Đầm Ao Châu xe máy từ Hà Nội là chuyến tôi hay gợi ý cho khách thích mặt nước yên, đồi xanh và một ngôi đền cổ, không phải leo trèo vất vả. Quãng đường khoảng 140 km mỗi chiều, vẫn đi về được trong ngày nếu xuất phát sớm. Dưới đây là chặng đường, cách thuê thuyền, giờ ghé đền Mẫu Âu Cơ và lúc nào nên ngủ lại Hạ Hòa.
Đầm Ao Châu xe máy: đi một ngày hay ngủ lại một đêm
Đầm Ao Châu nằm ở vùng Hạ Hòa, phía bắc tỉnh Phú Thọ, quanh thị trấn Hạ Hòa cũ. Sau đợt sắp xếp hành chính năm 2025, cấp huyện không còn và nhiều xã đã sáp nhập, đổi tên. Khi tra bản đồ, cứ gõ “đầm Ao Châu” hoặc “đền Mẫu Âu Cơ”, vì tên xã trên biển chỉ dẫn có thể khác tên trong các bài viết cũ.
Đi về trong ngày nghĩa là khoảng tám tiếng ngồi xe, chưa tính thời gian trên thuyền và ở đền. Người quen chạy đường dài và chịu dậy sớm thì làm được. Nhóm có người mới cầm lái, có trẻ nhỏ hoặc muốn ngắm đầm lúc sương sớm thì nên ngủ lại. Bài đi về trong ngày hay ngủ lại có thêm cách cân nhắc.
Chọn xe và chuẩn bị đồ trước hôm đi
Đường lên Hạ Hòa phần lớn là quốc lộ trải nhựa, xe số hay xe tay ga đều đi được. Ở cửa hàng tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Honda Wave đang là 150.000 đ một ngày, Honda Vision và Honda Air Blade là 200.000 đ một ngày; các mẫu khác có trong bảng giá thuê xe. Cửa hàng mở 09:00–21:00, nên muốn rời Hà Nội lúc sáu giờ sáng thì nhận xe từ tối hôm trước. Đặt cọc, giấy tờ cần mang và có kèm mũ bảo hiểm hay không, bạn hỏi cửa hàng khi đặt xe để được xác nhận trực tiếp.
Danh sách kiểm tra tối trước hôm đi:
- Lốp đủ hơi theo tem dán trên xe, phanh ăn đều, đèn và xi nhan sáng.
- Đổ đầy bình trước khi ra khỏi nội thành.
- Áo mưa bộ, kem chống nắng, mũ rộng vành cho lúc ngồi thuyền.
- Quần dài, áo có tay để vào đền cho đúng mực.
Chặng đi: từ Hà Nội lên Hạ Hòa bằng quốc lộ
Xe máy không được chạy trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai, dù biển chỉ dẫn đi Yên Bái rất dễ kéo bạn về phía lối lên cao tốc. Người lần đầu đi Hạ Hòa Phú Thọ hay nhầm chỗ này. Tuyến quen là từ Long Biên chạy qua Đông Anh, Mê Linh rồi bám quốc lộ 2 qua Phúc Yên, Vĩnh Yên tới Việt Trì. Từ Việt Trì đi tiếp quốc lộ 32C ngược sông Thao, qua Lâm Thao, thị xã Phú Thọ cũ, Thanh Ba rồi vào Hạ Hòa. Nên xem lại bản đồ từ tối hôm trước.
Khung giờ tôi gợi ý:
- Sáu giờ rời Hà Nội, tránh dòng xe đông ở cửa ngõ phía bắc.
- Khoảng bảy rưỡi ăn sáng quanh Vĩnh Yên.
- Khoảng tám rưỡi qua Việt Trì, dừng uống nước, duỗi chân.
- Khoảng mười giờ đến mười rưỡi tới bến thuyền.
Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên – Việt Trì nhiều xe tải, nên đi làn phải và không vượt khi khuất tầm nhìn. Quốc lộ 32C qua nhiều làng, chợ và trường học, gặp giờ tan học thì giảm tốc. Cách ước lượng thời gian có cả giờ nghỉ nằm trong bài Hà Nội ra tỉnh bằng xe máy mất bao lâu.
Đi thuyền trên đầm Ao Châu cho đáng chuyến
Theo tài liệu du lịch của tỉnh, đầm rộng khoảng 300 ha mặt nước, ôm quanh chừng một trăm quả đồi nhỏ, tạo thành nhiều ngách nước; người địa phương quen nói đầm có 99 ngách. Nơi này hay được ví là “Hạ Long thu nhỏ”, dù ở đây là đồi đất trồng cây chứ không phải núi đá vôi. Mặt nước thường phẳng lặng, rất hợp đi thuyền chậm.
Thuyền thường do người dân hoặc các điểm du lịch quanh bến phục vụ. Trước khi xuống thuyền, hãy hỏi rõ giá, thời gian và lộ trình. Vòng ngắn len qua vài ngách gần bến, vòng dài có thể ghé chùa Mẳn hay một đảo đồi trồng cây.
An toàn trên thuyền là chuyện tôi dặn kỹ nhất:
- Mặc áo phao suốt chuyến, kể cả người biết bơi.
- Không đứng dậy chụp ảnh khi thuyền đang chạy hay quay đầu.
- Trẻ em ngồi giữa thuyền, có người lớn kèm sát.
- Trời kéo mây đen, có sấm hay gió mạnh thì hoãn lại.
Xe gửi ở chỗ có người trông gần bến, giữ vé và khóa cổ xe. Đừng dựng xe trên bờ đất mềm sát mép nước, vì sau mưa chân chống dễ lún. Giờ đẹp nhất là sáng sớm còn sương hoặc chiều muộn nắng xiên; trưa hè trên mặt nước khá gắt.
Ghé đền Mẫu Âu Cơ Hạ Hòa
Đền Mẫu Âu Cơ ở vùng Hiền Lương, cách đầm Ao Châu khoảng 20 km đường quê. Tương truyền đây là nơi Mẹ Âu Cơ dừng chân, dạy dân trồng lúa, trồng dâu nuôi tằm, và người dân đã lập đền thờ bà từ nhiều đời. Lễ chính diễn ra ngày mùng 7 tháng Giêng âm lịch, khi ấy rất đông người về dâng hương. Ngày thường không gian yên tĩnh hơn hẳn.
Vài điều nên nhớ khi vào đền:
- Ăn mặc kín đáo, nói khẽ, không chụp ảnh ở nơi có biển cấm.
- Hỏi người trông coi chỗ để xe, không dựng xe chắn cổng hay lối đi.
- Giờ mở cửa và quy định có thể thay đổi, nên hỏi tại cổng trước.
Mùa lễ hội nên đến sớm, chấp nhận gửi xe xa. Đường từ đầm sang đền hẹp, có xe công nông và trâu bò, nên giảm tốc ở khúc cua.
Lịch một ngày và phương án ngủ lại Hạ Hòa
Nếu đi về trong ngày, nhịp hợp lý là:
- Khoảng mười giờ tới bến, đi thuyền chừng một tiếng rưỡi.
- Mười hai giờ ăn trưa quanh đầm, nghỉ cho lại sức.
- Một rưỡi chiều sang đền, ở lại khoảng một tiếng.
- Ba giờ chiều lên đường về, nghỉ ở Việt Trì, tới Hà Nội khoảng bảy giờ tối.
Mùa đông trời tối sớm nên đoạn cuối gần như chắc chắn chạy đêm. Bật đèn chiếu gần, không phóng nhanh; thấy buồn ngủ thì dừng hẳn, đừng cố cho kịp giờ.
Phương án hai ngày thư thả hơn. Chiều hôm đầu ghé đền, tối ngủ ở nhà nghỉ quanh thị trấn Hạ Hòa cũ hoặc homestay ven đầm, sáng hôm sau ra đầm khi sương còn trên mặt nước. Trên đường về có thể rẽ vào Đền Hùng gần Việt Trì cho trọn chuyến về nguồn. Cuối tuần nên đặt phòng trước và hỏi chỗ để xe qua đêm có khóa.
Khi xe thuê gặp sự cố trên đường
Thủng lốp thì ghé tiệm sửa xe ven quốc lộ; xe chết máy hay phanh có tiếng lạ thì gọi cửa hàng theo số 0942 467 674 trong giờ mở cửa để được hướng dẫn trước khi sửa lớn. Chụp ảnh tình trạng xe, giữ hóa đơn; chi phí sửa chữa hay hư hỏng, bạn xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Muốn thử chuyến ngắn hơn trước khi đi xa tới Hạ Hòa, xem các gợi ý trong mục cung đường cuối tuần; toàn bộ hành trình quanh Hà Nội được gom ở trang cung đường.