Mỗi năm chỉ có vài ngày quanh rằm tháng Ba âm lịch, cánh đồng ven sông Hồng ở Đan Phượng mới rộn tiếng sáo trên trời. Nhiều gia đình muốn đưa con đi hội diều Bá Dương Nội để các bé tận mắt thấy những cánh diều lớn mang sáo bay lên, nhưng lại lúng túng: hội rơi vào ngày nào dương lịch, đi xe máy đường nào, gửi xe ở đâu và đứng chỗ nào cho trẻ khỏi vướng dây diều. Bài này đi lần lượt từng việc.
Hội diều Bá Dương Nội có gì khác các hội làng
Làng Bá Dương Nội nằm sát chân đê, bên bãi bồi sông Hồng ở vùng Đan Phượng; sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, làng thuộc xã Ô Diên. Hội gắn với Miếu Diều, nơi thờ Thần Linh Châu Thổ, nằm giữa vùng đồng canh tác của làng. Theo trang thông tin của xã và báo chí, hội mang ý nghĩa cầu gió, mong mưa thuận gió hòa; phần lễ có nghi thức trình diều và lễ cầu phong trước khi diều được thả.
Diều Bá Dương Nội là diều không đuôi, cánh mang dáng lá cây như lá muỗm, lá chanh, và phải gắn sáo để khi lên cao phát ra tiếng. Theo quy định được xã Ô Diên đăng tải, diều dự thi gắn từ ba ống sáo trở lên; diều được đánh giá cao khi lên cao, đứng gió không chao đảo và tiếng sáo trong, vang xa.
Hội diều làng Bá Dương Nội đã được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; lễ đón bằng công nhận được tổ chức dịp rằm tháng Ba năm 2025 ngay tại Miếu Diều. Nghề làm diều sáo của làng cũng được công nhận là nghề truyền thống Hà Nội.
Lịch hội theo âm lịch: thường quanh rằm tháng Ba
Hội thường diễn ra từ 14 đến 16 tháng Ba âm lịch, chính hội là ngày rằm. Đổi ra dương lịch, các năm gần đây hội rơi vào khoảng giữa tháng Tư tới đầu tháng Năm, mỗi năm một khác. Có năm hội kéo dài hơn, mời thêm các câu lạc bộ diều ở nơi khác về giao lưu.
Vì sao phải kiểm tra trước khi đi:
- Lịch hội có thể thay đổi, thu gọn hoặc tạm dừng tùy năm.
- Diều chỉ lên khi có gió; trời lặng gió hay mưa dông, phần thả diều có thể dời giờ.
- Giờ khai mạc và giờ thi do ban tổ chức thông báo riêng từng năm.
Khoảng một tuần trước rằm tháng Ba, hãy xem thông báo trên trang thông tin của xã Ô Diên hoặc nhờ người quen trong vùng hỏi giúp.
Diều sáo Đan Phượng: đường xe máy từ Long Biên lên làng
Hai hướng dưới đây đều không đi vào cao tốc. Luôn đặt bản đồ ở chế độ xe máy, gõ “Miếu Diều Bá Dương Nội” hoặc “làng Bá Dương Nội”.
Theo quốc lộ 32: dễ nhớ, hợp khi chở trẻ
Từ Long Biên, qua sông Hồng bằng cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên, xuyên phố sang phía Cầu Giấy, rồi theo Xuân Thủy, Hồ Tùng Mậu ra Nhổn. Bám quốc lộ 32 qua Trạm Trôi tới khu Phùng, sau đó rẽ theo chỉ dẫn bản đồ về phía sông Hồng. Quốc lộ 32 qua nhiều chợ, xe tải chạy chung, nên giữ làn phải. Cùng trục này, bài đình Tường Phiêu ở Phúc Thọ có thêm lưu ý cho chặng quốc lộ.
Bám đê sông Hồng: đẹp nhưng cần quen đường
Người quen đường đê có thể đi Yên Phụ, Âu Cơ, An Dương Vương, qua gầm cầu Thăng Long tới vùng Chèm rồi bám đê lên phía Đan Phượng. Đoạn đầu được tả kỹ trong bài đền Chèm chạy ven đê phía bắc. Mặt đê hẹp, nhiều xe chở cát, đất; cách giữ khoảng cách với loại xe này có trong bài xe ben chở đất đá trên đường ngoại thành. Chở trẻ nhỏ thì nên chọn quốc lộ 32.
Hai lưu ý chung: không đi làn chính Đại lộ Thăng Long vì cấm xe máy; và vùng ven sông quanh Ô Diên đang có công trường cầu Hồng Hà thuộc Vành đai 4, nối sang Mê Linh, nên có xe công trình ra vào và đường có thể phân luồng. Đi theo biển tại chỗ, không vào lối có biển cấm.
Xuống làng ven sông và gửi xe ngày hội
Dốc từ mặt đê xuống làng thường ngắn và gắt. Bật xi nhan sớm, giảm hẳn tốc độ trước khi rẽ, bóp đều cả hai phanh; người ngồi sau ôm chắc bé. Đừng dừng xe trên mặt đê để ngắm diều.
Ngày hội đông, nên đến sớm và:
- Gửi xe ở điểm trông giữ do làng hay ban tổ chức bố trí, hoặc nhà dân nhận trông; hỏi trước, lấy vé.
- Chụp ảnh chỗ để xe kèm một mốc dễ nhận.
- Không đỗ trên mặt đê, bờ ruộng, lối ra đồng hay trước cổng miếu.
- Không chạy xe ra giữa đồng.
Xem thả diều sáo ở đâu cho an toàn, nhất là với trẻ nhỏ
Diều thi là diều lớn, sức kéo mạnh: người thả phải chạy trên đồng, kéo dây để đưa diều lên, có khi cần cả nhóm giữ. Vì vậy:
- Đứng ở mép đồng hoặc khu vực ban tổ chức dành cho người xem; không đứng trên đường chạy của đội thả diều.
- Không bước qua, chạm hay giật dây diều đang căng.
- Để mắt lên trời khi diều đang lên hoặc hạ, tránh đứng ngay dưới hướng diều có thể rơi.
- Nắm tay trẻ, không cho bé chạy theo diều; hẹn sẵn một điểm gặp nếu lạc nhau và dặn bé nhớ số điện thoại của bố mẹ.
- Đồng trống ít bóng mát: đội mũ rộng vành, mang nước, áo khoác mỏng.
- Mang rác về, không giẫm lên hoa màu của người làng.
Khi diều đã đứng gió trên cao, hãy cho bé đứng yên nghe tiếng sáo vọng xuống cánh đồng.
Chở trẻ nhỏ và tính giờ về
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, Điều 33 khoản 1, cho người lái xe máy chở tối đa hai người trong một số trường hợp, trong đó có chở trẻ em dưới 12 tuổi. Khoản 2 yêu cầu cả người lái lẫn người được chở đội mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn và cài quai đúng quy cách. Mũ của bé phải vừa đầu; cách chọn có trong bài chọn mũ bảo hiểm cho trẻ. Cho bé ngồi giữa hai người lớn và nghỉ chân một lần giữa đường.
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở cửa 09:00–21:00 và không giao xe ngoài giờ. Muốn có mặt ở làng từ sáng, hãy nhận xe từ chiều hôm trước. Rời làng khi trời còn sáng, và để sẵn áo mưa trong cốp vì mùa này hay có mưa rào. Báo cửa hàng trước khi đi xa và lưu số 0942467674. Tiền cọc, thời gian và chi phí giao nhận xe đều được xác nhận trực tiếp khi đặt.
Một ngày hội diều trọn vẹn là xem lịch âm và thông báo của xã trước, đi quốc lộ 32 thay vì cao tốc, gửi xe gọn dưới chân đê và đứng xem ở mép đồng. Các điểm đi khác ở rìa thành phố có trong chuyên mục ngoại thành Hà Nội, và gợi ý đi chơi khắp Hà Nội xem ở trang du lịch.