Không cơn mưa nào báo trước đủ sớm ở Hà Nội, và tình huống kinh điển của người đi xe máy là đang giữa chặng, mưa đổ, và xung quanh toàn là nhà cửa không quen. Trú tạm khi mưa lớn đòi hỏi một bộ kỹ năng nhỏ: chọn chỗ trú đúng, bảo vệ đồ và xe trong lúc chờ, và quyết định khi nào đi tiếp. Bài viết này đi qua từng bước của tình huống này với góc nhìn của người đi xe máy thuê.
Chọn chỗ trú: an toàn trước, tiện sau
Tiêu chí đầu tiên của chỗ trú mưa không phải là khô mà là an toàn. Tránh các chỗ trú ngay mép đường lớn: phần lề ướt trơn, các xe qua lại văng nước và các tình huống trượt va xảy ra nhiều nhất ở đúng các đoạn này. Chọn các chỗ lùi sâu vào hè phố, có mái hiên rộng, hoặc các không gian công cộng như hiên ngân hàng, mái vảy trước cửa hàng lớn, bãi gửi xe có mái. Cây to là chỗ trú tệ: nước chảy thành dòng theo tán, sét gió kèm theo, và cành gãy là rủi ro thật.
Tuyệt đối không trú dưới các cầu vượt, gầm cầu gần lòng đường, hoặc các đoạn đường ngập đang chảy: nước ngập qua đường có thể đẩy xe và người. Nếu bắt buộc phải dừng giữa đường vì mưa quá lớn không thấy đường, bật đèn khẩn nếu có, lùi sát lề nhất có thể và đứng cạnh xe phía lề, không ngồi trên yên giữa dòng nước chảy.
Giữ xe trong lúc trú
Xe máy thuê dưới mưa cần được đặt đúng chỗ: đứng bằng càng giữa trên mặt phẳng, không dựa vào cột hay tường vì các cú gió mạnh lúc mưa giông dễ làm đổ xe. Lấy túi niêm hoặc áo mưa che phần yên và cốp nếu chờ lâu: ngấm nước vào khe khóa và hộc đồ là nguồn rắc rối sau này nhiều hơn phần xe ướt bên ngoài, vì các bộ phận điện như ổ khóa, công tắc còi đèn không thích nước đọng.
Nếu trú ở hiên nhà dân hoặc cửa hàng, hỏi phép một câu rồi mới dắt xe vào: một câu hỏi lịch sự hầu như luôn được đồng ý, và còn mua được sự thân tình cho các lần sau. Đứng gần xe, vừa giữ đồ vừa canh xe: thời điểm mưa lớn là lúc các kẻ trộm cơ hội hoạt động, vì mọi người đều mải lo che mình mà lơ là xe.
Đồ đạc: ngăn nước vào ba lớp
Khi mưa đổ giữa chặng, thứ quý nhất không phải là bạn mà là đồ đạc, đặc biệt điện thoại, giấy tờ và các vật không được ướt. Nguyên tắc ba lớp: điện thoại và giấy tờ trong túi zip nhỏ, túi zip trong túi niêm, túi niêm đặt trong cốp hoặc trong cùng của balo. Ba lớp nghe thừa, nhưng mỗi lớp là một lần bảo hiểm, và chi phí của cả ba lớp rẻ hơn rất nhiều một điện thoại bị ngấm nước.
Với áo mưa và đồ bảo hộ đang mặc ướt, khi trú lâu thì dỡ lớp ướt ngoài ra, đặc biệt nếu chờ hơn nửa tiếng: mặc áo ướt bó lâu làm mất nhiệt và khó chịu hơn nhiều so với thời gian tiết kiệm được. Vắt lớp ngoài lên tai xe hoặc móc gần đó cho ráo bớt, và giữ thân người khô để sẵn sàng đi tiếp khi mưa nhỏ.
Quyết định đi tiếp: đọc tín hiệu mưa
Trú tạm không phải chờ mưa tắt hẳn mà chờ đến mức đi được an toàn: tầm nhìn đủ xa, mặt đường hết chảy mạnh, và mưa chỉ còn nhỏ. Quan sát ba tín hiệu: xe máy khác bắt đầu đi lại đông, vệt nước trên mặt đường hết dâng, và nhìn xa thấy trời sáng dần phía hướng mưa di chuyển. Khi cả ba tín hiệu có, mặc lớp khô, đi chặng đầu thật chậm vì mặt đường và hè phố lúc này trơn nhất.
Các trường hợp không nên đi tiếp dù mưa đã nhỏ: sấm sét vẫn gần, đường phía trước đã nghe tin ngập sâu, và thân người đã lạnh run. Trong các trường hợp này, tiếp tục trú hoặc đổi phương án, gọi cho người quen hoặc các dịch vụ vận chuyển nếu công việc gấp. Với xe thuê, không có chuyến đi nào quan trọng đến mức đánh đổi an toàn trong mưa giông.
Sau khi về: xử lý xe và đồ
Về đến nơi sau chuyến mưa, đừng cất xe ngay vào chỗ kín: lau khô yên, tay lái, gương và khóa cổ, mở cốp ráo bớt nếu nước lọt vào. Các khe khóa và công tắc được lau khô ngay hôm đó hoạt động tốt hôm sau, còn để ẩm qua đêm là lúc rỉ sét bắt đầu. Với đồ đạc, lấy hết ra và phơi theo đúng trình tự đã bàn trong bài xử lý đồ bảo hộ ướt, ưu tiên giấy tờ và điện thoại trước khi thấm sâu.
Nếu mưa hôm đó có mưa đá hoặc giông gió lớn và xe có dấu hiệu bất thường sau chuyến đi, như đèn chập chờn hay còi kêu đục, chụp ảnh các dấu hiệu và nhắn cửa hàng ngay tối hôm đó: báo sớm luôn giúp xử lý sớm, và cửa hàng kịp kiểm tra trước sáng hôm sau khi bạn còn cần xe đi làm.
Các tình huống đặc biệt khi trú mưa
Mưa lớn kèm giông luôn đáng coi trọng hơn mưa đều: gió giật có thể quật đổ xe đang dựng, và sét là lý do không trú dưới cây to hay gần cột điện kim loại cao. Nếu giông mạnh bất thường, khi có thể hãy đưa xe vào bãi gửi gần nhất có mái bạt, chấp nhận phí gửi nhỏ để đổi lấy chỗ an toàn thật sự cho cả người và xe. Với các cơn mưa đá, tấm áo mưa căng thành mái che đầu và giữ mũ bảo hiểm luôn trên đầu: mưa đá đánh trực tiếp vào mũ thì không sao, vào đầu trần thì rất đau.
Một tình huống khác hay gặp: mưa lớn đúng lúc đang chở đồ quan trọng không được ướt, như hồ sơ, thiết bị. Khi đó, thứ tự ưu tiên rõ ràng giúp quyết định nhanh: dừng an toàn, che đồ trước khi che mình, rồi mới tìm chỗ trú lâu hơn. Người có sẵn túi niêm theo người gần như không bao giờ rơi vào thế bị động này, và chi phí cho vài túi niêm là khoản nhỏ nhất so với giá trị của những gì chúng bảo vệ.
Trú mưa cùng trẻ nhỏ hoặc người già
Nếu trên xe có cháu nhỏ hoặc người lớn tuổi, tiêu chí chọn chỗ trú cần nghiêm ngặt hơn một chút. Trẻ nhỏ khó chịu khi bị ướt lâu và dễ lạnh dù trời nóng, nên ưu tiên nơi kín gió thật sự, có ghế ngồi hoặc ít nhất một bậc lối vào khô ráo để đặt đồ. Người già thì cần mặt bằng phẳng, không trơn, vì bậc thềm ướt là rủi ro té ngã lớn hơn cả việc đứng dưới mưa thêm vài phút. Khi đỡ được người yếu đi trước vào nơi trú, người lái mới quay lại lo xe. Đôi khi chia nhỏ cuộc đi, trú ở điểm có mái che rộng rồi tiếp tục, an toàn hơn là cố về liền một mạch trong mưa to.
Chuẩn bị sẵn trong cốp cho ngày mưa
Người hay đi mưa thường để trong cốp một túi ni lông gấp nhỏ, một khăn và một áo mưa dự phòng thay cho chiếc đã ướt. Chiếc túi ni lông gấp lại chỉ bằng bàn tay nhưng cứu điện thoại, ví và giấy tờ khỏi thấm nước khi không kịp trú. Khăn lau mặt sau khi xuống mưa giúp bạn tỉnh táo hơn khi tiếp tục lái, vì nước chảy vào mắt làm giảm khả năng quan sát. Một bộ đồ mưa khô thay cho bộ ướt giữa ngày cũng giữ thân nhiệt ổn định, đặc biệt khi chiều tối nhiệt độ hạ nhanh. Vài vật nhỏ đó biến cơn mưa bất chợt từ sự cố thành chuyện bình thường trong ngày.
Trú đúng chỗ là một nửa của đi mưa an toàn
Đi mưa an toàn không có nghĩa là cưỡi xe băng qua mọi cơn mưa, mà là biết dừng đúng lúc và trú đúng chỗ. Chỗ trú an toàn, đồ ba lớp, xe đặt đúng, và quyết định đi tiếp dựa trên tín hiệu thực tế: đó là toàn bộ kỹ năng của tình huống mưa lớn giữa đường, và nó làm nên khác biệt giữa một cơn mưa chỉ là phiền phức và một cơn mưa thành sự cố. Nếu bạn thuê xe máy ở Hà Nội mùa mưa và muốn được tư vấn thêm về trang bị cũng như cách xử lý khi có sự cố, hãy liên hệ với Nguyễn Tú. Đừng quên đọc kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội và các bài kinh nghiệm khác để mùa mưa của bạn nhẹ nhàng hơn.