Ngã xe trên đường đi làm khi đã có nồng độ cồn, người lao động thường hỏi hai điều: có được nghỉ hưởng chế độ ốm đau không, và có được tính là tai nạn lao động không. Bài này xem xét tai nạn đi làm có nồng độ cồn qua ba lớp: luật giao thông nói gì, hai chế độ khác nhau ở đâu, và chỗ nào nguồn hiện không thống nhất.
Bài không kết luận “được” hay “không được” hưởng, không nêu số tiền, tỷ lệ, số ngày, ngưỡng đo hay mức xử phạt. Luật Bảo hiểm xã hội mới có hiệu lực từ 01/7/2025 nên nhiều bài trên mạng đã cũ. Thông điệp giữ nguyên: đã uống thì không lái.
Luật giao thông chỉ nói về hành vi, không nói về chế độ
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025, cấm tại Điều 9 khoản 2:
“Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Trong bản hợp nhất của luật này, bài không tìm thấy điều nào nói về chế độ ốm đau hay tai nạn lao động; những chế độ ấy nằm ở luật khác. Luật giao thông chạm tới hồ sơ ở một chỗ: Điều 81 khoản 3 giao cho cơ sở khám, chữa bệnh cấp cứu ban đầu người bị tai nạn giao thông đường bộ việc xét nghiệm nồng độ cồn trong máu của người điều khiển phương tiện. Nghĩa là nồng độ cồn có thể được ghi nhận ngay từ lúc nhập viện. Phần chi tiết có ở bài xét nghiệm máu để xác định nồng độ cồn.
Hai chế độ khác nhau: ốm đau và tai nạn lao động
Theo các bản tóm tắt, chế độ ốm đau nằm trong Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, hiệu lực từ 01/7/2025, thay cho luật cũ năm 2014. Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp thì thực hiện theo Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015. Hai luật, hai bộ điều kiện, nên một cú ngã có thể được xem xét theo chế độ này hoặc chế độ kia, tùy cách xác định.
Nhiều nguồn nêu tai nạn xảy ra trên đường từ nơi ở đến nơi làm việc và ngược lại, trong khoảng thời gian và tuyến đường hợp lý, là tình huống được xem xét. Bài chỉ nêu ở mức khái niệm, không nêu số điều và không nêu điều kiện cụ thể.
Từ 01/7/2025: tai nạn đi làm thuộc chế độ nào, nguồn không thống nhất
Nhiều báo và trang pháp luật đưa tin từ 01/7/2025 tai nạn trên đường đi làm không còn được xem là tai nạn lao động mà thuộc chế độ ốm đau; một số tựa bài còn để dấu hỏi. Một nguồn khác lại nêu người lao động có thể được xem xét cả hai chế độ. Có bài dẫn ý kiến cơ quan quản lý rằng hai chế độ không hưởng đồng thời, và có bài chỉ nói chế độ ốm đau do cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả.
Các cách mô tả này không khớp nhau, và bài không chọn cách nào. Từ 01/7/2025 có thể đã đổi, nhưng chưa có hai nguồn khớp nhau cho biết đổi thế nào.
Tai nạn đi làm có nồng độ cồn: nguồn chưa trả lời dứt khoát
Điều 9 khoản 2 nói “có nồng độ cồn”, không nói “say”. Các bài về luật bảo hiểm xã hội cũ lại nhắc cụm “say rượu” trong nhóm trường hợp không được hưởng ốm đau. Hai cụm này khác nhau về chữ nghĩa, và bài không đặt chúng ngang nhau.
Với luật mới, bài chưa tìm được hai nguồn khớp nhau cho biết danh sách loại trừ chế độ ốm đau còn nhắc rượu bia hay không: các bản tóm tắt nhắc tự gây thương tích và chất ma túy, còn phần rượu bia nguồn không nói rõ. Với tai nạn lao động, một bài báo cho rằng từ năm 2022 quy định hướng dẫn đã đổi và trường hợp say rượu không còn bị loại trừ, trong khi một bài tư vấn khác, không ghi ngày, vẫn viết ngược lại. Bài không phán xử bài nào đúng.
Vì nguồn mâu thuẫn và có thể đã đổi, bài không kết luận người ngã xe khi có nồng độ cồn có hay không được hưởng chế độ ốm đau hoặc tai nạn lao động. Việc xác định nguyên nhân tai nạn và vai trò của nồng độ cồn thuộc cơ quan có thẩm quyền, bài không đoán. Một câu trả lời dứt khoát chỉ đáng tin khi dẫn đúng văn bản hiện hành và ngày hiệu lực.
Sau cú ngã: hỏi đúng nơi, hồ sơ đúng sự thật
Người bị nạn cần cấp cứu thì cấp cứu đi trước mọi giấy tờ; số cấp cứu hiện được nhiều nguồn ghi là 115, hãy kiểm lại đầu số hiện hành. Khi đã ổn định, nên hỏi ba nơi:
-
Đơn vị sử dụng lao động: quy trình báo tai nạn, ai lập biên bản nếu có, hạn báo là bao lâu.
-
Cơ quan bảo hiểm xã hội: tình huống này xem xét theo chế độ nào, hồ sơ gồm gì, nộp ở đâu.
-
Cơ sở khám, chữa bệnh: cần lấy loại giấy xác nhận điều trị hoặc nghỉ việc nào, hồ sơ bệnh án ghi những gì.
Hãy giữ giấy ra viện, đơn thuốc, biên lai và tin nhắn trao đổi với đơn vị, kèm ngày và tên người trả lời. Vụ việc ảnh hưởng nhiều tới quyền lợi thì nên hỏi luật sư hoặc tổ chức trợ giúp pháp lý.
Hồ sơ phải đúng sự thật. Điều 9 khoản 25 cấm:
“Không khai báo, khai báo gian dối hoặc cung cấp thông tin, tài liệu không đúng sự thật để trốn tránh trách nhiệm khi bị phát hiện vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.”
Vì thế bài không gợi ý bỏ sót hay sửa thông tin về nồng độ cồn trong hồ sơ, bản khai hay lời trình bày với đơn vị.
Đã uống thì không lái trên đường đi làm
Liên hoan cuối năm của cơ quan ở Cầu Giấy hay buổi tiệc ven hồ Tây dễ kéo dài. Đã uống thì gửi xe, đi taxi hoặc xe ôm, hoặc nhờ người không uống chở về, kể cả quãng ngắn. Người thuê xe máy để đi làm cũng vậy: đã uống thì không lái xe thuê.
Chính sách của cửa hàng khi khách đã uống hoặc ngã xe, cách xử lý xe và chi phí cần hỏi và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở 09:00 đến 21:00, không nhận trả xe ngoài giờ. Xem thêm mục xử lý sự cố khi thuê xe và trang liên hệ.
Ghi chú về nguồn
Điều luật giao thông trích theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 9 khoản 2, 25 và Điều 81 khoản 3, đều đã đọc nguyên văn. Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 và Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015 chỉ được nêu tên, chưa đối chiếu Công báo và không nêu số điều. Nội dung các bài trên mạng chỉ được tóm lược, không phải văn bản gốc.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Các bài khác nằm trong mục nồng độ cồn và chuyên mục an toàn và pháp lý.