Xe bạn bị một xe khác quệt vào ở ngã tư Nguyễn Văn Cừ, Ngọc Lâm, vỡ ốp, cong tay phanh. Bên kia đã báo doanh nghiệp bảo hiểm, và họ hẹn cử người giám định thiệt hại xe máy trước khi tính bồi thường. Giám định viên sẽ làm gì, bạn cần chuẩn bị gì, nếu không đồng ý với kết quả thì có quyền gì?
Giám định thiệt hại xe máy là gì, ai làm và ai trả chi phí
Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/01/2023) có điều về giám định tổn thất, các bản trích ghi là Điều 53. Theo nội dung được các trang tư vấn pháp luật và báo tài chính trích lại, khớp nhau ở các ý sau (chưa đối chiếu Công báo):
- Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc người được doanh nghiệp ủy quyền tiến hành giám định để xác định nguyên nhân và mức độ tổn thất.
- Chi phí giám định tổn thất do doanh nghiệp bảo hiểm chi trả.
Kết quả giám định là căn cứ để doanh nghiệp tính số tiền bồi thường.
Cần phân biệt bạn đứng ở vị trí nào:
- Bạn là người bị thiệt hại: bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (TNDS) của xe gây va chạm là bên xem xét chiếc xe của bạn, theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP (đã được sửa đổi một số điều bởi Nghị định 220/2026/NĐ-CP, phần sửa đổi chúng tôi chưa đọc toàn văn). Hướng dẫn cho vai trò này có ở bài bị xe máy khác va vào khi đang đi đường.
- Bạn là người gây va chạm: bảo hiểm TNDS của bạn xem xét xe người kia; xe của chính bạn chỉ được xem xét nếu có bảo hiểm vật chất xe tự nguyện, theo quy tắc riêng của hợp đồng đó. Xem bài bảo hiểm tự nguyện xe máy giúp gì khi va chạm.
Trước khi giám định: chụp ảnh và giữ nguyên hiện trạng xe
An toàn đi trước giấy tờ. Điều 80 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 yêu cầu người liên quan đến vụ tai nạn dừng phương tiện, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo tin cho công an. Có người bị thương thì gọi cấp cứu 115 và công an 113 trước mọi việc khác.
Khi đã an toàn:
- Chụp toàn cảnh trước khi dời xe nếu không gây nguy hiểm: vị trí hai xe, vạch kẻ đường, đèn tín hiệu, biển tên phố.
- Chụp cận từng chỗ hỏng: ốp, đèn, gương, tay phanh, vành, phuộc, ống xả.
- Chụp biển số, giấy chứng nhận bảo hiểm của xe kia và ghi tên, số điện thoại người lái.
- Ghi lại tình trạng xe trước va chạm: xe vừa bảo dưỡng chưa, có vết xước cũ nào không.
Điều quan trọng nhất: không sửa, không thay phụ tùng trước khi giám định, trừ khi doanh nghiệp bảo hiểm đồng ý bằng văn bản hoặc tin nhắn từ kênh chính thức. Xe đã sửa thì khó xác định mức độ hỏng.
Xe phải gửi tiệm gần đó thì chụp ảnh trước khi dắt đi, dặn chỉ giữ chứ chưa tháo; phụ tùng buộc phải tháo thì giữ lại.
Doanh nghiệp bảo hiểm làm những gì khi giám định
Cách làm chi tiết theo quy trình của từng doanh nghiệp; một buổi giám định thường gồm:
- Xem trực tiếp xe, đối chiếu biển số, số khung, số máy với giấy tờ.
- Hỏi diễn biến vụ va chạm, xem ảnh hiện trường và biên bản của cơ quan công an nếu có.
- Chụp ảnh, liệt kê từng hạng mục hư hỏng, đánh giá sửa được hay phải thay.
- Lập biên bản giám định để các bên ký.
Một trang tư vấn trích rằng biên bản xác định nguyên nhân, mức độ tổn thất do doanh nghiệp lập cần được thống nhất giữa doanh nghiệp và bên mua bảo hiểm, người được bảo hiểm. Điểm này chúng tôi chỉ thấy ở một nguồn, nên coi là tham khảo.
Giấy tờ khác trong hồ sơ bồi thường được tóm tắt ở bài thủ tục bồi thường bảo hiểm TNDS khi va chạm.
Những điểm nên ghi nhận cùng giám định viên
Đọc kỹ trước khi ký và đề nghị ghi rõ:
- Từng hạng mục hư hỏng, không ghi chung chung kiểu “hỏng phần đầu xe”.
- Hư hỏng có thể bị khuất: lệch phuộc, cong càng, nứt khung nhựa bên trong. Nếu nghi ngờ, đề nghị ghi là cần kiểm tra thêm khi tháo.
- Ý kiến của bạn ở những điểm chưa đồng ý, ngay trong biên bản hoặc bằng văn bản gửi kèm.
- Tên giám định viên và người phụ trách hồ sơ.
- Bản sao biên bản hoặc ảnh chụp đầy đủ các trang sau khi ký.
Một tình huống dễ gặp ở Hà Nội: xe va chạm trên đường Ngọc Thụy, giám định viên chỉ ghi thay ốp và đèn. Hai hôm sau chạy qua cầu Chương Dương bạn thấy tay lái rung, thợ báo phuộc bị lệch. Nếu biên bản đã ghi “cần kiểm tra thêm phần phuộc”, việc đề nghị giám định bổ sung sẽ thuận hơn nhiều.
Không đồng ý kết quả giám định bảo hiểm thì làm gì
Giữ mọi trao đổi bằng văn bản:
- Đề nghị giải thích: gửi thư điện tử hoặc văn bản cho doanh nghiệp, nêu cụ thể hạng mục không đồng ý và lý do.
- Bổ sung bằng chứng: ảnh hiện trường, ảnh xe trước va chạm, ý kiến của thợ sửa xe về hạng mục bị bỏ sót.
- Đề nghị giám định lại hoặc giám định bổ sung cho phần hư hỏng phát hiện sau.
- Đề nghị giám định độc lập nếu vẫn không thống nhất.
Về quyền ở bước 4, các bản trích Điều 53 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 khớp nhau ở ý: khi các bên không thống nhất về nguyên nhân và mức độ tổn thất, có thể trưng cầu giám định viên độc lập, trừ khi hợp đồng có thỏa thuận khác. Nếu không thỏa thuận được việc trưng cầu, một bên có quyền yêu cầu cơ quan giải quyết tranh chấp có thẩm quyền chỉ định; các nguồn nêu Tòa án, một số nguồn nêu thêm Trọng tài.
Hai điểm nguồn chưa thống nhất nên chúng tôi không khẳng định: ai trả chi phí giám định độc lập trong từng trường hợp, và kết luận của giám định viên độc lập ràng buộc các bên tới mức nào. Trước khi thuê, hãy hỏi doanh nghiệp bằng văn bản, đọc quy tắc bảo hiểm của họ, và khi số tiền đáng kể thì tham khảo luật sư.
Nếu xe va chạm là xe đang thuê
Đừng tự đưa xe thuê đi sửa; báo cửa hàng ngay, gửi ảnh và vị trí xe. Với xe thuê của chúng tôi ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, gọi 0942467674 để được hướng dẫn; trách nhiệm cụ thể của người thuê và cách xử lý bảo hiểm của từng xe cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Nguồn tham khảo và lưu ý
- Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15: điều về giám định tổn thất (các bản trích ghi Điều 53; chưa đối chiếu Công báo).
- Nghị định 67/2023/NĐ-CP và Nghị định 220/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều.
- Luật số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 80.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; kết quả từng hồ sơ do doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan có thẩm quyền quyết định.
Tóm lại
Chụp ảnh kỹ, giữ nguyên xe cho tới khi giám định, ghi rõ từng hạng mục và ý kiến của mình vào biên bản. Không đồng ý thì đề nghị bằng văn bản, rồi mới tính tới giám định độc lập. Xem thêm mục bảo hiểm xe máy và chuyên mục an toàn và pháp lý.