Giả sử chiều tan tầm trên đường Nguyễn Văn Cừ, bạn đang chạy xe 50cc thuê sát lề phải thì bị một xe máy khác quẹt vào hông. Va chạm khi đi xe 50cc kiểu này không hiếm, và câu đầu tiên người kia hỏi thường là “có bằng không?”. Nhiều người chưa có bằng chột dạ, nhận lỗi ngay. Bài này nói việc cần làm tại chỗ, vì sao với xe gắn máy thì không có bằng không phải là lỗi, và lỗi thật được xác định dựa vào đâu.
Va chạm khi đi xe 50cc: năm phút đầu làm gì
Người trước, xe sau, chuyện ai sai để cuối cùng.
- Lo người trước. Hỏi người kia, người ngồi sau và tự kiểm tra mình. Bị đập đầu, chóng mặt thì nên đi khám dù thấy vẫn ổn.
- Có người bị thương thì gọi 115 và 113, không xê dịch xe, giữ nguyên hiện trường và đợi công an.
- Chỉ trầy nhẹ, không ai bị thương mà xe đang chắn đường: chụp toàn cảnh vị trí hai xe trước rồi mới dắt vào lề.
- Ghi bằng chứng. Chụp điểm chạm trên hai xe, biển số bên kia, vạch kẻ, biển báo, đèn tín hiệu gần đó.
- Xin số người chứng kiến, để ý cửa hàng ven đường có camera hướng ra đường không.
Điểm a khoản 1 Điều 80 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 yêu cầu người gây tai nạn và người liên quan dừng ngay phương tiện, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo tin cho Công an, cơ sở y tế hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất. Vì vậy, đừng vì sợ bị hỏi bằng lái mà bỏ đi khi có người bị thương.
Vì sao không có bằng không phải là lỗi khi lái xe gắn máy
Khoản 1 Điều 56 của Luật 36/2024/QH15 yêu cầu người lái xe có giấy phép lái xe phù hợp với loại xe đang điều khiển, trừ người lái xe gắn máy quy định tại khoản 4. Khoản 4 thay bằng lái bằng ba điều: hiểu biết quy tắc giao thông, có kỹ năng điều khiển phương tiện, đủ tuổi và sức khỏe theo Điều 59. Điểm a khoản 1 Điều 59 cho phép người đủ 16 tuổi trở lên điều khiển xe gắn máy.
Nghĩa là nếu bạn đủ tuổi và lái đúng xe gắn máy, không có bằng không phải là vi phạm để bên kia gán thêm vào vụ va chạm.
Điều kiện đi kèm: xe phải đúng là xe gắn máy
Điểm g khoản 1 Điều 34 định nghĩa xe gắn máy có vận tốc thiết kế không lớn hơn 50 km/h, và nếu dùng động cơ nhiệt thì dung tích không lớn hơn 50 cm3. Xe được gọi miệng là “xe 50cc” nhưng giấy đăng ký ghi dung tích lớn hơn thì là xe mô tô, người lái phải có bằng phù hợp. Lúc đó không có bằng là vi phạm thật. Khi nhận xe, hãy xem dung tích trên giấy đăng ký và hỏi tiệm cho chắc.
Những thứ vẫn phải có
- Chứng nhận đăng ký xe và chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe, theo khoản 1 Điều 56. Hỏi tiệm các giấy này để ở đâu.
- Mũ bảo hiểm cài quai cho cả người lái và người ngồi sau.
- Không lái khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn; khoản 2 Điều 9 cấm việc này.
Lỗi trong vụ va chạm được xác định dựa vào đâu
Lỗi nằm ở hành vi trên đường, không nằm ở tấm bằng trong ví. Câu hỏi chính là ai đã làm sai quy tắc giao thông dẫn tới cú chạm:
- Đi sai làn, sai phần đường hoặc ngược chiều.
- Không nhường đường ở nơi giao nhau, chỗ ra vào ngõ, khi chuyển hướng hay quay đầu.
- Chuyển làn không xi nhan, không quan sát.
- Chạy nhanh so với mật độ xe, không giữ khoảng cách.
- Vượt đèn đỏ, có cồn, vừa lái vừa dùng điện thoại.
Vị trí hai xe, điểm chạm, vết trượt, camera và lời người chứng kiến giúp trả lời. Khi hai bên không tự thống nhất, cơ quan Công an giải quyết vụ việc sẽ kết luận.
Ba tình huống hay gặp ở Hà Nội
Xe từ ngõ lao ra. Bạn đi sát lề trên Nguyễn Văn Cừ, một xe máy từ ngõ vọt ra không nhìn. Điều 22 của Luật nêu nguyên tắc xe từ đường nhánh phải nhường xe trên đường chính, nên hành vi của người từ ngõ ra được xem xét trước. Tình huống sát lề tương tự có trong bài xe 50cc đi sát lề phải.
Bạn cắt sang trái bất ngờ. Trên Trần Quang Khải, bạn từ sát lề phải cắt ngang sang trái không xi nhan, xe sau đâm vào. Lúc này hành vi chuyển hướng của bạn bị xem xét đầu tiên, có bằng cũng không đổi được. Cách sang làn cho xe chậm có trong bài xe 50cc chạy chậm phải đi về bên phải.
Bị húc đuôi khi dừng đèn đỏ. Bạn dừng đúng vạch ở ngã tư Cầu Giấy, xe sau phanh không kịp. Trường hợp này thường xét việc xe sau giữ khoảng cách và tốc độ, chứ không phải bạn có bằng hay chưa.
Đừng vội nhận lỗi, đưa tiền hay ký giấy
- Bị hỏi bằng lái thì trả lời thật: xe đang đi là xe gắn máy, đưa giấy đăng ký ra đối chiếu.
- Không ký giấy viết tay nhận toàn bộ lỗi khi chưa rõ ai sai.
- Không đưa tiền chỉ để người kia thôi nói. Nếu tự thỏa thuận được, ghi rõ nội dung, chụp giấy tờ, lưu số điện thoại của nhau.
- Bên kia đòi khoản vô lý hoặc giữ xe của bạn: gọi 113 hoặc đến công an phường nơi xảy ra va chạm.
Xe thuê bị trầy, hỏng: báo tiệm thế nào
Gọi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú qua số 0942 467 674 trong giờ 09:00–21:00, hoặc nhắn kèm ảnh điểm chạm. Nói rõ va chạm ở đâu, lúc nào, xe còn chạy được không.
Trước khi chạy tiếp, thử hai tay phanh, nhìn tay lái có lệch so với bánh trước không, kiểm tra đèn, xi nhan và chân chống. Phanh khác lạ hay tay lái lệch thì dừng lại báo tiệm. Đừng tự mang xe đi gò, sơn; cách xử lý hư hỏng và bảo hiểm xác nhận trực tiếp với cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên.
Chuẩn bị trước cho lần sau
- Lúc nhận xe, chụp giấy đăng ký, giấy bảo hiểm và bốn góc xe.
- Lưu sẵn số tiệm, 113 và 115.
- Người lái dưới 16 tuổi thì dừng ý định; xem bài trẻ dưới 16 tuổi có được lái xe 50cc không.
Đọc thêm cách đi loại xe nhỏ này ở mục xe 50cc và chuyên mục xe máy.
Nguồn đối chiếu
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: khoản 2 Điều 9, Điều 22, điểm g khoản 1 Điều 34, khoản 1 và khoản 4 Điều 56, điểm a khoản 1 Điều 59, khoản 1 Điều 80.
- Quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản hiện hành. Đây là thông tin chung, không thay tư vấn pháp lý cho từng vụ việc.