Đưa khách nước ngoài đi chùa Trấn Quốc rồi ghé Phủ Tây Hồ là lộ trình nhiều người Hà Nội chọn khi có bạn bè, đồng nghiệp từ xa tới. Hai nơi chỉ cách nhau một quãng ngắn quanh hồ, nhưng một bên là chùa thờ Phật, một bên là phủ thờ Mẫu, nên lời giải thích của bạn sẽ giúp khách hiểu và ứng xử đúng. Bài này gợi ý cách dặn trang phục, những lễ nghi cơ bản, vài câu giải thích ngắn và chỗ gửi xe máy.
Trước khi đi: dặn trang phục và chuẩn bị
- Trang phục kín đáo: áo che vai, quần hoặc váy dài quá gối. Theo báo Giác Ngộ, chùa Trấn Quốc từng treo biển nhiều thứ tiếng nhắc khách không mặc quần áo ngắn vào chùa; Phủ Tây Hồ cũng không chấp nhận áo sát nách, quần đùi.
- Mang theo một chiếc khăn choàng hoặc quần mỏng cho khách thay nếu cần; đừng trông chờ nơi đến cho mượn đồ.
- Giày dép dễ tháo, vì một số gian thờ có thể cần để giày bên ngoài; quan sát người xung quanh để làm theo.
- Mũ bảo hiểm vừa đầu cho khách, dặn cách ngồi sau, bám tay dắt và đặt chân lên gác chân. Lưu ý về mũ cho khách quốc tế có ở bài mũ bảo hiểm cho người thuê xe quốc tế.
Khách nước ngoài đi chùa Trấn Quốc: kể gì cho khách
Chùa nằm trên một bán đảo nhỏ phía đông Hồ Tây, ngay bên đường Thanh Niên. Vài điều bạn có thể kể ngắn gọn:
- Chùa có từ thế kỷ VI, thời Lý Nam Đế, khi ấy tên là Khai Quốc và ở gần sông Hồng; năm 1615, chùa được dời ra bán đảo hiện nay.
- Bảo tháp Lục Độ Đài Sen xây năm 1998, cao 11 tầng, mỗi tầng có những pho tượng Phật A Di Đà bằng đá quý.
- Cây bồ đề trong sân được chiết từ cây bồ đề ở Bodh Gaya, Ấn Độ, do Tổng thống Ấn Độ Rajendra Prasad tặng khi thăm Việt Nam năm 1959.
- Chùa là di tích quốc gia từ đợt xếp hạng đầu tiên năm 1962. Năm 2016, báo Daily Mail của Anh xếp chùa vào danh sách 16 ngôi chùa đẹp nhất thế giới.
Theo nhiều trang hướng dẫn du lịch, vào chùa không mất vé. Cách gửi xe và đường vào chùa có ở bài ghé chùa Trấn Quốc bằng xe máy.
Phủ Tây Hồ: giải thích chùa khác phủ thế nào
Đây là phần khách nước ngoài hay hỏi nhất. Một câu giải thích ngắn: chùa là nơi thờ Phật, còn phủ là nơi thờ Mẫu, tín ngưỡng thờ nữ thần của người Việt. Phủ Tây Hồ thờ Mẫu Liễu Hạnh và Tam tòa Thánh Mẫu. Ngày 1/12/2016, UNESCO ghi danh “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Nếu khách muốn nghe bằng tiếng Anh, bạn có thể nói gọn: “A pagoda is for the Buddha; this shrine is for the Mother Goddess, a Vietnamese folk belief recognised by UNESCO.”
Khi vào phủ, bạn có thể chỉ cho khách:
- Phủ chính với ban Công đồng ở tiền tế, phía trong là ban thờ Tam tòa Thánh Mẫu.
- Điện Sơn Trang, nơi thờ chúa Thượng Ngàn và các vị trong Sơn Trang.
- Lầu Cô, lầu Cậu hai bên sân, và cây si cổ đã được công nhận Cây di sản Việt Nam.
Theo một lãnh đạo ban quản lý Phủ từng chia sẻ với báo chí, người đi lễ thường lễ Phật trước, lễ Mẫu sau. Đường vào phủ có ở bài đến Phủ Tây Hồ bằng xe máy.
Lễ nghi cơ bản nên dặn khách
- Nói nhỏ, đi nhẹ, không đùa giỡn trong khuôn viên; đây cũng là yêu cầu trong bộ quy tắc ứng xử nơi công cộng của Hà Nội.
- Thắp hương đúng chỗ quy định, không cắm hương tùy tiện.
- Người không theo đạo Phật vẫn có thể thắp hương; báo chí từng ghi nhận nhiều khách nước ngoài cùng lễ ở Phủ Tây Hồ. Nếu khách không muốn, chỉ cần đứng chắp tay hay cúi đầu chào là đủ lịch sự.
- Không chụp cận mặt người đang khấn hay các vị sư; hỏi trước khi chụp bên trong gian thờ.
- Ngày đông như rằm, mùng một hay dịp Tết, có khi chỉ được đứng lễ ngoài sân; hãy giải thích trước để khách không bất ngờ.
Nếu khách tò mò về nghi lễ hầu đồng, xem bài xem hầu đồng ở Phủ Tây Hồ để biết dịp nào có và cách đứng xem.
Chở khách bằng xe máy: vài lưu ý
- Đi chậm trên đường Thanh Niên, không dừng giữa đường để chỉ cảnh.
- Thả khách xuống ở chỗ có lề rộng, rồi mới đi gửi xe.
- Theo báo Tuổi Trẻ, Phủ Tây Hồ và chùa Trấn Quốc đã thu phí gửi xe không dùng tiền mặt từ năm 2024; mang theo điện thoại có ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử cho tiện.
- Một ngày dạo quanh hồ có thể ghép thêm điểm khác theo gợi ý ở bài một ngày dạo quanh Hồ Tây bằng xe máy thuê.
Câu hỏi thường gặp
Khách nước ngoài đi chùa Trấn Quốc cần mặc gì?
Áo che vai, quần hoặc váy dài quá gối; chùa từng treo biển nhiều thứ tiếng nhắc không mặc quần áo ngắn.
Người không theo đạo Phật có được thắp hương không?
Được. Không có quy định cấm; nếu khách không muốn thắp hương, đứng chắp tay hay cúi đầu chào là đủ lịch sự.
Chùa và phủ khác nhau thế nào?
Chùa là nơi thờ Phật; phủ như Phủ Tây Hồ là nơi thờ Mẫu, tín ngưỡng thờ nữ thần của người Việt được UNESCO ghi danh năm 2016.
Thuê xe máy chở bạn bè dạo Hồ Tây
Chở khách ngồi sau, một chiếc xe ga yên rộng, có tay dắt sau sẽ êm và chắc hơn. Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Click và Yamaha Mio có giá ngày 150.000 đồng; tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Thêm gợi ý quanh hồ có ở chuyên mục Hồ Tây và lân cận và trang du lịch Hà Nội bằng xe máy.