Điện Biên về Hà Nội xe máy là chặng mà người ta ít lập kế hoạch nhất, và cũng là chặng dễ hỏng kế hoạch nhất, vì sau vài ngày đi chơi, thứ duy nhất ai cũng muốn là về tới nhà trong buổi tối. Quãng đường từ Điện Biên Phủ về Hà Nội chừng năm trăm cây số theo quốc lộ 6, và với xe máy, cố về trong một ngày nghĩa là rời phố từ tờ mờ sáng và về tới nhà lúc nửa đêm mệt lử. Chia hai ngày với một đêm nghỉ giữa đường là cách giữ được sức lực của người lái, và câu hỏi lớn nhất chỉ còn là: nghỉ ở Sơn La hay Mộc Châu. Bài này so hai phương án, xếp giờ từng chặng và chỉ rõ những thứ nên bỏ khi lịch trễ.
Điện Biên về Hà Nội xe máy: Sơn La cân giờ, Mộc Châu nhẹ ngày về
Nghỉ đêm ở Sơn La nghĩa là ngày đầu của chặng về chỉ chừng một trăm năm mươi cây số, qua đèo Pha Đin là đoạn khó duy nhất, tới nơi nghỉ từ giữa trưa, buổi chiều thảnh thơi. Đổi lại, ngày thứ hai phải gánh chặng dài gần ba trăm cây số từ Sơn La về Hà Nội, khung giờ về dễ rơi vào cuối chiều tối, đúng lúc mắt đã mỏi sau một tuần đường núi. Phương án này hợp với người về vì việc, cần một ngày đầu nhẹ để nghỉ sức, hoặc người muốn dậy rất sớm ngày hai để về trước tối.
Nghỉ đêm ở Mộc Châu là phương án chia đều hơn: ngày đầu chạy gần hai trăm năm mươi cây số, qua Pha Đin trước trưa và qua thành phố Sơn La đầu chiều, tới Mộc Châu vào khung chiều muộn nhưng còn nắng. Ngày thứ hai từ Mộc Châu về Hà Nội chỉ còn khoảng hai trăm cây số, phần lớn đường lớn, về tới nhà trong khung trước tối muộn thoải mái. Phương án này hợp với đa số người đi, đặc biệt ai về vào cuối tuần, vì khung giờ về Hà Nội chiều Chủ nhật có những khung tránh được cửa ngõ ùn, cách chọn giờ xuất phát chiều Chủ nhật để khỏi kẹt cửa ngõ đã được tách thành một bài riêng, dùng được nguyên cho chặng này.
Ngày thứ nhất: rời Điện Biên Phủ sớm, qua Pha Đin trước trưa
Ngày đầu của chặng về quyết định toàn bộ chuyến, và biến số lớn nhất là đèo Pha Đin. Rời thành phố Điện Biên Phủ trước bảy giờ sáng, bạn có trước mình khoảng một trăm năm mươi cây số tới Sơn La, trong đó cánh đèo Pha Đin chiếm phần thời gian đáng kể nhất. Qua đèo buổi sáng thuận hơn buổi chiều nhiều: sương chỉ còn ở các khúc râm, xe ngược chiều thưa, và các quy tắc chạy Pha Đin qua đoạn sương và cua gắt cần được đọc lại một lần trước khi lên đèo, vì chiều về người ta hay chủ quan hơn chiều đi.
Trên đường từ chân đèo Tuần Giáo về thành phố Sơn La, đường thoải dần, các dốc dài nối nhau trước khi vào thành phố. Dừng ăn trưa ở Sơn La, và nếu chọn phương án nghỉ Mộc Châu, đừng nghỉ lâu quá một giờ: đoạn Sơn La lên Mộc Châu chừng một trăm cây số nhưng toàn dốc, chạy vào khung nắng gắt giữa trưa khiến vai lái nhanh mỏi hơn chạy buổi sáng. Các điểm dừng chân và đổ xăng trên quốc lộ 6 đoạn Mộc Châu đã được gom sẵn, ghé sớm để bình đầy trước chặng cuối của ngày, vì đoạn lên đèo Thung Khe trước Mộc Châu không có nhiều chỗ đổ.
Tới Mộc Châu khung chiều muộn, việc đầu tiên nên làm là chọn chỗ nghỉ sớm, kể cả khi trời còn sáng. Buổi tối Mộc Châu lạnh nhanh, và có chỗ ngủ chắc chắn rồi thì tối ấy bạn ăn uống thoải mái, khỏi chạy vòng tìm phòng trong tối.
Ngày thứ hai: giờ nào ra khỏi Mộc Châu là đẹp
Ngày thứ hai đơn giản hơn ngày đầu nhiều, và chỉ có một biến số thật sự: giờ xuất phát. Rời Mộc Châu trước bảy giờ sáng, bạn về tới Hà Nội vào khung hai ba giờ chiều, tránh được cả nắng gắt đoạn Thung Khe lẫn khung ùn cuối chiều các cửa ngõ phía tây. Rời Mộc Châu sau chín giờ, mọi thứ lùi lại một bậc: đèo Thung Khe vào nắng đứng, về tới vành đai Hà Nội đúng khung xe cộ dày nhất. Kinh nghiệm chọn giờ xuất phát chiều Chủ nhật từ Mộc Châu về Hà Nội để tránh kẹt và tới nhà đã bàn kỹ từng khung giờ, và nếu bạn đi ngày thường, cùng một logic áp dụng được cho khung tan tầm chiều.
Đoạn cuối từ chân Thung Khe về Hà Nội qua Hòa Bình là đường bằng, nhưng đó lại chính là chỗ người lái mất tập trung nhất: sau mấy ngày đường núi, đường lớn khiến tay chân buông thõng. Canh nghỉ tay một lần gần cầu, uống nước, ăn nhẹ, và chạy chậm rãi cho tới nơi. Về tới nhà, việc cuối cùng của chuyến xe máy đường dài là kiểm tra lại xe một vòng trước khi cất: lốp, xích, đèn, để chuyến sau xe lại sẵn sàng.
Khi lịch trễ: bỏ gì và giữ gì
Chuyến về hiếm khi đúng trăm phần trăm lịch, nên hãy quyết định trước cái gì sẽ bỏ trước, thay vì quyết định giữa đường. Thứ bỏ đầu tiên nên là các điểm ghé phụ: quán cà phê view đẹp, điểm chụp ảnh ven đèo, chợ phiên nếu chợ đã tan. Thứ giữ tuyệt đối là hai khung giờ: qua đèo Pha Đin trước khi sương chiều dày, tức trước khoảng bốn giờ chiều, và về tới vành đai Hà Nội trước khung tối muộn. Một chuyến về trễ mà giữ đúng hai khung đó vẫn là chuyến về an toàn, còn một chuyến về sớm mà rơi vào sương Pha Đin thì mọi tính toán trước đó đều vô nghĩa.
Nếu ngày đầu đã trễ ngay từ Điện Biên Phủ, thà rời thành phố lúc ba giờ chiều và nghỉ luôn ở Tuần Giáo hoặc Sơn La gần đó, còn hơn cố chạy tới Mộc Châu trong bóng tối. Đèo về đêm không cho ai ăn sạch phần đường, kể cả người quen. Tổng quát lại: người về từ Điện Biên nên tóm gọn trong một câu, chia hai ngày, nghỉ ở Mộc Châu nếu muốn ngày về nhẹ, nghỉ ở Sơn La nếu muốn ngày đầu nhẹ, và bảo vệ hai khung giờ quan trọng nhất bằng mọi thứ khác. Các hành trình vùng phía Bắc khác có trong mục cung đường Phố Bác, còn cách chia chặng chuyến đi gồm ba ngày trước đó nằm trong bài Hà Nội đi Điện Biên Phủ bằng xe máy ba ngày, tổng quan các chuyến nằm trong trang cung đường và hành trình.