lần liếc kiểm chứng trước khi đèn xanh. Làm quen thói quen này trên cả xe nhà lẫn xe thuê, và hãy nhớ rằng gương tốt không thay cho việc quay đầu quan sát, nó chỉ giúp bạn biết có cần quay đầu hay không. Đi cẩn thận và giữ cho bộ gương của mình luôn sẵn sàng làm việc.