Xe máy cạnh xe tải Gia Lâm là tình huống ai chạy qua khu này cũng gặp: đường 5 và các trục quanh khu công nghiệp luôn có container rượt qua liên tục, bụi mù khi trời hanh và bùn văng khi mưa. Không gian cho xe máy trên các tuyến này hẹp hơn trong nội đô, sai vị trí là bị kẹt giữa các khối sắt lớn. Bài viết chỉ ra điểm mù của xe container, chỗ đứng an toàn và lúc nào nên chờ; tuyến quanh khu xem ở chuyên mục Long Biên, còn bối cảnh du lịch tổng quát nằm trong chuyên mục du lịch.
Xe máy cạnh xe tải Gia Lâm: vì sao khu này khác nội đô
Gia Lâm tập trung hàng loạt kho bãi, xưởng và bến hàng quanh trục quốc lộ 5, nên tỷ lệ xe tải nặng và container trên đường cao hơn hẳn các quận trong lõi. Xe lớn vào ra cổng kho thường xuyên, dòng xe máy phải chia sẻ làn với những khối hàng chục tấn. Tốc độ container chậm khi vào cua nhưng nhanh bất ngờ trên đoạn thẳng dài, ai quen nhịp xe ô tô con trong phố sẽ dễ bị động.
Đặc thù thứ hai là mặt đường nhiều đoạn lồi lõm do xe nặng đè, cột mố cầu và đường ray cắt ngang ở vài nút giao. Chạy xe máy cạnh xe tải Gia Lâm mà lại nhìn xuống tránh ổ gà thì mất luôn phương vị của xe lớn bên cạnh, nên cách duy nhất là quét xa trước, chọn vệt đi sẵn rồi mới xuống gần.
Điểm mù xe container nằm ở đâu
Gần ngay sau cabin là vùng tài xế không thấy gì: đầu container che trọn phần đường sát hông phải trước. Xe máy bám sát mép này, quay đầu hay rẽ phải từ vị trí đó, tài xế gần như không hay. Quy tắc đơn giản: nếu không thấy gương của xe tải thì tài xế cũng không thấy mình.
Vùng hai bên hông giữa và phần sau xe là mù lớn hơn nữa. Container dài, gương chỉ che được phần đầu; khi xe đang chuyển làn hoặc vào cua ở nút giao như Ngã tư Trâu Quỳ, đuôi xe vung ra quét cả làn ngoài. Không chạy song song suốt với hông container trong lúc nó nghiêng lái, cứ để nó vào cua xong rồi mới đi.
Điểm mù khi xe tải chuyển làn sang phải để vào cổng kho: nhiều tài xế xi nhan rất muộn. Xe máy đang bám làn phải phía sau sẽ bị đẩy vào lề hoặc vướng bánh sau của rơ moóc. Cứ nhìn sớm đèn xi nhan và mũi xe nghiêng, thấy hiệu ứng đó thì nhường hẳn làn, chớ tiến sát vì đó là chỗ nguy hiểm nhất của khu kho bãi.
Chọn vị trí an toàn so với xe lớn
Vị trí an toàn nhất là trước và hơi lệch trái xe tải, nơi tài xế nhìn thấy qua kính, nhưng chỉ giữ khi tốc độ mình nhanh hơn rõ. Chạy phía sau xe lớn thì lùi khoảng cách ít nhất vài thân xe, vì nó che toàn bộ tầm nhìn của mình: chỉ thấy được dải lưng container, không thấy đèn phanh trước nó kịp thời.
Không đi kẹt giữa hai xe tải, kể cả khi dòng xe chậm. Kẽ giữa hai khối sắt là chỗ bị ép khi một bên gạt làn, và tai không nghe được tín hiệu nào. Chờ một nhịp cho xe phía sau vượt lên rồi chèn vào chỗ trống, hoặc đi sát làn ngoài để luôn có lối thoát về phía lề.
Khi vượt container, vượt nhanh và dứt khoát trên đoạn thẳng có tầm nhìn, tránh vượt ở đoạn cua hoặc gần nút giao. Nhìn gương xe tải: nếu thấy tài xế trong gương thì bản thân đang ở vùng nhìn thấy. Mưa hoặc trời tối thì bật đèn cả ngày, tấm phản quang trên ba lô cũng giúp xe lớn phát hiện xe máy từ xa hơn.
Đường 5 và các nút giao đông xe tải
Trục quốc lộ 5 nhiều nút giao lớn, nơi container rẽ vào khu công nghiệp và xe máy dồn từ đường nhỏ. Cách vào nút an toàn là giảm sớm, vào làn theo hướng định rời trước khi tới tâm giao, chớ cắt các góc cua của xe tải đang rẽ. Đoạn quanh chợ và nhà ga của trục này còn có người dắt bộ qua đường, thêm một lớp cần trông trước.
Các đường gom phía trong khu làng nghề như Dương Xá hay Kiêu Kỵ xe tải vào ít hơn, nhưng đường nhỏ hai bên có quán nước, hàng tạp rợp sát mép. Nếu chuyến đi không cần đi đường 5, các trục trong như vậy dễ thở hơn hẳn. Ai định khám phá các làng nghề quanh đây thì xem thêm bài làng nghề quanh Gia Lâm đi nửa ngày.
Trên đoạn thẳng của đường 5, container giữ tốc độ khá cao và xe máy dễ rơi vào cảm giác an toàn giả khi bám sau nó. Khoảng cách cần tính theo giây: chậm dưới năm mươi cây số một giờ thì giữ khoảng cách ít nhất vài giây đồng hồ, nhanh hơn thì nới thêm, vì xe tải nặng phanh được nhưng quãng đường dừng dài hơn hẳn xe máy. Thêm nữa, gió đẩy từ container đi ngang qua lại mạnh khi hai xe vừa vượt nhau, xe nhẹ như Wave hay xe điện dễ chồm nhẹ khi vừa vượt xong, nên tay lái phải giữ chặt trong lúc cuối cú vượt.
Khi nào nên chờ hoặc đổi đường
Giờ cao điểm sáng và chiều, khu cổng kho đông container ra vào liên tục, đây là lúc chấp nhận chờ một nhịp tại các ngã tư lớn thay vì chen. Đứng sau vạch dừng, để xe tải hoàn tất cú rẽ, rồi mới khởi động, mất khoảng vài chục giây nhưng đổi lấy cả đoạn sau dễ đi. Cưỡi ngang đầu container đang leo dốc là sai lầm kinh điển vì nó có thể lùi lại chút khi chuyển số.
Trời mưa to, sương mù hoặc ban đêm không đủ đèn, không nên bám theo xe tải vì tầm nhìn của mình bị đèn pha loang; chủ động đi chậm hơn và để xe lớn đi trước. Ai mới chạy xe ở Hà Nội và chưa quen dòng xe lớn có thể dẹp chuyến đường 5, thay bằng hành trình theo dõi trong bài Hà Nội trước 8 giờ sáng. Tóm lại, thấy gương tài xế, tránh vùng mù, không song hành trong cua và nhường nhịp ở nút kho là bốn nguyên tắc đủ dùng.