Giờ tan tầm ở nút Kim Mã, Liễu Giai, bạn phanh không kịp và chạm vào xe một người giao hàng. Không ai bị thương nặng, nhưng điện thoại gắn trên tay lái của họ rơi vỡ màn hình, thùng hàng phía sau bẹp một góc. Ai trả, và tài sản loại trừ bảo hiểm TNDS là những gì? Bài này tách rõ phần bảo hiểm bắt buộc xem xét, phần bị loại trừ, và cách chứng minh giá trị đồ bị hỏng.
Thiệt hại tài sản của người thứ ba gồm những gì
Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (TNDS) của chủ xe cơ giới được quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định 220/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Chúng tôi chưa đọc được phần sửa đổi; dưới đây diễn giải Nghị định 67/2023 theo bản đăng trên các cơ sở dữ liệu pháp luật, chưa đối chiếu Công báo.
Điểm a khoản 1 Điều 7 nêu phạm vi bồi thường gồm thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe, tính mạng và tài sản đối với người thứ ba do xe cơ giới gây ra. Người giao hàng hay cô bán hoa quả đẩy xe ven đường là người thứ ba. Điện thoại, xe máy, thùng giữ nhiệt, gánh hàng của họ là tài sản thuộc nhóm được xem xét.
Hai việc khác nhau cần tách ra:
- Thuộc phạm vi nghĩa là được doanh nghiệp bảo hiểm xem xét, không có nghĩa trả toàn bộ.
- Số tiền thực nhận còn phụ thuộc giám định, mức lỗi và giới hạn trách nhiệm về tài sản theo từng vụ tại Điều 6. Bài không nêu con số giới hạn; hãy đọc trên giấy chứng nhận bảo hiểm của xe và hỏi doanh nghiệp đã cấp.
Tài sản loại trừ bảo hiểm TNDS theo Nghị định 67
Khoản 2 Điều 7 liệt kê các trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm không bồi thường. Ba nhóm liên quan trực tiếp đến đồ đạc của người bị va chạm:
Tài sản đặc biệt
Văn bản liệt kê: vàng, bạc, đá quý, các loại giấy tờ có giá trị như tiền, đồ cổ, tranh ảnh quý hiếm, thi hài, hài cốt. Nếu va chạm làm hỏng một hộp trang sức người đi đường đang mang, phần đó nằm ngoài bảo hiểm bắt buộc. Danh sách chỉ có vậy; chúng tôi không thấy điện thoại hay hàng hóa thông thường được nêu trong nhóm này.
Tài sản bị mất cắp hoặc bị cướp trong tai nạn
Lúc hai bên còn lo người bị ngã, hàng rơi ra lòng đường có thể bị lấy mất. Thiệt hại này bị loại trừ, nên hãy gom đồ và chụp ảnh sớm.
Thiệt hại gián tiếp
Văn bản loại trừ thiệt hại gây ra hậu quả gián tiếp, gồm sụt giá trị thương mại và thiệt hại gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị thiệt hại. Ví dụ dễ gặp: người giao hàng mất mấy chuyến vì xe hỏng, người bán rong mất buổi chợ. Nếu họ yêu cầu bồi thường phần này, hai bên giải quyết theo pháp luật dân sự, không qua bảo hiểm bắt buộc.
Các trường hợp loại trừ theo người lái
Cùng khoản 2 còn có trường hợp cố ý gây thiệt hại, cố ý bỏ chạy, người lái không có giấy phép lái xe phù hợp, và thiệt hại tài sản khi người lái có nồng độ cồn vượt trị số bình thường theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Trường hợp cuối được phân tích ở bài lái xe máy có nồng độ cồn gây va chạm.
Điện thoại và hàng hóa: chứng minh giá trị thế nào
Phần khó nhất là giá trị. Điện thoại vỡ màn hình được sửa hay thay, hàng bị đổ còn bán được không, đều cần giấy tờ. Bên bị thiệt hại nên chuẩn bị sớm:
- Giữ nguyên hiện vật. Không vứt điện thoại vỡ, hộp hàng bẹp; doanh nghiệp bảo hiểm có thể cần xem trực tiếp.
- Chụp ảnh tại chỗ: đồ hỏng cạnh xe, tem nhãn, mã đơn hàng trên thùng, vị trí hàng rơi.
- Chứng từ mua hoặc nguồn gốc: hóa đơn, lịch sử đơn trên ứng dụng mua sắm, hộp máy có số nhận dạng.
- Báo giá sửa chữa từ nơi sửa uy tín, ghi rõ hạng mục; khi sửa được thì thường không có lý do thay mới.
- Chứng từ hàng hóa: phiếu giao hàng, đơn đặt của khách, giấy nhập hàng ở chợ đầu mối như chợ Long Biên.
Hàng thực phẩm như đồ ăn đang giao, hoa quả của người bán rong thường không giữ được lâu. Hãy chụp ảnh rõ số lượng, tình trạng trước khi dọn, và ghi lại sự đồng ý của hai bên về việc bỏ đi.
Giấy tờ cụ thể mà doanh nghiệp bảo hiểm yêu cầu có thể khác nhau; hỏi trực tiếp qua đường dây nóng trên giấy chứng nhận. Trình tự chung có ở bài thủ tục bồi thường bảo hiểm TNDS khi va chạm.
Tại hiện trường: người trước, đồ sau
Điểm a khoản 1 Điều 80 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 yêu cầu người gây tai nạn dừng ngay phương tiện, cảnh báo nguy hiểm, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo tin cho cơ quan Công an, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất. Trên phố đông như Bạch Mai hay Cầu Giấy, việc cần làm theo thứ tự:
- Hỏi han người bị va chạm; có người bị thương thì gọi cấp cứu 115.
- Đưa xe vào lề, cảnh báo xe phía sau.
- Gọi 113 hoặc báo Công an phường gần nhất nếu hai bên không thống nhất.
- Trao đổi họ tên, số điện thoại, biển số và số giấy chứng nhận bảo hiểm.
- Không tự đưa tiền “cho xong” khi chưa hỏi doanh nghiệp bảo hiểm, cũng đừng ký giấy nhận toàn bộ lỗi.
Người giao hàng thường vội; hãy chụp ảnh, xin số liên lạc rồi mới để họ đi.
Nếu bạn đang đi xe thuê
Giấy chứng nhận bảo hiểm của xe thuê đứng tên chủ xe, nên cần báo cửa hàng sớm kèm ảnh. Với khách thuê ở Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00), bảo hiểm đi kèm xe và trách nhiệm người thuê khi có sự cố cần xác nhận trực tiếp qua số 0942467674 trước khi nhận xe. Hư hỏng của chính xe bạn đi không thuộc bảo hiểm bắt buộc; các lớp bảo vệ tự nguyện có ở bài bảo hiểm tự nguyện xe máy giúp gì khi va chạm, phạm vi tùy sản phẩm.
Nguồn tham khảo và lưu ý
- Nghị định 67/2023/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới: Điều 6, Điều 7.
- Nghị định 220/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 67/2023/NĐ-CP.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 80.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; kết quả từng hồ sơ do doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan có thẩm quyền quyết định.
Tóm lại
Điện thoại, xe, hàng hóa thông thường của người bị va chạm được bảo hiểm bắt buộc xem xét trong giới hạn theo vụ. Tài sản đặc biệt, đồ bị mất cắp lúc hỗn loạn và thiệt hại gián tiếp bị loại trừ. Giữ hiện vật, chụp ảnh và chứng từ là cách chứng minh giá trị chắc nhất. Xem thêm mục bảo hiểm xe máy và chuyên mục an toàn và pháp lý.