Bạn định chạy xe ôm buổi tối hoặc nhận đơn giao đồ ăn cuối tuần ở Hà Nội và đang phân vân chạy xe ôm cần bằng lái gì, tấm bằng A1 trong ví có đủ không. Câu trả lời nằm ở chiếc xe bạn chạy, không nằm ở nghề bạn làm. Bài này đối chiếu từng loại xe với hạng bằng theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, rồi nói vì sao điểm bằng lái quan trọng với người kiếm sống bằng xe máy.
Chạy xe ôm cần bằng lái gì: hạng bằng đi theo chiếc xe
Khoản 1 Điều 56 của Luật yêu cầu người lái có giấy phép lái xe phù hợp với loại xe đang điều khiển. Khoản 1 Điều 57 chia hai hạng cho mô tô hai bánh:
- Hạng A1: dung tích xi-lanh đến 125 cm3, hoặc động cơ điện có công suất đến 11 kW.
- Hạng A: dung tích trên 125 cm3, hoặc động cơ điện trên 11 kW, kèm cả các xe của hạng A1.
Điều 57 không có hạng riêng cho người chở khách hay giao hàng bằng mô tô hai bánh. Người chạy Wave chở khách từ bến xe Gia Lâm về Bồ Đề cần đúng hạng bằng như người đi Wave đi làm. Tuổi tối thiểu theo điểm b khoản 1 Điều 59 là đủ 18 tuổi. Theo điểm a khoản 5 Điều 57, bằng A1 và A không có thời hạn.
Giao hàng xe máy cần bằng gì: soi giấy đăng ký xe
Căn cứ là dung tích hoặc công suất ghi trên chứng nhận đăng ký xe, không phải tên gọi ngoài phố. Chưa quen đọc giấy này thì xem bài cách đọc giấy chứng nhận đăng ký xe máy.
Xe số, xe ga phổ thông
Wave, Vision, Click, Mio nằm trong mốc 125 cm3, nên bằng A1 là đủ. Một dòng xe có thể có nhiều phiên bản máy, vì vậy vẫn phải xem đúng chiếc mình chạy.
Xe trên 125 cm3
Air Blade bản 160 hay một số xe côn tay vượt mốc 125 cm3. Lúc này phải phân biệt:
- Bằng A1 cấp từ ngày 01/01/2025: chỉ lái đến 125 cm3, muốn chạy xe lớn hơn cần hạng A. Xem bài nên thi hạng A1 hay thi thẳng hạng A.
- Bằng A1 cấp trước ngày 01/01/2025: điểm a khoản 2 Điều 89 cho bằng chưa đổi tiếp tục lái mô tô hai bánh từ 50 cm3 đến dưới 175 cm3.
Xe máy điện và xe ba bánh
Xe đăng ký là mô tô điện có công suất đến 11 kW thuộc hạng A1. Xe đăng ký là xe gắn máy thì không thuộc hạng A1 và có điều kiện độ tuổi riêng tại Điều 59, nên hãy xem mục loại xe trên giấy đăng ký thay vì đoán theo hình dáng.
Xe mô tô ba bánh chở hàng thuộc hạng B1, chi tiết ở bài xe ba bánh chở hàng cần giấy phép hạng B1. Còn bằng ô tô hạng B không thay được bằng mô tô hai bánh.
Chở khách, chở hàng: luật còn đòi gì ngoài tấm bằng
Số người được chở. Điều 33 của Luật cho xe mô tô hai bánh chở một người, trừ vài trường hợp đặc biệt như chở người bệnh đi cấp cứu hay trẻ em dưới 12 tuổi. Xe ôm vì thế chỉ nhận một khách mỗi chuyến.
Quy định của thành phố. Khoản 2 Điều 47 giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định việc dùng xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa trên địa bàn. Ở Hà Nội, mình mới thấy bản dự thảo Sở Xây dựng đưa ra lấy ý kiến hồi tháng 4/2026, có nội dung về điều kiện người điều khiển và đăng ký với chính quyền cấp xã. Mình chưa đối chiếu được văn bản chính thức, nên hãy tra quyết định của Ủy ban nhân dân thành phố hoặc hỏi công an phường trước khi nhận khách.
Yêu cầu của nền tảng. Ứng dụng gọi xe, giao đồ ăn thường có danh sách giấy tờ riêng. Đó là điều kiện của doanh nghiệp; luật chỉ đặt mức tối thiểu là bằng đúng hạng và còn điểm. Tuyệt đối không mượn bằng người khác để đăng ký, hậu quả có trong bài dùng bằng lái của người khác khi bị kiểm tra.
Vì sao giữ điểm bằng lái là giữ việc
Điều 58 quy định mỗi giấy phép có 12 điểm, bị trừ theo lỗi vi phạm. Lỗi bị trừ điểm và mức trừ nằm trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP; mình không chép con số vì văn bản có thể được sửa đổi.
- Còn điểm: theo khoản 2 Điều 58, không bị trừ thêm trong 12 tháng kể từ lần bị trừ gần nhất thì được phục hồi đủ 12 điểm.
- Hết điểm: khoản 3 Điều 58 cấm điều khiển phương tiện theo giấy phép đó; sau ít nhất 06 tháng mới được dự kiểm tra kiến thức pháp luật để phục hồi. Với người sống bằng cuốc xe, đó là ít nhất nửa năm mất thu nhập.
- Đổi thẻ không xóa điểm: khoản 4 Điều 58 giữ nguyên số điểm khi đổi, cấp lại, xem bài đổi hoặc cấp lại bằng lái có xóa điểm không.
Tình huống quen thuộc ở Hà Nội
Anh Tùng giao đồ ăn giờ trưa quanh Cầu Giấy và Ba Đình. Đơn dồn, anh vừa chạy vừa liếc điện thoại bấm nhận đơn, có hôm rẽ tắt vào phố một chiều quanh Hoàn Kiếm cho kịp giờ. Mỗi lần chỉ được vài phút, nhưng bị trừ điểm vài lần trong năm thì tấm bằng có thể hết điểm đúng mùa đơn nhiều nhất.
Thói quen nên tập từ ngày đầu:
- Gắn điện thoại lên giá, dừng hẳn sát lề ở nơi được dừng rồi mới thao tác.
- Không đi ngược chiều, không leo vỉa hè, kể cả khi khách giục.
- Hàng cồng kềnh xếp gọn, buộc chắc, không che đèn và biển số.
- Giao ở chung cư thì dừng đúng chỗ, không đỗ chắn lối vào hầm.
- Thỉnh thoảng mở VNeID xem giấy phép và số điểm còn lại.
Chưa có xe riêng mà muốn chạy thử
Cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên cho thuê xe số, xe ga phổ thông trong phạm vi bằng A1: Honda Wave 150.000 đ/ngày; Honda Click, Yamaha Mio thuê tháng 1.000.000 đến 1.200.000 đ, xem bảng giá thuê xe. Định dùng xe thuê để chở khách hay giao hàng thì nói rõ khi đặt; điều kiện thuê và đặt cọc xác nhận trực tiếp với cửa hàng qua số 0942 467 674, giờ mở cửa 09:00 đến 21:00. Cửa hàng không làm dịch vụ bằng lái.
Nguồn tham khảo và lưu ý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025: Điều 33, 47, 56, 57, 58, 59, 89.
- Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH, đã gồm sửa đổi theo Luật số 118/2025/QH15.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính, trừ điểm và phục hồi điểm giấy phép lái xe.
Đây là thông tin tham khảo; mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất trước khi nhận việc.
Đọc tiếp về học, đổi và giữ bằng ở mục giấy phép lái xe và chuyên mục an toàn và pháp lý.