Mình gặp không ít người lớn ở Hà Nội cùng một nỗi lo: chưa biết đi xe máy thi A1 có kịp không, và tập ở đâu khi chưa có bằng. Câu trả lời là kịp, miễn bạn tập đúng thứ tự và đúng chỗ. Dưới đây là lộ trình từ dắt xe, giữ thăng bằng đến khi đủ vững vào bài thi thực hành, kèm những nơi không được tập.
Chưa biết đi xe máy thi A1: luật yêu cầu gì trước khi tập
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 không đòi bạn biết đi xe trước khi đăng ký học, nhưng có ba điểm cần nắm:
- Khoản 1 và khoản 2 Điều 60: muốn được cấp giấy phép lái xe phải được đào tạo lý thuyết và thực hành theo chương trình, tại cơ sở đào tạo lái xe hoặc hình thức khác do Chính phủ quy định.
- Điểm b khoản 1 Điều 59: đủ 18 tuổi mới được lái xe hạng A1.
- Khoản 1 Điều 56: người lái xe tham gia giao thông phải có giấy phép lái xe còn hiệu lực, phù hợp loại xe.
Vì vậy, chưa có bằng thì không chạy ra đường “cho quen”, kể cả ngõ nhỏ hay đường làng; bài chỉ đi quanh khu đô thị hay đường làng có cần bằng không giải thích kỹ. Lỗi không có giấy phép bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, và người giao xe cho bạn cũng có thể bị xử lý, như phân tích ở bài đưa xe cho người chưa có bằng cầm lái.
Chọn nơi tập hợp pháp và an toàn ở Hà Nội
Thứ tự ưu tiên mình khuyên:
- Sân tập của cơ sở đào tạo bạn đăng ký. Có hình kẻ giống lúc thi, có xe tập và người hướng dẫn. Hỏi cơ sở có cho tập thêm giờ không, chi phí thế nào, và ghi vào biên lai.
- Khuôn viên khép kín không phải đường giao thông, được người quản lý đồng ý: sân nhà rộng, sân kho, bãi đất có rào. Lúc tập phải vắng người và không có xe ra vào.
- Không tập ở phố, ngõ, đường nội bộ khu đô thị có xe qua lại, vỉa hè, ven hồ Hoàn Kiếm hay hồ Tây, bãi đỗ trung tâm thương mại, đường đê. Không chắc một khu có phải đường giao thông hay không thì coi như là có.
Ở Long Biên mà sân tập nằm phía Gia Lâm hay Cầu Giấy thì đi xe buýt hoặc nhờ người chở tới sân, đừng tự chạy xe tới khi chưa có bằng.
Mỗi buổi đội mũ bảo hiểm cài quai, đi giày kín, mặc quần dài, áo dài tay, và nên có một người đã có bằng đi cùng để giữ xe khi bạn mất thăng bằng. Chọn nơi học thì xem cách kiểm tra giấy phép đào tạo, sân tập và hợp đồng.
Giai đoạn 1: làm quen xe khi máy chưa nổ
Trước hết, hỏi cơ sở đào tạo xe dùng trong kỳ sát hạch A1 là xe số hay xe tay ga để tập đúng loại xe. Sau đó:
- Dắt xe: đứng bên trái, hai tay giữ hai tay lái, hông tựa nhẹ vào yên. Dắt thẳng, rồi vòng trái, vòng phải. Muốn dừng thì bóp phanh trước.
- Dựng xe: tập cả chân chống nghiêng lẫn chân chống giữa, đến khi dựng được mà không cần người giúp.
- Ngồi đúng tư thế: hai mũi chân chạm đất, lưng thẳng, vai và tay thả lỏng.
- Thuộc vị trí điều khiển: phanh trước ở tay phải; phanh sau ở bàn đạp chân phải với xe số, ở tay trái với xe tay ga; cần số ở chân trái trên xe số; còi, xi nhan, đèn ở tay lái trái.
- Tập xi nhan: bật, tắt mà không nhìn xuống, đến khi thành phản xạ.
Giai đoạn 2: giữ thăng bằng và đi chậm
Bắt đầu bằng lướt chân: máy tắt, ngồi trên xe, hai chân đẩy đất cho xe lăn chậm trên mặt phẳng rồi nhấc chân giữ thăng bằng vài giây. Giữ được lâu mới nổ máy.
- Xe số: bóp phanh, gài số 1, nhả phanh và vê ga thật nhẹ.
- Xe tay ga: luôn bóp phanh khi nổ máy, vê ga từ từ, vì vặn mạnh xe sẽ vọt đi.
- Mắt nhìn xa về hướng sắp đi, không nhìn bánh trước. Tay giữ lái nhẹ, không gồng.
- Dừng xe: nhả ga, bóp đều hai phanh, chỉ đặt chân xuống khi xe đã dừng hẳn.
Bài tập chính: đi thẳng chậm khoảng 20 đến 30 m rồi dừng đúng vạch phấn, lặp lại đến khi không còn loạng choạng.
Giai đoạn 3: vào cua và chuẩn bị cho bài sa hình
- Vòng tròn: đi vòng lớn rồi thu nhỏ dần, cả chiều trái lẫn chiều phải.
- Hình số 8: vẽ bằng phấn, giữ ga đều, nhìn về hướng sắp đi và nghiêng người theo xe thay vì bẻ lái gắt.
- Vạch thẳng hẹp: kẻ hai đường phấn song song, giữ tốc độ đều để xe không lắc.
- Zigzag: đặt chai nước làm cọc, đi luồn qua với ga nhỏ và đều.
- Đoạn gồ ghề: giữ tay lái thẳng, ga đều, không phanh gấp giữa đoạn.
Bài thực hành A1 lâu nay gồm đi theo hình số 8, qua vạch đường thẳng, qua đường có vạch cản và đường gồ ghề. Chân chạm đất, bánh đè vạch, đổ xe hay chết máy đều có thể bị trừ điểm hoặc bị loại, tùy lỗi.
Theo bản tóm tắt Thông tư số 108/2026/TT-BCA chúng tôi đọc, nội dung thực hành trong hình mới áp dụng từ ngày 01/3/2027 và có yêu cầu bật xi nhan ở điểm xuất phát, điểm chuyển hướng. Hãy hỏi cơ sở đào tạo nội dung áp dụng cho kỳ thi của bạn.
Lịch tập gợi ý cho người mới hoàn toàn
Mỗi buổi khoảng 45 đến 60 phút là đủ.
- Tuần 1: dắt xe, dựng chân chống, ngồi đúng tư thế, lướt chân giữ thăng bằng.
- Tuần 2: nổ máy, đi thẳng chậm, dừng đúng vạch, đi vòng tròn lớn.
- Tuần 3: hình số 8, vạch thẳng hẹp, zigzag, đoạn gồ ghề.
- Tuần 4: tập trên hình kẻ ở sân của cơ sở, chạy liền các bài như lúc thi.
Người sợ xe nên kéo dài giai đoạn 1 và 2 chứ đừng bỏ bước.
Những sai lầm người mới hay mắc
- Nhìn xuống bánh trước nên xe lắc và đi lệch.
- Vặn ga trên xe tay ga khi chưa sẵn sàng, xe vọt và đổ.
- Tập liền một mạch vài tiếng rồi bỏ cả tuần, cảm giác tay lái không kịp hình thành.
Sau khi có bằng: tập tiếp trên đường thật
Có bằng rồi bạn vẫn là người mới: chạy sáng sớm cuối tuần trên đường quen, ít xe, chưa chở người, chưa đi giờ cao điểm. Những giới hạn pháp lý với người vừa có bằng có ở bài vừa có bằng A1 có bị hạn chế gì không.
Nếu chưa có xe riêng để tập tiếp, cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên cho thuê Honda Wave 150.000 đ/ngày, Honda Vision 200.000 đ/ngày. Giấy tờ cần mang và điều kiện thuê, hãy hỏi khi đặt xe qua số 0942 467 674, mở cửa 09:00 đến 21:00.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: Điều 56, 59, 60 và 61; bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
- Thông tư số 108/2026/TT-BCA về sát hạch, cấp giấy phép lái xe; mốc áp dụng đọc qua bản tóm tắt, chưa đối chiếu Công báo.
Nội dung sát hạch và mức xử phạt có thể thay đổi; hãy kiểm tra văn bản mới nhất và hỏi cơ sở đào tạo trước khi thi.
Đọc tiếp các bài trong mục giấy phép lái xe và chuyên mục an toàn và pháp lý để chuẩn bị hồ sơ song song với lịch tập.