Đi xe máy sáng mùa đông Long Biên là trải nghiệm khác hẳn các phố trong lõi Hà Nội: gió chảy dọc thung lũng sông Hồng lạnh hơn đỡ hai ba độ, sương mù giăng trên đê và quanh chân cầu khiến tầm nhìn co ngắn, và tay lái tê cứng nếu mặc thiếu. Ai định sáng sớm ra chợ, ngắm cầu hay chạy đê trước giờ làm đều cần chuẩn bị riêng cho khung giờ này. Bài viết lý giải vì sao ven sông lạnh hơn, cách mặc không vướng tay lái và lúc nào nên hoãn; các tuyến quanh khu tổng hợp ở chuyên mục Long Biên, bối cảnh chung trong chuyên mục du lịch.
Xe máy sáng mùa đông Long Biên: vì sao ven sông lạnh hơn
Long Biên nằm sát sông Hồng, vùng thung lũng sông là hành lang gió tự nhiên: gió bắc tràn về theo mạng sông, tốc độ trên đê và giữa cầu cao hơn trong ngõ phố, nên cảm giác lạnh cộng thêm từ gió là điều ai xuống đê buổi sáng đều nhận ra ngay. Nhiệt độ thực đo quanh khu ven sông thường thấp hơn nội đô vài độ vào rạng sáng, khi sương chưa tan.
Độ ẩm cao ven sông khiến lạnh thấm nhanh hơn: áo khăn hút ẩm sẽ thấy lạnh buốt ở vai và gáy dù nhiệt độ không quá thấp. Đây là lý do quần áo sáng mùa đông ở khu này cần nhiều lớp mỏng chống gió, thay vì một lớp dày giữ ẩm. Sương đọng trên yên, gương và tay ga buổi sáng cũng cần lau sạch trước khi chạy, khỏi bịch tay lạnh buốt ngay đầu chuyến đi.
Cách mặc đủ ấm mà không vướng tay lái
Bộ mặc chuẩn cho tay lái gồm ba lớp: lớp trong giữ ấm bằng áo len mỏng hoặc áo giữ nhiệt, lớp giữa chắn gió bằng áo gió lót nỉ, lớp ngoài là áo mưa kiểu khoác nếu có sương phùn. Điều quan trọng nhất nằm ở phần cổ và gáy: khăn choàng quấn kín cổ, hoặc áo có mũ lót giữ trọn phần gáy, hai chỗ này hở ra là toàn thân theo đó lạnh cóng theo. Không mặc áo quá cứng ở vai, vì tay lái cần vai hết cỡ để đánh lái trong sương.
Găng tay lót lông dài cổ là món đáng mua nhất: phần mu bàn tay phơi gió trên vặn ga, tay tê là tay lái chậm. Giày cao cổ hoặc giày lót nỉ giữ bàn đạp, tất len thay vì tất cotton vì cotton hút mồ hôi chân rồi giữ ẩm làm chân lạnh dần theo chặng. Người ngồi sau cần bộ y như người lái, chân sau là chỗ gió lùa mạnh nhất trên xe.
Khác biệt giữa chạy trong phố và chạy trên đê nằm ở thời gian phơi gió: trong phố dừng đèn nhiều, tản nhiệt từng đoạn; trên đê chạy liền mạch, gió thổi liên tục. Nếu chuyến sáng có cả đê lẫn phố, cứ mặc theo chuẩn của đê, vào phố cởi lớp ngoài đựng cốp, khỏi đổ mồ hôi rồi ra gió lại nhiễm lạnh.
Mũ bảo hiểm kín tai là món nên chuyển sang dùng cả mùa: mũ nửa đầu thoáng ngày hè nhưng mùa đông để gió lùa tai, về nhà là đau nửa đầu. Lót mũ bằng lớp vải mềm vừa ấm vừa đỡ bí, kính mũ hạ thấp hết cỡ che phần trán. Buổi sáng lạnh, máy xe nổ lâu hơn thường lệ, nên để máy không tải một nhịp cho máy nóng dầu rồi mới lên đường, không vặn ga liên tục làm máy nguội lại.
Sương mù trên đê và trên cầu: giữ tầm nhìn
Sương mù đậm nhất từ rạng tới khoảng bảy giờ, giăng thấp trên mặt đê và dày hơn giữa nhịp cầu Long Biên. Tầm nhìn co lại còn chục mét khiến các cua vào lối xuống đê dễ bỏ lỡ, nên chạy chậm và bật đèn cả ngày, đèn giúp xe ngược chiều thấy mình sớm hơn thấy họ. Kính mũ chống loang là món đáng sắm cho mùa này, kính thường loang sương thành mờ toàn phần chỉ sau vài phút.
Khoảng cách với xe phía trước nới gấp đôi trong sương, phanh ướt vì đọng hơi cũng kém ăn. Trên cầu, nhả ga từ xa trước các đoạn ray giữa nhịp, vì đường ray ẩm trong sương trơn hơn ngày nắng rõ rệt. Ai muốn ngắm cầu lúc trời trong vẫn nên canh sau khi sương tan, bài ngắm cầu Long Biên lúc bình minh đã kể khung giờ đẹp.
Sáng mùa đông đi chợ đầu mối là tuyến nhiều người chọn, khi sương chưa tan thì chợ đã đông; xem bài sáng sớm ở chợ đầu mối Long Biên để canh giờ và chỗ gửi xe. Cung đê ven sông buổi sáng cũng là tuyến đẹp, mô tả chi tiết nằm trong bài cung đường ven sông từ Long Biên buổi sáng.
Khi nào nên hoãn chuyến sớm
Sương dày đặc quánh, tầm nhìn dưới mười mét, hoặc nhiệt độ xuống quá thấp có băng trắng trên mặt đường, đây là ba dấu hiệu nên hoãn chuyến sáng sớm sang cầu. Đợi tới khi mặt trời lên cao chút, sương mỏng dần rồi đi, vẫn kịp việc mà đỡ rủi ro. Chuyến ngắm cảnh có thể dời sang khung khác trong ngày, gợi ý nằm ở bài Hà Nội trước 8 giờ sáng.
Người mới chạy xe hoặc chở trẻ nhỏ thì mùa đông ven sông không phải lúc tập chạy đê; tay lái tê và tầm nhìn ngắn cộng lại là cặp điều kiện không cần thêm thử thách. Chốt lại, xe máy sáng mùa đông Long Biên đi được an toàn khi mặc ba lớp kín cổ gáy, găng lông dài cổ, bật đèn và nới khoảng cách; thấy sương đặc hoặc sương mù dày quánh thì hoãn chuyên đi lại vài mươi phút vẫn là lựa chọn của người biết đường quanh khu ven sông.