Chạy xe qua đường ngập là tình huống mỗi mùa mưa người Hà Nội đều gặp ít nhất vài lần. Cơn mưa to kéo dài làm các tuyến trũng ngập nhanh, nước đục che mất gờ đường và hố ga mở, và câu hỏi đặt ra: vượt hay chờ. Quyết định sai có thể khiến xe chết máy giữa ngập, tốn tiền sửa và còn nguy hiểm cả người lẫn xe. Bài viết này tóm tắt cách đánh giá đường ngập sau mưa, kỹ thuật vượt và xử lý khi sự cố xảy ra, dành cho khách thuê xe máy trong nội thành.
Đánh giá đường ngập sau mưa trước khi quyết định
Nguyên tắc số một khi gặp nước ngập: nếu không nhìn thấy mặt đường thì không chạy qua. Nước đục che mất các hố ga mất nắp, rãnh mở và gờ xi măng, đây là các bẫy nguy hiểm nhất mùa mưa ở Hà Nội. Hãy dừng lại ở mép nước, quan sát các xe phía trước đi qua: họ đi ở vệt nào, nước dâng tới đâu trên bánh xe họ, có xe nào chết máy giữa chừng không.
Độ sâu an toàn cho xe máy phổ thông là mức nước dưới nửa bánh xe, tức khoảng dưới hai mươi phân. Với mức này, hốc gió và bộ Bugi thường chưa bị chạm nước. Trên mức đó, khả năng nước tràn vào ống gió hoặc hút vào xy lanh tăng nhanh, đặc biệt với xe máy. Nếu nước đã tới gần giữa bánh xe hoặc bạn không ước lượng được, lựa chọn đúng là chờ hoặc đi đường khác.
Nước ngập cũng có dòng chảy. Ở các trục trũng gần mương mở, nước chảy mạnh có thể đẩy ngang cả người và xe nhỏ. Nếu thấy rác, lá cây trôi nhanh trên mặt nước, tức dòng chảy không hề yếu, đừng liều băng qua giữa dòng. Chỉ nên đi ở đoạn nước lặng hoặc vệt đã có nhiều xe qua an toàn.
Kỹ thuật chạy xe qua đường ngập an toàn
Nếu quyết định vượt, hãy chuẩn bị trước. Với xe số, về số một hoặc số hai và giữ vòng máy cao hơn thường ngày bằng côn nửa, vì giữ máy rền giúp hạn chế nước hút ngược vào ống thải. Với xe ga, giữ ga đều và di chuyển chậm, bám theo vệt bánh xe đi trước. Tốc độ lý tưởng là chậm nhưng đều, không dừng giữa ngập.
Tư thế ngồi: hai chân dang nhẹ sẵn sàng chống, lưng thẳng để phản ứng nhanh nếu bánh xe vấp hố ga. Nhìn thẳng vào vệt xe trước, không nhìn xuống mặt nước vì dễ bị giác quan đánh lừa. Nếu có người đi bộ qua trước, ngắm vị trí hố ga của họ để né, vì người đi bộ thường phát hiện hố ga mở bằng mắt thường rất nhanh.
Tuyệt đối tránh khi đang trong đoạn ngập: bóp phanh gấp, bẻ lái mạnh, hay về số. Mọi thao tác gấp trong nước đều dễ làm xe trượt. Nếu giữa ngập mà xe bắt đầu ù ù yếu đi, đó là dấu hiệu nước sắp vào máy: giữ ga đều tiến về phía trước, không dừng lại giữa chừng vì dừng là lúc nước tràn vào nhanh nhất.
Khi xe chết máy giữa ngập: xử lý đúng cách
Nếu xe tắt máy trong nước, việc quan trọng nhất là không đề lại ngay. Đề khi buồng máy đã có nước có thể gây hư pít tông và thanh truyền, biến một sự cố nhỏ thành sửa máy lớn. Dắt xe ra khỏi đoạn ngập trước, để khô, rồi mới thử đề. Nếu đề không nổ hoặc có dấu hiệu bất thường như nước lẫn nhớt, gọi hỗ trợ hoặc liên hệ chủ xe thuê để được hướng dẫn, đừng cố chạy tiếp.
Xe ga chết máy giữa ngập còn cần cẩn thận hơn vì ống gió của xe ga thấp. Kéo xe ra chỗ khô, lật yên kiểm tra chỗ lọc gió nếu biết, và nếu không chắc thì để xe nghỉ ít nhất mười lăm phút cho nước chảy hết. Với khách thuê xe máy, báo ngay cho chủ xe khi sự cố xảy ra ở mức nước sâu, vì cố khởi hành tiếp có thể làm hỏng động cơ mà không ai mong muốn.
Sau khi ra khỏi ngập, chạy chậm một đoạn, thử phanh xa xa cho phanh khô lại, và nghe tiếng máy có đều không. Phanh ướt rất hay gặp sau khi qua ngập, bóp nhẹ nhịp vài lần để lá khô bám trở lại trước khi vào đường lớn. Các dấu hiệu bất thường như máy rên, ga đơ đều là lý do nên ghé kiểm tra sớm.
Phòng tránh và chọn đường khi mưa to
Khả năng tốt nhất vẫn là không rơi vào thế. Trước khi ra đường trong ngày mưa to, xem trước các khu trũng quen thuộc trên tuyến dự kiến và chọn đường vòng lên cao hơn. Mùa mưa, các vệt ngập trũng của Hà Nội dân đi đường ai cũng thuộc, chỉ cần hỏi một người quen là tránh được hàng chục phút mò mẫm.
Trong cơn mưa đang to, nếu không bắt buộc phải đi, hãy đợi mưa dứt khoảng mười lăm phút, phần lớn các điểm ngập thoát nhanh sau khi mưa ngớt. Trong lúc chờ, đứng dưới mái an toàn, tránh gốc cây to và biển hiệu vì gió kèm mưa có thể quật đổ. Các tình huống thời tiết khác như mưa dông gió giật có bài riêng trong mục thời tiết và đường sá, còn các tình huống bất ngờ khác trên đường được kể trong mục tình huống giao thông. Tổng hợp các bài kỹ năng nằm trong mục kỹ năng, đáng đọc trước mùa mưa.
Câu trả lời cho câu hỏi vượt hay chờ phụ thuộc vào ba điều: bạn có nhìn thấy mặt đường, nước có dưới nửa bánh xe, và có vệt an toàn để đi theo. Thiếu một trong ba, hãy chờ. Chạy xe qua đường ngập không phải chỗ để thể hiện, mà là chỗ để quyết định đúng, vì chiếc xe nguyên vẹn và người về đến nhà luôn quan trọng hơn vài phút tiết kiệm được.