Trong các di tích còn mở cửa trong khu phố cổ, nhà cổ 87 Mã Mây là điểm nhỏ mà đáng xem: một ngôi nhà ống tuổi đời gần hai trăm năm, còn giữ không gian sống của một gia đình Hà Nội xưa. Điều cần tính nhất là chuyện nhà cổ Mã Mây đi xe máy vào thế nào, khi phố Mã Mây hẹp, đông và gần như không có chỗ đỗ ngay trước cửa. Bài này đi theo trình tự thực tế của một buổi: chọn lối vào phố nhỏ, để xe ở mép phố cổ rồi đi bộ tới, và chọn giờ xem cho khỏi chen trong nhà ống chật. Cách đi vào một phố hẹp khác trong cùng khu đã được kể trong bài về đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, đọc trước vài phút sẽ hình dung được kiểu phố nhỏ quanh đây.
Nhà cổ Mã Mây đi xe máy: chọn lối vào phố nhỏ
Phố Mã Mây là một phố nhỏ chạy dọc trong khu phố cổ, nối khu phố Hàng Đào với khu phố Hàng Lương, một đầu thông về phía đông, đầu kia gần mép tây bắc khu phố cổ. Đường hẹp, hai bên quán và nhà cổ san sát, người đi bộ nhiều, nên xe chạy vào được nhưng phải rất chậm, và đừng tính chuyện đỗ dọc phố ngay trước số nhà. Lối vào thuận nhất: từ phía Hàng Đào rẽ vào theo đúng chiều xe được phép, chạy chậm một đoạn rồi dừng ở bãi gửi xe gần đó; từ phía Hàng Lương cũng vậy theo chiều ngược lại.
Trên bản đồ, đặt điểm đến là số 87 phố Mã Mây nhưng đừng bấm chạy tới sát địa chỉ: nhiều đoạn phố cổ một chiều hoặc cấm theo giờ, và mục tiêu thật của bạn không phải số nhà mà là bãi xe gần đó. Ai đi lần đầu và chưa vững phố một chiều, nên dừng ở một điểm gửi xe đầu ngõ rồi đi bộ nốt phần còn lại, vừa an toàn vừa khỏi cản dòng người.
Gửi xe gần phố Mã Mây: để ở mép phố cổ rồi đi bộ vào
Quanh Mã Mây không thiếu bãi giữ xe: các bãi lớn nằm ở mép phố cổ, quanh các phố Hàng Đào, Đinh Liệt, Hàng Lương tiếp giáp các trục rộng hơn. Chọn bãi theo hướng tới của bạn để khỏi phải vượt phố sang bãi bên kia. Giữ xe buổi sáng thường thoải mái; từ giữa trưa trở đi, nhất là cuối tuần, các bãi nhỏ đầy trước, phải men sâu hơn vào phố mới còn chỗ.
Quy trình gọn: hỏi giá và khung giờ giữ, nhận phiếu, tách đồ quý mang theo người, và chụp một điểm mốc quanh vị trí xe, ví dụ góc một cửa hiệu hoặc biển tên phố gần đó, vì các con ngõ trong phố cổ nhìn nhau rất giống. Quãng đi bộ từ bãi tới số 87 chỉ vài phút, nên không có lý do gì cố chạy xe sát tận cửa. Ai định xem thêm nhiều điểm trong phố cổ sau nhà cổ, cứ gửi một chỗ duy nhất và đi bộ hết các điểm, đúng cách dạo phố cổ mà nhiều bài trên trang đã gợi ý.
Nhà cổ 87 Mã Mây: xem gì trong một ngôi nhà ống
Số 87 Mã Mây là một ngôi nhà ống xây từ giữa thế kỷ mười chín, dài và hẹp theo kiểu nhà ống Hà Nội: mặt tiền nhỏ nhưng bên trong sâu qua hai ba lớp không gian, có khoảng trời trong lấy sáng và thoáng. Tầng một mang dấu vết không gian buôn bán cũ, tầng hai mang không gian thờ và ở, trên tường còn các chi tiết gỗ chạm và cách bày đồ đạc theo đời sống xưa. Tham quan ngôi nhà này không mất nhiều thời gian, khoảng ba mươi phút là đủ xem kỹ.
Vì nhà hẹp và các ô cửa không rộng, nhóm đông vào cùng lúc làm lối đi tắc: để ý bảng hướng dẫn tại chỗ, đi theo thứ tự và tránh đứng chặn giữa nhà. Chụp ảnh thường được phép, nhưng đèn flash trong nhà cổ nhiều khi bị hạn chế, và đồ gỗ cũ không nên tự ý sờ kéo cho đứng vững lâu hơn.
Tham quan nhà ống cổ phố cổ Hà Nội: chọn giờ vắng khách
Giờ vắng khách thường vào buổi sáng sớm khi phố cổ vừa dậy, và giữa buổi trưa khi khách tản ra ăn nghỉ; khung đông nhất là chiều tối và tối cuối tuần. Nhà ống chật, cùng lúc chỉ chứa vừa một nhóm nhỏ, nên chọn giờ vắng nghĩa là xem được thoải mái và chụp ảnh không phải chờ. Ai đi kèm người lớn tuổi, buổi sáng còn trời mát và phố vắng, đi bộ trong phố cổ nhẹ hơn hẳn so với tối.
Một chi tiết nhỏ nữa: nhiều nhà cổ trong phố cổ mở cửa đón khách theo khung giờ riêng và có ngày nghỉ, nên trước buổi đi, xem lại giờ mở cửa hiện tại của nơi bạn chọn, kể cả khi đã từng đến trước đây, vì các khung giờ này đổi theo mùa và theo đợt tổ chức.
Ghép điểm quanh Mã Mây trong cùng buổi
Quanh Mã Mây có sẵn các điểm đi bộ gần: các phố nghề với hàng quán đặc trưng, các đền chùa nhỏ trong ngõ, và mép hồ phía nam đi bộ chừng mười lăm phút là tới. Xếp một buổi kiểu: sáng sớm xem nhà cổ lúc vắng, đi bộ dạo các phố quanh đó, trưa về nghỉ, chiều quay ra mép hồ. Ai định đi tiếp các đền chùa quanh hồ thì xem trước bài đi lễ rằm, mùng Một quanh Hồ Gươm để biết chỗ gửi xe quanh khu đó rồi chốt tuyến đi bộ cho cả buổi.
Chốt lại: một buổi xem nhà cổ 87 Mã Mây gọn trong ba bước: chạy xe tới mép phố cổ theo đúng chiều một chiều, gửi xe ở bãi gần đầu phố rồi đi bộ vài phút vào, và chọn giờ vắng để xem ngôi nhà ống cho thoải mái. Các điểm quanh khu này nằm trong mục phố cổ, còn các tuyến tham quan khác nằm trong chủ đề du lịch của trang.