Bạn buôn hàng ở chợ, giao nước hay chở vật liệu trong ngõ và đang tính mua xe mô tô ba bánh. Câu hỏi đầu tiên là xe ba bánh cần bằng lái gì, vì từ năm 2025 tên các hạng giấy phép đã đổi và “B1” bây giờ không còn là bằng ô tô như trước. Bài này đọc đúng điều luật, giúp bạn tránh học nhầm hạng.
Xe ba bánh cần bằng lái gì theo luật mới
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Điểm c khoản 1 Điều 57 viết nguyên văn:
“Hạng B1 cấp cho người lái xe mô tô ba bánh và các loại xe quy định cho giấy phép lái xe hạng A1”
Từ câu này rút ra ba điều:
- Người lái xe mô tô ba bánh chở hàng cần hạng B1. Bằng A1 hay A chỉ ghi xe mô tô hai bánh, nên không thay được.
- Có B1 thì lái được cả xe mô tô hai bánh thuộc phạm vi hạng A1, tức đến 125 cm3 hoặc động cơ điện đến 11 kW.
- Theo điểm a khoản 5 Điều 57, hạng B1 không thời hạn.
Điểm b khoản 1 Điều 59 cho người đủ 18 tuổi trở lên được cấp hạng B1. Riêng xe ba bánh dùng cho người khuyết tật do chính người khuyết tật lái thì luật cấp hạng A1, xem bài người khuyết tật lái xe mô tô ba bánh dùng riêng.
Chiếc xe của bạn có đúng là xe mô tô ba bánh
Cùng gọi là “xe ba bánh” nhưng Điều 34 xếp vào nhiều loại, mỗi loại cần giấy phép khác:
- Xe mô tô: điểm e khoản 1 ghi “xe có hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ… trừ xe gắn máy; đối với xe ba bánh thì khối lượng bản thân không lớn hơn 400 kg”. Đây là loại cần hạng B1.
- Xe ô tô: điểm a khoản 1 tính cả “xe ba bánh có khối lượng bản thân lớn hơn 400 kg”. Xe ba bánh nặng hơn mức này phải dùng bằng ô tô có hạng phù hợp, không phải B1.
- Xe gắn máy: điểm g khoản 1 gồm xe hai hoặc ba bánh có vận tốc thiết kế không lớn hơn 50 km/h, động cơ nhiệt đến 50 cm3 hoặc động cơ điện đến 4 kW. Người lái xe gắn máy không cần giấy phép nhưng phải đủ 16 tuổi và đủ điều kiện theo khoản 4 Điều 56.
Trước khi học, hãy xem khối lượng bản thân, dung tích hoặc công suất ghi trên giấy tờ xe; không rõ thì hỏi cơ quan đăng ký xe.
Đừng nhầm B1 mới với B1 ô tô cũ
Trước năm 2025, “B1” là bằng lái ô tô. Điểm e khoản 2 Điều 89 nói bằng B1 cũ cấp cho người không hành nghề lái xe được tiếp tục lái xe ô tô chở người đến 08 chỗ, xe ô tô tải và máy kéo trong mức trọng tải luật ghi. Danh sách này không có xe mô tô ba bánh.
Khi đổi, điểm e khoản 3 Điều 89 chuyển bằng B1, B2 cũ sang hạng B hoặc C1, đều là hạng ô tô. Giữ bằng ô tô cũ mà muốn lái xe ba bánh, hãy hỏi cơ quan cấp giấy phép trước. So sánh các hạng hay bị nhầm có ở bài bằng ô tô hạng B hoặc B2 cũ có được đi xe máy không.
Đang có bằng A3 cũ thì sao
Bằng A3 là hạng cũ dành cho xe mô tô ba bánh. Điểm c khoản 2 Điều 89 ghi: “Giấy phép lái xe hạng A3 được tiếp tục điều khiển xe mô tô ba bánh, các loại xe quy định cho giấy phép lái xe hạng A1 quy định tại điểm a khoản này và các xe tương tự”. Nghĩa là chưa đổi vẫn lái tiếp được.
Khi cần đổi hoặc cấp lại, điểm c khoản 3 Điều 89 ghi: “Giấy phép lái xe hạng A3 được đổi, cấp lại sang giấy phép lái xe hạng B1”. Nơi nộp ở Hà Nội có trong bài đổi, cấp lại bằng lái xe máy ở Hà Nội từ năm 2025.
Học và sát hạch hạng B1: luật đặt khung gì
- Đào tạo. Khoản 1 Điều 60 yêu cầu người muốn có giấy phép được đào tạo lý thuyết và thực hành theo chương trình của từng hạng.
- Sức khỏe. Khoản 2 Điều 59 yêu cầu sức khỏe phù hợp với loại xe; tiêu chuẩn do Bộ Y tế quy định tại Thông tư 36/2024/TT-BYT. Nhóm tiêu chuẩn áp cho hạng B1, hãy hỏi cơ sở khám.
- Sát hạch. Khoản 1 Điều 61: người đã hoàn thành đào tạo, đủ tuổi và sức khỏe được đăng ký dự sát hạch. Khoản 3 nói sát hạch lái xe mô tô làm tại trung tâm sát hạch hoặc sân tập lái đủ điều kiện, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện.
Không phải cơ sở đào tạo nào cũng mở lớp hạng B1. Hãy hỏi có lớp B1 cho xe ba bánh không, thi thực hành bằng xe nào, và xin trả lời qua tin nhắn.
Kiểm tra xe ba bánh có giấy tờ hợp lệ trước khi lái
Khoản 1 Điều 35 yêu cầu xe cơ giới được cấp chứng nhận đăng ký xe, gắn biển số và bảo đảm an toàn kỹ thuật. Khoản 1 Điều 56 liệt kê giấy tờ người lái phải mang:
- Chứng nhận đăng ký xe, hoặc bản sao có chứng thực kèm giấy xác nhận của ngân hàng nếu xe đang thế chấp.
- Giấy phép lái xe phù hợp loại xe.
- Chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật.
- Chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.
Mua xe cũ thì đối chiếu số khung, số máy và biển số với giấy đăng ký.
Chở hàng trong phố Hà Nội
Xe ba bánh đầy hàng rộng và nặng hơn xe hai bánh. Quanh chợ Long Biên hay chợ Đồng Xuân, hãy giữ làn bên phải và đi chậm khi rẽ. Hàng phải gọn, buộc chắc; quy định về hàng cồng kềnh có ở bài quy định chở hàng cồng kềnh trên xe máy. Cầu Thanh Trì cấm xe máy; sang sông có thể đi cầu Chương Dương hoặc Vĩnh Tuy. Giờ, tuyến hạn chế cho xe chở hàng, hãy hỏi lực lượng chức năng.
Cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00. Chúng tôi không cho thuê xe ba bánh và không làm dịch vụ bằng lái; cần xe hai bánh trong lúc chờ học, bạn hỏi qua số 0942467674.
Nguồn tham khảo và lưu ý
Các trích dẫn đối chiếu từ văn bản gốc:
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: Điều 34, Điều 35, Điều 56, Điều 57, Điều 59, Điều 60, Điều 61, Điều 89.
- Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH, hợp nhất luật trên với Luật số 118/2025/QH15.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; loại xe, lớp học và hồ sơ, hãy xác nhận tại cơ sở đào tạo và cơ quan cấp giấy phép lái xe.
Tóm lại
Xe mô tô ba bánh, khối lượng bản thân đến 400 kg, cần hạng B1 mới, không thời hạn, cấp từ đủ 18 tuổi. B1 ô tô cũ không phải bằng này, còn A3 cũ vẫn dùng được và đổi sang B1. Các bài cùng chủ đề có ở mục giấy phép lái xe, và quy định cho người đi xe được gom tại chuyên mục an toàn và pháp lý.