Đang chạy một đoạn dài trên đường đê sông Hồng hay đại lộ Thăng Long, bạn thấy tay mình phải ghì nhẹ về một phía thì xe mới đi thẳng. Xe máy bị lệch lái như vậy có thể do mặt đường, do lốp non, hoặc do bánh và tay lái bị lệch sau một cú va chạm. Bài này giúp người thuê xe đi đường dài phân biệt từng nguyên nhân, thử lại một cách an toàn và biết lúc nào phải báo cửa hàng. Nội dung áp dụng chung cho mọi xe thuê, từ xe số đến xe tay ga.
Xe máy bị lệch lái hay chỉ do mặt đường
Trước khi nghĩ đến hỏng hóc, hãy loại trừ những thứ bên ngoài chiếc xe. Rất nhiều người tưởng xe hỏng trong khi nguyên nhân nằm ở đường hoặc ở cách chở đồ.
- Mặt đường vồng hoặc nghiêng. Nhiều đoạn đê sông Hồng qua Long Biên, Gia Lâm hay Tây Hồ có mặt đường cao ở giữa, thấp dần về mép. Đi sát lề phải, xe tự nhiên có xu hướng trôi ra ngoài.
- Vệt lún của xe tải. Trên đê có xe chở vật liệu, mặt đường hay hằn hai rãnh song song. Bánh xe máy rơi vào mép rãnh sẽ bị kéo theo.
- Gió ngang. Trên đại lộ Thăng Long đoạn qua Hoài Đức hay khi lên cầu Nhật Tân, gió thổi ngang đủ làm xe dạt nhẹ, nhất là khi bạn mặc áo mưa phồng.
- Hành lý dồn một bên. Túi nặng treo một phía móc, hoặc người ngồi sau nghiêng người, đều khiến xe có vẻ lệch.
Cách kiểm tra đơn giản: khi tới đoạn đường phẳng, rộng và ít xe, đổi vị trí trong làn, xếp lại hành lý cho cân. Nếu cảm giác kéo lệch biến mất, nguyên nhân gần như chắc chắn là mặt đường. Nếu xe vẫn kéo về cùng một phía ở mọi đoạn, vấn đề nằm ở xe.
Lốp non một bên: nguyên nhân hay gặp nhất
Lốp trước non làm tay lái nặng, xe ì và hơi trôi về một phía, nhất là khi vào cua. Lốp sau non làm đuôi xe lắc nhẹ, cảm giác như đi trên nền mềm. Với xe thuê, lốp có thể bị đinh nhỏ găm vào và xì hơi từ từ trong vài ngày mà bạn không để ý.
Dừng xe ở chỗ an toàn rồi nhìn phần lốp tiếp đất. Lốp bẹt rõ hơn lốp kia, hoặc bóp tay thấy mềm, là dấu hiệu cần bơm lại. Áp suất đúng nên theo tem trên xe hoặc hỏi cửa hàng, đừng bơm cứng quá theo cảm tính. Bài lốp non hơi giữa kỳ thuê: phát hiện từ cảm giác lái có thêm các dấu hiệu khi đang chạy.
Nếu bơm xong mà vài giờ sau lốp lại non, đó là lốp bị thủng chậm. Hãy báo cửa hàng thay vì bơm đi bơm lại cả ngày.
Bánh lệch hoặc vành cong sau va chạm
Đây là nhóm nguyên nhân cần để ý nhất với xe đi đường dài. Một cú sập ổ gà sâu, bánh trước đập vào mép vỉa hè hay xe bị đổ nghiêng khi đang dựng đều có thể làm bánh xe máy bị lệch hoặc vành hơi cong.
Dấu hiệu thường gặp:
- Xe bắt đầu kéo lệch ngay sau một cú va, trước đó vẫn bình thường.
- Tay lái rung nhẹ theo nhịp, rõ hơn khi tăng tốc.
- Nhìn từ phía sau, bánh trước và bánh sau không nằm trên cùng một đường thẳng.
- Có tiếng cọ nhẹ ở chắn bùn hoặc phanh khi bánh quay.
Với những dấu hiệu này, bạn không thể sửa tại chỗ. Ghi nhớ lúc nào và ở đâu xảy ra va chạm, chụp ảnh bánh xe để báo cửa hàng. Nếu va chạm có liên quan đến người hoặc xe khác, bài xe thuê bị va chạm nhẹ: cần báo gì cho cửa hàng giúp bạn chuẩn bị thông tin.
Tay lái lệch so với bánh trước
Có khi bánh xe vẫn thẳng nhưng ghi đông bị xoay lệch một chút sau khi xe đổ. Lúc đó, để xe đi thẳng bạn phải giữ tay lái ở tư thế hơi nghiêng, lâu dần mỏi vai và dễ đánh lái sai khi né ổ gà.
Kiểm tra khi xe đã dừng: đứng trước đầu xe, nhìn xem bánh trước có vuông góc với ghi đông không. Nếu ghi đông nghiêng về một bên trong khi bánh thẳng, tay lái đã lệch. Nếu lắc tay lái thấy lỏng hoặc có tiếng lục cục ở cổ phuộc, bài lắc tay lái, nhún phuộc, xoay bánh để kiểm tra khung xe thuê hướng dẫn cách kiểm tra bằng tay.
Thử lại ở tốc độ thấp, chỗ vắng
Muốn chắc chắn xe có kéo lệch hay không, hãy thử theo cách an toàn:
- Chọn đoạn đường phẳng, vắng, không có xe tải hay đường gom đông người. Một bãi đỗ rộng hoặc đường nội bộ khu đô thị buổi trưa là hợp lý.
- Chạy chậm, giữ tốc độ đều, hai tay luôn đặt trên tay lái.
- Không buông tay lái để thử. Xe đang lệch có thể ngoặt bất ngờ, ngã ngay cả ở tốc độ thấp.
- Để ý lực tay: nếu phải giữ ghì về một phía liên tục, xe đang kéo lệch thật.
- Phanh nhẹ: nếu xe bị kéo mạnh hơn khi bóp phanh, có thể phanh một bên đang bó.
Đừng làm bài thử này trên mặt đê hẹp, trên cầu hay giữa dòng xe trên đại lộ Thăng Long.
Dấu hiệu cần báo cửa hàng ngay và vì sao không tự chỉnh
Gọi cửa hàng theo số 0942467674 khi gặp một trong các trường hợp:
- Xe kéo lệch rõ ở mọi loại mặt đường, kể cả sau khi bơm lốp.
- Kéo lệch xuất hiện sau va chạm, sập ổ gà hay xe bị đổ.
- Tay lái rung, có tiếng cọ hoặc tiếng lục cục ở bánh trước.
- Lốp xì hơi lặp lại.
Khi báo, nói rõ bạn đang ở đâu, ví dụ “trên đê đoạn gần cầu Vĩnh Tuy phía Long Biên”, hiện tượng bắt đầu từ lúc nào và gửi ảnh bánh xe. Cửa hàng sẽ hướng dẫn chạy chậm về hay chờ ở chỗ an toàn. Nếu cần người tới, thời gian và chi phí sẽ được xác nhận trước, trong giờ hoạt động từ 09:00 đến 21:00.
Đừng tự nới ốc trục bánh, bẻ ghi đông hay chỉnh phanh bên đường. Căn chỉnh bánh và tay lái cần đúng dụng cụ, làm sai có thể khiến xe mất ổn định khi phanh gấp.
Kết lại
Xe kéo lệch một bên trước hết cần được tách khỏi các yếu tố mặt đường và hành lý. Sau đó, lốp non, bánh lệch sau va chạm và tay lái lệch là những nguyên nhân cần để ý. Nếu xe còn có vệt ướt dưới gầm hay mùi lạ, đọc thêm phân biệt vệt chất lỏng dưới gầm xe hoặc xe máy có mùi khét khi đang chạy. Các bài khác nằm trong mục bảo dưỡng xe máy và chuyên mục xe máy.