Đang chạy trên đường Võ Văn Kiệt hay Đại lộ Thăng Long, bạn thấy tay lái xe máy điện bị rung, rồi đầu xe lắc qua lắc lại. Xe điện chạy êm, không có tiếng máy, nên cảm giác rung lắc càng rõ và càng đáng sợ. Bài này hướng dẫn phản ứng ngay trên đường, những thứ bạn tự kiểm tra được khi đã dừng xe, theo hướng dẫn sử dụng của VinFast và Dat Bike, và khi nào phải gọi chủ xe thay vì đi tiếp.
Tay lái xe máy điện bị rung: phản ứng ngay trên đường
Sổ tay lái mô tô của SGI, cơ quan bảo hiểm và cấp phép lái xe của tỉnh Saskatchewan (Canada), mô tả hiện tượng bánh trước bỗng lắc qua lại khi xe chạy khá nhanh, và đưa ra cách xử lý:
- Nắm chắc tay lái, dồn người hơi về phía trước, không ghì tay lái chống lại cơn lắc.
- Nhả ga từ từ cho xe tự chậm lại.
- Không bóp phanh mạnh, vì có thể làm lắc nặng hơn; tuyệt đối không tăng ga.
- Khi xe đã chậm, tấp vào lề và dừng hẳn.
Trên xe máy điện, khi nhả ga, động cơ không tiêu thụ điện và xe chạy tiếp theo quán tính, theo hướng dẫn VinFast Evo và Flazz. Hướng dẫn các mẫu VinFast cũng dặn không bóp phanh quá đột ngột. Khi rung lắc, đây chính là cách giảm tốc êm nhất. Bài đầu xe máy lắc qua lại khi chạy nhanh trên đường thẳng nói thêm về kỹ năng này trên xe máy nói chung.
Vì sao tay lái rung: những nguyên nhân thường gặp
Sổ tay SGI liệt kê các nguyên nhân làm bánh trước lắc: bi cổ lái lỏng, chi tiết lái mòn, bánh xe cong hoặc lệch, bi bánh xe lỏng, lốp không phù hợp, mặt đường xấu, và đồ gắn phía trước như kính chắn gió lắp sai. Sổ tay cũng nói chạy quá nhanh làm những vấn đề này dễ xảy ra hơn và nặng hơn. Tải nặng dồn lệch và lốp non cũng nằm trong danh sách cần kiểm tra.
Với xe tay ga điện cho thuê, những thứ hay gặp nhất là lốp non hoặc mòn, vành bị va ổ gà, và đồ treo ở móc trước như túi nặng hay giá kẹp điện thoại lỏng. Đừng tự kết luận là do động cơ trong bánh sau; không có tài liệu nào của hãng nói vậy.
Áp suất lốp: mỗi mẫu xe một khác
Hướng dẫn VinFast nói vận hành xe với lốp không đúng tiêu chuẩn có thể làm mất kiểm soát, và áp suất phải đo khi lốp nguội, điều chỉnh theo tải trọng. Con số khác nhau khá nhiều giữa các mẫu:
| Mẫu xe | Lốp trước | Lốp sau |
|---|---|---|
| VinFast Evo | 200 kPa | 225 kPa |
| VinFast Flazz | 180 hoặc 200 kPa | 200 hoặc 225 kPa |
| VinFast Klara S | 225 kPa | 280 kPa |
| VinFast Theon | 190 kPa | 210 kPa |
| Dat Bike Quantum S | 310 kPa | 310 kPa |
Flazz dùng mức thấp khi đi một người, mức cao khi đi hai người. Hãy đọc tem dán trên xe hoặc hỏi chủ xe đúng con số cho xe bạn đang thuê; đừng bơm theo một con số chung cho mọi xe. Lốp đủ hơi còn giúp tiết kiệm pin, như bài cách lái tiết kiệm pin xe máy điện đã nói.
Dừng xe rồi kiểm tra những gì
Theo các bước kiểm tra trước khi chạy trong hướng dẫn VinFast, bạn có thể tự xem:
- Lốp: có đinh, mảnh kính cắm vào, vết cắt, vết nứt, phồng rộp ở thành lốp không; gai lốp đã mòn tới vạch chỉ thị chưa. Hãng ghi độ sâu tối thiểu rãnh gai là 0,8 mm.
- Vành: có vết nứt, chỗ cong, móp không. Hãng nói không được sửa vành, vành nứt hay biến dạng phải thay, và vành đảo làm xe khó điều khiển.
- Cổ lái: dựng chân chống giữa, hai tay nắm phần dưới của phuộc trước, lắc ra trước, ra sau. Thấy rơ lỏng là phải đưa xe đi kiểm tra.
- Phuộc trước: có vệt dầu rỉ không; bóp phanh trước rồi nhún xem phuộc có nhún và hồi êm không.
- Đồ phía trước: túi, giá điện thoại, kính chắn gió có lỏng hay lệch không.
Nếu xe vừa sập ổ gà mạnh, xem thêm bài xe thuê vừa va mạnh vào ổ gà hoặc vỉa hè.
Khi nào gọi chủ xe, không đi tiếp
Gọi ngay nếu thấy vành cong, nứt, lốp phồng, cổ lái rơ, bánh xe quay không trơn, hoặc rung lắc vẫn còn sau khi đã bơm đúng áp suất. Hướng dẫn VinFast nói việc thay bánh xe, kiểm tra ổ bi, cổ phốt là việc của xưởng dịch vụ. Sổ tay SGI cũng mô tả: lốp trước xẹp thì tay lái nặng, lốp sau xẹp thì đuôi xe lắc qua lại; gặp thì giữ thẳng tay lái, không phanh, nhả ga cho xe trôi chậm rồi tấp vào lề. Sau khi xe bị đổ, dù nhẹ, xem thêm bài xe máy điện bị đổ hoặc ngã nhẹ.
Chạy nhanh cũng phải đúng tốc độ cho phép
Theo Luật 36/2024, xe máy điện có vận tốc thiết kế không quá 50 km/h và công suất không quá 4 kW là xe gắn máy, như Flazz hay Klara S. Thông tư 38/2024/TT-BGTVT giới hạn xe gắn máy tối đa 40 km/h. Các mẫu nhanh hơn như Evo, Theon là xe mô tô; trong khu đông dân cư, tốc độ tối đa là 60 km/h trên đường đôi, đường một chiều từ hai làn xe cơ giới trở lên, và 50 km/h trên đường hai chiều, trừ khi biển báo quy định khác. Chạy chậm hơn cũng là cách giảm nguy cơ rung lắc.
Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; xe máy điện chưa có giá ngày cố định nên bạn liên hệ Nguyễn Tú để kiểm tra giá hiện tại, tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Các bài khác về dòng xe này có ở chuyên mục xe máy điện, còn thông tin chung về các dòng xe ở mục xe máy.