Các làng nghề Gia Lâm nằm sát thành phố nhưng giữ nguyên nhịp làm nghề truyền thống, và vùng đất này xếp được thành một cuộc đi nửa ngày trọn vẹn bằng xe máy: xuất phát từ Long Biên, qua sông, chạy theo trục phía đông, ghé làng gốm Bát Tràng và làng đúc đồng Kiêu Kỵ rồi chiều về qua ven đê. Bài này xếp thứ tự điểm, ước tính thời gian từng chặng và các lưu ý khi mua đồ nghề về theo xe.
Hành trình nửa ngày: thứ tự điểm hợp lý
Lịch gọn nhất cho buổi sáng: 8 giờ nhận xe ở Long Biên, qua cầu Long Biên sang bờ kia, chạy theo các trục đường phía Gia Lâm hướng về Bát Tràng, tới làng gốm vào khoảng 9 giờ khi các lò và sạp đã mở mà chưa đông. Khách dạo chợ gốm, xem lò nung hoặc trải nghiệm vẽ gốm khoảng hai tiếng, ăn trưa ở khu quán quanh làng, rồi chạy tiếp xuống làng Kiêu Kỵ ở miền nam huyện, thăm xưởng đúc đồng khoảng một tiếng, và chiều về theo đường ven đê, tổng thời gian chạy xe cả buổi khoảng một tiếng rưỡi chia ba chặng.
Khách đi buổi chiều nên đảo thứ tự: ghé Bát Tràng lúc 15 giờ khi các đoàn khách sáng đã rã, làng vắng và thoáng hơn, đổi lại một số lò đóng cửa muộn hơn hay sớm hơn tùy mùa, khách kiểm tra trước khi định giờ. Cuộc đi nửa ngày kiểu này cần một chiếc xe máy hoạt động ổn: khách thuê xe kiểm tra nhớt, phanh và đèn trước khi nhận, vì các chặng nối điểm ven qua đường huyện không nhiều trạm sửa.
Làng gốm Bát Tràng: điểm dừng chính
Bát Tràng là làng gốm lâu đời thuộc Gia Lâm, nổi tiếng với chợ gốm và các lò nung vẫn hoạt động quanh năm: khách để xe ở bãi quanh chợ rồi đi bộ giữa các sạp bát đĩa, lọ hoa, đồ thờ và đồ lưu niệm với nhiều mức giá khác nhau. Khu làng có các xưởng mở cho khách xem tay nghề tạo hình, tráng men và trải nghiệm vẽ gốm theo giờ, tùy từng xưởng, khách hỏi trước khi vào vì mỗi xưởng có cách đón khách khác nhau. Giá đồ ở chợ gốm chênh lệch giữa các sạp khá rộng, khách tham khảo vài sạp trước khi chốt, hỏi rõ giá đã gồm bọc hay chưa, và giữ lại hóa đơn giấy của sạp để dễ đổi món nếu phát hiện lỗi men sau khi về.
Mua gốm mang về cần tính ngay từ lúc chọn: các bộ bát đĩa nặng và dễ mẻ, khách nên chọn các món vừa tay, yêu cầu quán bọc giấy và đóng thùng nếu đi xa, và chở về bằng hai túi cân đối hai bên cốp. Kỹ thuật buộc và cân đồ trên yên xe áp dụng cho nhiều chuyến chở đồ, kể cả chuyến hội làng, được kể trong bài chở bánh kẹo đi hội làng. Khách đi vào mùa mưa nên mang túi nilon lớn bọc thêm ngoài thùng gốm.
Làng đúc đồng Kiêu Kỵ: điểm ghép chiều
Kiêu Kỵ là làng nghề đúc đồng thuộc huyện Gia Lâm, nơi các xưởng đúc tượng, đồ thờ và chuông đồng còn giữ lò và tay nghề truyền thống: không khí làng yên hơn Bát Tràng, khách đi giữa các xưởng nghe tiếng gõ tỉa tượng, xem các phôi đồng mới ra lò. Một số xưởng mở cho khách xem quy trình từ tạo khuôn đến hoàn thiện, khách hỏi lịch mở của từng xưởng trước khi đi vì các xưởng đúc theo đơn hàng, không phải cứ lúc nào cũng nổ lò.
Đường vào làng nhỏ, mặt đường huyện vừa xe hai bánh thoải mái, khách chạy chậm qua các khúc có trẻ chơi ven đường và để xe trong sân xưởng hoặc bãi đầu làng trước khi bộ vào xem. Điểm này hợp ghép sau Bát Tràng vì cùng hướng về miền nam huyện, khách không phải chạy ngược lại. Mua đồ đồng cũng cần tính trước: tượng và đồ thờ đồng khá nặng, khách chở về theo xe nên chọn cỡ vừa sức hoặc nhờ xưởng đóng gói và gửi xe tải, và mang găng tay khi bọc vì các cạnh tượng mới đúc còn sắc.
Chặng ven sông và đường về
Đường về nên tận dụng các trục ven sông phía Gia Lâm: từ Kiêu Kỵ vòng lên theo các đường đê ven sông Hồng, khách được đoạn chạy thoáng giữa đồng và bãi bồi, góc nhìn khác hẳn lúc sang sông lúc sáng. Trải nghiệm ven đê, đường bãi và các điểm dừng của vùng này được kể chi tiết trong bài Gia Lâm và ven sông Hồng bằng xe máy, còn tổng quan khu vực hai bờ nằm ở trang Long Biên và Gia Lâm.
Khách về khung 16 giờ tới 17 giờ vừa kịp tránh dòng xe cao điểm qua cầu về phía bờ bắc, và nếu thuê xe theo ngày, việc trả xe trong giờ mở cửa 21 giờ tối không vội. Khách lần đầu chạy các trục huyện đọc thêm các lưu ý nền trong bài gợi ý khám phá Hà Nội bằng xe máy cho người mới, khách xếp cuộc đi này vào chuỗi nhiều ngày đối chiếu bài lịch trình khám phá Hà Nội một tuần bằng xe máy thuê, tổng quan chủ đề tại trang du lịch Hà Nội.
Kết luận về cuộc đi nửa ngày các làng nghề Gia Lâm
Tóm lại, cuộc đi nửa ngày gồm ba mốc: sang sông từ Long Biên buổi sớm, dạo chợ gốm và xưởng Bát Tràng chừng hai tiếng, ghé làng đúc đồng Kiêu Kỵ sau trưa, rồi về theo đường ven đê trước khung cao điểm. Khách mang theo túi bọc cho đồ gốm, hỏi giờ mở các xưởng trước, và kiểm tra xe đầy đủ trước mỗi chặng huyện. Khách cần thuê xe máy tại Hà Nội, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674.