Bạn sắp học bằng xe máy lần đầu và biết vài năm nữa có thể muốn đi xe trên 125cc. Câu hỏi nên thi bằng A1 hay A khi chưa có bằng nào cần trả lời ngay từ lúc đăng ký học, vì chọn sai thì sau này phải học và thi lại một lượt nữa. Bài này giúp bạn tự quyết dựa trên chiếc xe mình định đi, bám vào Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15.
Hai hạng bằng khác nhau ở đâu
Điểm a và b khoản 1 Điều 57 của Luật chia rõ:
- Hạng A1: mô tô hai bánh có dung tích xi-lanh đến 125 cm3, hoặc động cơ điện có công suất đến 11 kW.
- Hạng A: mô tô hai bánh có dung tích xi-lanh trên 125 cm3, hoặc động cơ điện trên 11 kW, cộng thêm các loại xe của hạng A1.
Bằng A bao trùm A1, còn A1 dừng ở mốc 125 cm3. Cả hai đều không thời hạn theo điểm a khoản 5 Điều 57, và đều cấp cho người đủ 18 tuổi trở lên theo điểm b khoản 1 Điều 59.
Có phải có A1 rồi mới được thi hạng A không
Mình đã rà các điều về đào tạo và sát hạch trong Luật:
- Khoản 2 Điều 60 nói người học lái xe được đào tạo tại cơ sở đào tạo lái xe hoặc hình thức khác để cấp mới hoặc nâng hạng.
- Khoản 3 Điều 60 liệt kê các trường hợp đào tạo nâng hạng, toàn bộ là hạng ô tô như B lên C1, C1 lên C. Không có dòng nào đi từ A1 lên A.
- Khoản 5 Điều 60 kể tên các hạng bắt buộc học theo hình thức nâng hạng: C, D1, D2, D và các hạng kéo rơ moóc. Hạng A không nằm trong danh sách đó.
- Khoản 1 Điều 61 cho người đã hoàn thành chương trình đào tạo, đủ tuổi và sức khỏe theo Điều 59 được đăng ký dự sát hạch.
Từ bốn điểm này, Luật không đặt điều kiện phải có A1 trước khi học hạng A. Người chưa có bằng có thể học và dự sát hạch hạng A ngay từ đầu. Chương trình, thời lượng từng hạng do Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định theo khoản 8 Điều 60; phần chi tiết này mình chưa đối chiếu được văn bản gốc, nên hãy hỏi cơ sở đào tạo khóa hạng A kéo dài bao lâu và học những gì.
Ví dụ thực tế: Air Blade 160, Vision và Wave
Căn cứ là dung tích ghi trên chứng nhận đăng ký xe, không phải tên gọi ngoài phố.
- Honda Vision: theo trang của Honda Việt Nam, dung tích xi-lanh 109,5 cm3, nằm gọn trong phạm vi A1.
- Honda Wave: dòng xe số phổ thông, thuộc phạm vi A1.
- Honda Air Blade 160: theo trang của hãng, dung tích 156,9 cm3, vượt mốc 125 cm3. Người có bằng cấp theo Luật mới cần hạng A.
Vậy sao vẫn thấy nhiều người cầm bằng A1 đi Air Blade 160 hợp lệ? Vì họ có A1 cấp trước ngày 01/01/2025. Điểm a khoản 2 Điều 89 cho bằng A1 cũ chưa đổi tiếp tục lái mô tô hai bánh từ 50 cm3 đến dưới 175 cm3; khi đổi hoặc cấp lại, điểm a khoản 3 Điều 89 ghi sang hạng A kèm hạn chế dưới 175 cm3. Quy định chuyển tiếp này không áp dụng cho người học lần đầu bây giờ. Xem thêm bài bằng A1 cấp từ năm 2025 có lái được Air Blade 160 không.
Một dòng xe có thể có nhiều phiên bản động cơ khác nhau. Khi thuê hoặc mua, hãy hỏi cửa hàng đúng phiên bản và xem dung tích trên giấy đăng ký.
Nên thi bằng A1 hay A: chọn theo chiếc xe bạn sẽ đi
Đặt ba câu hỏi cho chính mình.
Trong vài năm tới bạn đi xe gì
Nếu chỉ đi Vision, Wave để đi học, đi làm từ Long Biên sang Hoàn Kiếm hay Cầu Giấy, A1 là đủ. Nếu đã nhắm Air Blade 160 hay mô tô lớn hơn để đi xa, chọn A ngay từ đầu sẽ tránh phải học lại.
Bạn có sẵn xe để tập không
Khoản 2 Điều 61 yêu cầu nội dung sát hạch phù hợp với hạng bằng. Xe trên 125 cm3 thường nặng và mạnh hơn, nên người học A cần làm quen với trọng lượng xe, nhất là khi đi chậm trong hình. Hỏi cơ sở đào tạo loại xe dùng để tập và sát hạch hạng A, và có cho tập thêm giờ ở sân không.
Bạn chịu được thêm bao nhiêu công sức
Với người mới, phần thực hành trên xe lớn có thể khó hơn. Nếu bạn mới cầm lái lần đầu và lo không giữ thăng bằng, có người chọn học A1 trước cho chắc tay. Nhưng hãy hiểu cái giá: muốn lên xe trên 125 cm3 sau này, bạn lại đăng ký học, khám sức khỏe và dự sát hạch hạng A một lần nữa. Quy trình đó được mô tả trong bài đã có bằng A1 muốn lái mô tô trên 125cc.
Thi thẳng bằng hạng A: chuẩn bị những gì
- Tuổi: đủ 18 tuổi trở lên (điểm b khoản 1 Điều 59).
- Sức khỏe: theo tiêu chuẩn do Bộ Y tế quy định (khoản 2 Điều 59). Khi khám, nói rõ khám để học hạng A; xem thêm bài khám sức khỏe để thi bằng lái xe máy ở Hà Nội.
- Hồ sơ: thủ tục cấp bằng do Bộ trưởng Bộ Công an quy định (khoản 6 Điều 62). Xin cơ sở đào tạo danh sách giấy tờ mới nhất và giữ biên nhận khi nộp.
- Sát hạch: do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện, tại trung tâm sát hạch hoặc sân tập lái đủ điều kiện (khoản 3 Điều 61).
Thông tư 12/2025/TT-BCA về sát hạch, cấp bằng đã được thay bằng Thông tư 108/2026/TT-BCA từ ngày 01/7/2026. Bài này chưa đối chiếu được toàn văn thông tư mới nên không mô tả từng bài thi, cũng không nêu học phí, lệ phí.
Trong lúc chưa có bằng
Chưa có bằng đúng hạng thì đừng tự mượn xe trên 125 cm3 chạy ra phố để tập. Khoản 1 Điều 56 yêu cầu người lái mang giấy phép phù hợp với loại xe đang điều khiển.
Cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên cho thuê xe số, xe ga phổ thông như Wave, Vision, Air Blade, Click, Mio. Cửa hàng không làm dịch vụ bằng lái. Khi thuê, hãy hỏi phiên bản xe để chắc xe nằm trong phạm vi bằng của mình; gọi 0942467674 trong giờ mở cửa từ 09:00 đến 21:00.
Nguồn tham khảo và lưu ý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025: Điều 56, 57, 59, 60, 61, 62 và 89.
- Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH, đã gồm sửa đổi theo Luật 118/2025/QH15.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; hãy xác nhận tại cơ quan cấp giấy phép lái xe và cơ sở đào tạo trước khi đăng ký.
Tóm lại
Nếu chắc chắn sẽ đi xe trên 125 cm3, thi thẳng hạng A ngay từ đầu, Luật không bắt có A1 trước. Nếu chỉ cần xe ga, xe số phổ thông, A1 là đủ và nhẹ nhàng hơn. Các bài khác nằm ở mục giấy phép lái xe và chuyên mục an toàn và pháp lý.