Va quệt xe trong hầm chung cư xảy ra hằng ngày: bạn vòng qua cột bê tông dưới hầm B1 một tòa nhà ở Long Biên thì xe khác từ dốc xuống phanh không kịp, quệt vào hông xe bạn. Hay giờ tan học ở một trường khu Cầu Giấy, hai sinh viên lùi xe khỏi hàng và va nhau. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự (TNDS) bắt buộc có xét như vụ va chạm ngoài phố không? Bài này tách phần đã rõ, phần còn bỏ ngỏ và việc nên làm ngay.
Va quệt xe trong hầm chung cư: bảo hiểm TNDS nhìn vào đâu
Bảo hiểm này theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP, đã được Nghị định 220/2026/NĐ-CP sửa đổi một số điều từ ngày 01/7/2026. Chúng tôi chưa đọc được phần sửa đổi; phần dưới diễn giải Nghị định 67/2023 theo bản đăng trên cơ sở dữ liệu pháp luật, chưa đối chiếu Công báo.
Theo các bản trích khớp nhau, Điều 3 của Nghị định tách hai khái niệm:
- Xe cơ giới tham gia giao thông: chủ xe hoặc người lái điều khiển xe tham gia giao thông đường bộ.
- Xe cơ giới hoạt động: xe đang vận hành, gồm di chuyển, dừng xe, đỗ xe, có sự điều khiển của chủ xe hoặc người lái.
Khái niệm thứ hai không nhắc chữ đường bộ. Xe đang được lái trong hầm vẫn là xe di chuyển có người điều khiển, nên có cơ sở cho rằng va chạm ở đây không tự động nằm ngoài phạm vi bảo hiểm.
Tuy vậy, có ý kiến hỏi phạm vi bồi thường đòi xe vừa tham gia giao thông vừa hoạt động, hay chỉ cần một trong hai. Chưa thấy hướng dẫn dứt khoát, nên đừng mặc định được chi hay bị từ chối.
Hầm xe, sân trường có phải đường bộ không
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (bản hợp nhất năm 2026), Điều 2, giải thích:
- Khoản 3: phương tiện tham gia giao thông đường bộ là phương tiện tham gia giao thông trên đường bộ.
- Khoản 12: tai nạn giao thông đường bộ là va chạm liên quan đến người, phương tiện khi tham gia giao thông đường bộ, xảy ra ngoài ý muốn, gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản.
Cả hai dẫn về khái niệm đường bộ, nhưng luật này không tự định nghĩa đường bộ; định nghĩa nằm ở Luật Đường bộ, văn bản chúng tôi chưa đối chiếu được nguyên văn. Vì thế chúng tôi không khẳng định lối đi trong hầm, sân trường hay bãi xe nội bộ có là đường bộ hay không; vụ cụ thể nên hỏi doanh nghiệp bảo hiểm bằng văn bản hoặc luật sư.
Ba tình huống hay gặp ở hầm và sân trường
Hai xe đang chạy va nhau ở dốc hầm
Cả hai đang điều khiển xe đang di chuyển: gần nhất với khái niệm xe cơ giới hoạt động. Với xe gây thiệt hại, chủ xe bị va là người thứ ba, nên có cơ sở đề nghị bảo hiểm TNDS của xe đó xem xét.
Lùi xe ra khỏi hàng trong sân trường
Xe đang lùi có người cầm lái vẫn là có sự điều khiển; mức độ lỗi mỗi bên quyết định ai chịu phần nào.
Xe đang dựng trong hàng bị đổ dây chuyền
Không ai ngồi trên xe, khó nói xe đang có sự điều khiển của ai, giống vùng xám ở bài xe máy đang đỗ bị đổ vào ô tô hoặc người đi đường. Nếu có người va làm đổ cả hàng, trách nhiệm thường được xem xét ở phía người gây cú va đầu tiên.
Ngoài bảo hiểm, ai vẫn phải đền
Bảo hiểm chỉ chi trả thay. Trách nhiệm gốc nằm ở Bộ luật Dân sự năm 2015, theo các bản trích khớp nhau: Điều 584 buộc người xâm phạm tài sản, sức khỏe của người khác mà gây thiệt hại phải bồi thường; Điều 585 nêu thiệt hại thực tế được bồi thường toàn bộ và kịp thời, các bên có thể thỏa thuận mức và hình thức bồi thường. Kể cả khi bảo hiểm từ chối vì địa điểm, người gây va quệt vẫn có thể phải tự đền.
Việc cần làm ngay tại hầm xe hoặc sân trường
Người trước, xe sau: có người bị thương, gọi cấp cứu 115; có tranh chấp, báo công an 113 hoặc công an phường gần nhất. Sau đó:
- Chụp ảnh trước khi dời xe (nếu không chắn lối thoát hiểm): vị trí hai xe, vạch sơn, cột, góc dốc, vết xước, biển số.
- Chụp giấy chứng nhận bảo hiểm của cả hai xe, ghi tên, số điện thoại, số căn hộ hoặc lớp của người kia.
- Báo ban quản lý hoặc bảo vệ trường, đề nghị lưu trích xuất camera đúng khung giờ. Camera thường tự ghi đè sau một thời gian, nên xin bằng tin nhắn có thời gian, ghi tên người tiếp nhận.
Tiếp theo, trong ngày:
- Xin biên bản ghi nhận sự việc của ban quản lý hoặc tổ bảo vệ, có chữ ký các bên nếu được.
- Báo doanh nghiệp bảo hiểm theo số trên giấy chứng nhận, hỏi rõ vụ trong hầm hoặc sân trường có được tiếp nhận không, xin trả lời bằng tin nhắn hoặc email.
- Chưa sửa xe khi chưa hỏi bảo hiểm có cần giám định không; xem bài giám định thiệt hại xe máy sau va chạm.
Không ký giấy tự nhận toàn bộ lỗi khi chưa rõ sự việc.
Va chạm xe máy trong bãi xe nội bộ: vai trò ban quản lý
Ban quản lý chung cư hay nhà trường không phải bên bảo hiểm, nhưng giữ camera và lời khai bảo vệ, nguồn chứng cứ quan trọng nhất trong hầm thiếu sáng. Hầm có lỗi rõ ràng như sàn trơn dầu không cảnh báo, gương cầu lồi vỡ, dốc thiếu đèn thì trách nhiệm bên quản lý theo hợp đồng gửi xe hoặc nội quy có thể được đặt ra; hãy hỏi bằng văn bản.
Trong hầm, bật đèn, đi chậm, bóp còi nhẹ ở khúc cua; mẹo xuống dốc có ở bài gửi xe máy ở hầm chung cư có dốc cua gắt.
Nếu xe va quệt là xe thuê
Với khách thuê ở Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00), giấy bảo hiểm của xe và trách nhiệm người thuê khi va quệt cần xác nhận trực tiếp qua số 0942467674 trước khi nhận xe. Có sự cố, gửi cửa hàng ảnh chụp trong ngày.
Nguồn tham khảo và lưu ý
- Nghị định 67/2023/NĐ-CP, Điều 3 (theo bản trích trên cơ sở dữ liệu pháp luật, chưa đối chiếu Công báo).
- Nghị định 220/2026/NĐ-CP sửa đổi một số điều của Nghị định 67/2023/NĐ-CP.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH: Điều 2 khoản 3, khoản 12.
- Bộ luật Dân sự năm 2015: Điều 584, 585.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; quyền lợi cụ thể do hợp đồng và doanh nghiệp bảo hiểm quyết định, tranh chấp nên hỏi luật sư.
Tóm lại
Khái niệm xe cơ giới hoạt động trong Nghị định 67/2023 gồm di chuyển, dừng, đỗ có người điều khiển, nên va quệt trong hầm hay sân trường không tự động bị loại. Còn hầm xe có phải đường bộ không và doanh nghiệp áp dụng thế nào thì cần hỏi rõ. Chụp ảnh, xin camera, báo bảo hiểm sớm là ba việc không nên bỏ. Xem thêm mục bảo hiểm xe máy và chuyên mục an toàn và pháp lý.