Thuê Sirius nhiều ngày để đi làm hay chạy việc quanh Hà Nội, sớm muộn bạn sẽ gặp câu hỏi: xích xe Sirius bị chùng hay đang căng quá? Cả hai đều không tốt. Xích chùng gây tiếng lạch xạch và cú giật khi lên ga, xích quá căng thì làm xe ì, mòn nhông nhanh mà lại ít người nhận ra. Người thuê không cần biết chỉnh xích, chỉ cần biết nhìn, nghe và báo đúng lúc. Bài này hướng dẫn cách quan sát ngay khi nhận xe, những dấu hiệu khi đang chạy, và ranh giới giữa việc bạn tự làm với việc nên để cửa hàng xử lý.
Xích Sirius để hở hay có hộp che: bạn nhìn được bao nhiêu
Tùy đời và tùy bản, Sirius có thể chỉ có một tấm chắn che phía trên, để hở một phần sợi xích, hoặc có hộp che bao gần kín. Nói chung, bản để hở cho bạn nhìn thấy đoạn xích phía dưới khá rõ, còn bản có hộp che thì chỉ lộ ra một đoạn gần nhông sau.
Điều này ảnh hưởng tới cách bạn kiểm tra. Xích để hở dễ quan sát nhưng cũng dễ dính bụi, bùn và nước mưa, nên lớp dầu bôi trơn mất nhanh hơn sau những ngày mưa dầm. Xích có hộp che sạch hơn nhưng khó soi, bạn sẽ phải dựa nhiều hơn vào tiếng kêu và cảm giác lái. Cách đọc tình trạng xích trên một chiếc xe số có hộp che kín, bạn có thể xem thêm ở bài xích Honda Wave thuê.
Xích xe Sirius bị chùng: nhấc nhẹ ở giữa để đọc độ võng
Đây là phép thử đơn giản nhất, làm được ngay ở cửa hàng trước khi ký nhận xe. Chuẩn bị như sau:
- Tắt máy, rút chìa, để số N.
- Dựng xe trên chân chống giữa cho bánh sau nhấc khỏi mặt đất.
- Tìm đoạn xích phía dưới, khoảng giữa nhông trước và nhông sau.
Dùng một ngón tay hoặc đầu bút nhấc nhẹ đoạn xích đó lên, rồi thả ra. Tuyệt đối không đưa tay lại gần nhông, và không làm khi máy đang nổ. Sau đó đọc kết quả theo cảm giác:
- Vừa phải: xích nhích lên một khoảng nhỏ, có độ đàn hồi rồi dừng lại, thả ra thì về chỗ cũ gọn gàng.
- Chùng: nhấc lên rất dễ, xích lắc lư, võng sâu, có khi chạm vào tấm chắn hoặc mép hộp che.
- Quá căng: gần như không nhấc lên được, sợi xích cứng như một thanh thẳng.
Đừng chỉ thử ở một điểm. Quay bánh sau bằng tay khoảng nửa vòng rồi nhấc thử lại, làm hai ba lần. Một bộ xích mòn không đều sẽ có chỗ căng, chỗ chùng. Nếu độ võng thay đổi rõ giữa các lần thử, đó là thông tin nên kể với người giao xe. Bộ nhông xích đã tới lúc cần thay cả bộ hay chưa thì có bài riêng về nhông xích đĩa xe số.
Trong lúc nhấc, nhìn thêm màu xích. Xích có dầu thường sẫm, hơi bóng. Xích khô ngả nâu gỉ, có mắt xích cứng không gập đều theo nhông, là dấu hiệu cần bảo dưỡng.
Xích quá căng: dấu hiệu dễ bị bỏ qua
Nhiều người nghĩ xích càng căng càng tốt, nhưng không phải vậy. Khi bánh sau nhún lên xuống theo giảm xóc, khoảng cách giữa hai nhông có thể thay đổi một chút, nên xích cần một độ chùng nhất định. Xích vốn đã căng có thể càng bị kéo căng hơn khi xe chở hai người hoặc chở nặng.
Dấu hiệu thường gặp:
- Xe ì, như có gì ghì lại, dù máy vẫn khỏe.
- Tiếng ù hoặc rít đều, to dần theo tốc độ, phát ra phía sau bên trái.
- Dắt xe ở số N thấy nặng tay hơn bình thường.
Xích quá căng làm nhông và các ổ bi liên quan mòn nhanh, nên dù xe vẫn chạy được, bạn vẫn nên báo sớm.
Xích Sirius kêu và giật khi lên ga: nghe gì trên đường
Với xe đã nhận, tiếng kêu và cảm giác lái là kênh thông tin đáng tin nhất. Ba kiểu bạn nên phân biệt:
Tiếng lạch xạch khi đi chậm trên đường xấu
Xích chùng vung lên xuống, đập vào tấm chắn mỗi khi bánh xe xóc. Tiếng này hiện rõ khi bạn chạy chậm qua đoạn mặt đường vá chằng vá đụp, ngõ lát gạch hay gờ giảm tốc trong các khu dân cư ở Long Biên.
Tiếng rít khô sau những ngày mưa
Tiếng rít đều, hơi chói, thường là xích thiếu dầu. Hà Nội mùa mưa, nhất là sau khi đi qua đoạn ngập, nước làm trôi lớp bôi trơn rất nhanh. Bài xích xe máy bị khô có tiếng rít giải thích thêm về loại tiếng này.
Cú giật khi lên ga hoặc khi nhả ga rồi lên lại
Xích chùng làm lực kéo tới bánh sau bị trễ nửa nhịp, nên mỗi lần vặn ga sau khi nhả, xe khựng nhẹ rồi mới đi. Bạn sẽ thấy rõ khi bò chậm trong dòng xe giờ tan tầm trên đường Nguyễn Văn Linh hay lúc rời đèn đỏ ở số một.
Nếu không chắc tiếng kêu đến từ xích hay từ máy, so với bài tiếng lạ từ máy xe số Sirius để khoanh vùng trước khi báo.
Vì sao không nên tự tăng xích Sirius
Thấy xích chùng, nhiều người có sẵn cờ lê muốn tự xử lý cho nhanh. Với xe thuê, đừng làm vậy:
- Tăng xích là chỉnh vị trí cả bánh sau. Hai bên tăng xích phải được chỉnh đều theo vạch, nếu lệch thì bánh sau không thẳng với bánh trước, xe chạy bị kéo về một bên.
- Dễ chỉnh quá tay. Người không quen thường siết tới khi xích hết võng, tức là biến xích chùng thành xích quá căng, còn hại hơn.
- Phanh sau có thể bị ảnh hưởng. Ở bản Sirius phanh cơ phía sau, dịch trục bánh sau sẽ làm thay đổi độ ăn của phanh chân.
- Trục bánh sau cần siết đủ chặt. Siết thiếu là rủi ro an toàn thật, không chỉ là chuyện tiếng kêu.
Cũng đừng tự xịt các loại dầu không rõ nguồn gốc lên xích. Việc của người thuê là quan sát, ghi lại và báo.
Thuê nhiều ngày: khi nào báo, khi nào phải dừng
Với kỳ thuê dài, hãy tập một thói quen nhỏ: mỗi sáng nhấc thử xích một lần và để ý tiếng xe trong vài trăm mét đầu. Ghi lại khi nào tiếng kêu xuất hiện, lúc trời khô hay sau mưa, khi đi một mình hay chở người. Một đoạn video ngắn có tiếng xe lúc đi chậm sẽ giúp người của cửa hàng đoán đúng nhanh hơn.
Báo trong ngày, vẫn đi tiếp chậm được:
- Xích hơi chùng, lạch xạch nhẹ trên đường xấu.
- Tiếng rít khô sau mưa.
- Xe hơi ì, nghi xích căng.
Dừng xe ở chỗ an toàn và báo ngay:
- Tiếng va mạnh, đều, nghe rõ cả trên đường phẳng.
- Xích như trượt răng, xe giật mạnh khi lên ga.
- Xích tuột khỏi nhông, khi đó làm theo bài xe máy bị tuột xích giữa đường.
Bạn có thể mang xe ghé cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên trong giờ mở cửa 09:00–21:00 để người của cửa hàng xem, hoặc gọi số chính thức 0942467674 nếu đang ở xa. Mọi chi phí phát sinh nên được xác nhận trước khi sửa.
Tóm lại, nhấc nhẹ xích khi nhận xe, để ý cả chùng lẫn căng, nghe tiếng kêu theo từng hoàn cảnh và để việc chỉnh cho cửa hàng. Các bài khác về dòng xe này có ở chuyên mục Yamaha Sirius, còn chủ đề xe nói chung nằm trong mục xe máy.